از خواستن تا نتوانستن؛
روایتِ ازدواج امروز
افزایش سن ازدواج در سالهای اخیر به یکی از مهمترین دغدغههای اجتماعی کشور تبدیل شده است گرانی، بیکاری و مشکلات معیشتی تنها بخشی از ماجراست؛ ارزشها و تحولات روانی نسل جوان نیز در این پدیده نقش تعیینکنندهای دارند.
به گزارش خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «کردامروز»، افزایش سن ازدواج در سالهای اخیر به یکی از مهمترین دغدغههای اجتماعی کشور تبدیل شده است. گرانی، بیکاری و مشکلات معیشتی تنها بخشی از ماجراست؛ کارشناسان معتقدند تغییر سبک زندگی، دگرگونی ارزشها و تحولات روانی نسل جوان نیز در این پدیده نقش تعیینکنندهای دارند.
سالها پیش، ازدواج برای بسیاری از جوانان نقطه آغاز استقلال و ساختن آینده بود؛ تصمیمی که اگرچه با دشواریهایی همراه میشد، اما معمولاً در دهه سوم زندگی به سرانجام میرسید. امروز اما این تصویر تغییر کرده است، بسیاری از جوانان با وجود میل به تشکیل خانواده، ازدواج را به سالهای بعد موکول میکنند و برخی نیز به کلی از آن صرفنظر میکنند. در این میان، این پرسش بیش از هر زمان دیگری مطرح است که آیا مشکلات اقتصادی عامل اصلی این تأخیر است یا تغییر نگرشها و سبک زندگی نسل جدید؟
بررسیهای میدانی نشان میدهد بسیاری از جوانان، گرانی مسکن، نداشتن شغل پایدار، هزینههای بالای مراسم ازدواج و نگرانی از آینده را مهمترین موانع تشکیل خانواده میدانند. اما کارشناسان معتقدند اگرچه اقتصاد نقش مهمی دارد، نمیتوان از تغییرات فرهنگی و روانی جامعه نیز چشمپوشی کرد.
رضا صادقی، کارشناس مسائل اجتماعی، در گفتگو با خبرنگار کردتودی، افزایش سن ازدواج را حاصل مجموعهای از عوامل اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی دانست و اظهار داشت: اشتباه است اگر تصور کنیم تنها گرانی باعث کاهش ازدواج شده است. اقتصاد مهم است، اما همه ماجرا نیست. در کنار مشکلات معیشتی، نگرش جوانان نسبت به ازدواج نیز دچار تغییر شده است.
وی گفت: امروز بسیاری از جوانان احساس میکنند برای ازدواج باید ابتدا به سطح بالایی از رفاه، امنیت شغلی و امکانات مالی برسند. این در حالی است که نسلهای گذشته زندگی مشترک را با حداقل امکانات آغاز میکردند و به مرور شرایط خود را بهبود میبخشیدند.
صادقی در ادامه با اشاره به اینکه شبکههای اجتماعی نیز در شکلگیری این ذهنیت نقش داشتهاند گفت: وقتی جوانان هر روز با تصاویر زندگیهای لوکس، مراسمهای پرهزینه و استانداردهای غیرواقعی مواجه میشوند، ناخودآگاه تصور میکنند آغاز زندگی مشترک بدون چنین امکاناتی ممکن نیست. این مقایسههای مداوم، تصمیمگیری برای ازدواج را دشوارتر میکند.»
این کارشناس اجتماعی با اشاره به نقش خانوادهها نیز افزود: گاهی خانوادهها با تعیین مهریههای سنگین، توقعات بالا، اصرار بر برگزاری مراسم پرهزینه یا دخالتهای بیش از اندازه، ناخواسته مسیر ازدواج را پیچیدهتر میکنند. در حالی که اگر نگاهها واقعبینانهتر شود، بخش زیادی از موانع قابل رفع خواهد بود.
به گفته این کارشناس ، اگر روند افزایش سن ازدواج ادامه پیدا کند، جامعه در آینده با چالشهایی مانند کاهش نرخ فرزندآوری، افزایش جمعیت سالمند، گسترش احساس تنهایی و کاهش سرمایه اجتماعی روبهرو خواهد شد.
تأخیر در ازدواج تنها یک مسئله اجتماعی نیست
مهناز شفیعی، روانشناس، در ادامه در گفتگو با خبرنگار کردتودی بیان داشت: بسیاری از جوانان امروز از شکست در زندگی مشترک میترسند، افزایش آمار طلاق، روایتهای منفی اطرافیان و محتوای منتشر شده در فضای مجازی، اضطراب ازدواج را در میان برخی از جوانان افزایش داده است.
وی گفت: کمالگرایی نیز به یکی از موانع مهم ازدواج تبدیل شده است، برخی افراد به دنبال شریک زندگی کاملاً بینقص هستند یا تصور میکنند باید خودشان در بهترین شرایط ممکن قرار بگیرند و سپس ازدواج کنند، این نگاه باعث میشود فرصتهای مناسب یکی پس از دیگری از دست برود.
شفیعی با تأکید بر اهمیت آموزش مهارتهای زندگی افزود: واقعیت این است که بسیاری از اختلافات زناشویی ناشی از ضعف در مهارت گفتگو، مدیریت هیجان، حل تعارض و مسئولیتپذیری است، اگر این آموزشها از دوران نوجوانی و جوانی جدی گرفته شود، ترس از ازدواج نیز کاهش پیدا خواهد کرد.
وی گفت: ازدواج موفق بیش از آنکه به امکانات مالی وابسته باشد، به بلوغ فکری، شناخت متقابل و توانایی حل مسائل بستگی دارد.
وی خاطر نشان کرد:مشکلات اقتصادی قابل انکار نیست، اما زوجهایی که مهارت ارتباطی قوی دارند، معمولاً بهتر از بحرانهای مالی عبور میکنند، از سوی دیگر، کارشناسان فرهنگی نیز تغییر ارزشها را یکی از عوامل تأثیرگذار بر افزایش سن ازدواج میدانند.
جامعه به بازنگری در نگاه خود به ازدواج نیاز دارد
در ادامه سمیه مالکی، کارشناس فرهنگی، اظهار داشت: در سالهای اخیر، مفهوم موفقیت در ذهن بسیاری از جوانان تغییر کرده است. پیشرفت شغلی، تحصیلات، استقلال مالی و حتی شهرت در فضای مجازی، گاهی بر تشکیل خانواده اولویت پیدا کرده است.
وی خاطر نشان کرد: فرهنگ مصرفگرایی نیز به این مسئله دامن زده است،تبلیغات و نمایش سبک زندگی تجملی، انتظارات جوانان و خانوادهها را از آغاز زندگی مشترک افزایش داده است؛ در حالی که فرهنگ اصیل ایرانی و اسلامی بر سادهزیستی، همدلی و همراهی در ابتدای زندگی تأکید دارد.
مالکی بیان داشت: ارسانهها، نظام آموزشی و نهادهای فرهنگی باید تصویر واقعبینانهتری از ازدواج ارائه دهند و نباید ازدواج را یا بیش از حد آرمانی و بدون چالش نشان داد و یا آن را سراسر مشکل و شکست معرفی کرد چرا که جوانان به الگوهای واقعی از زندگیهای موفق و ساده نیاز دارند.
وی همچنین بر نقش خانوادهها تأکید کرده و افزود: پدر و مادرها باید به جای تحمیل خواستههای خود، شرایط نسل امروز را درک کنند و با کاهش تشریفات و توقعات، مسیر ازدواج را هموارتر سازند.
آنچه از سخنان کارشناسان برمیآید، این است که افزایش سن ازدواج حاصل یک عامل واحد نیست، اقتصاد، اشتغال، مسکن، تغییر سبک زندگی، کمالگرایی، نگرانیهای روانی، گسترش فضای مجازی و تغییر ارزشهای فرهنگی، همگی در کنار یکدیگر این پدیده را شکل دادهاند.
بنابراین، راهکارها نیز باید جامع باشند؛ از حمایتهای اقتصادی و تسهیل اشتغال جوانان گرفته تا آموزش مهارتهای زندگی، اصلاح نگرشهای فرهنگی و کاهش تشریفات غیرضروری.
ازدواج، تنها پیوند میان دو نفر نیست؛ نقطه آغاز شکلگیری خانواده و زیربنای سلامت اجتماعی هر جامعه است. هرچه این نقطه آغاز دیرتر شود، پیامدهای آن در حوزههای جمعیتی، فرهنگی، اقتصادی و حتی امنیت اجتماعی نمایانتر خواهد شد.
شاید امروز بیش از هر زمان دیگری، جامعه به بازنگری در نگاه خود به ازدواج نیاز دارد؛ نگاهی که به جای تجمل، بر مسئولیتپذیری، همدلی و واقعبینی استوار باشد. اگر اقتصاد، فرهنگ، رسانه و خانواده هر یک سهم خود را در تسهیل این مسیر ایفا کنند، ازدواج دوباره میتواند از یک آرزوی دوردست به انتخابی دستیافتنی برای جوانان تبدیل شود؛ انتخابی که نهتنها آینده دو نفر، بلکه آینده یک جامعه را نیز رقم خواهد زد.
انتهای خبر/
لینک کوتاه خبر
برچسبها
نظر / پاسخ از
هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نفری باشید که نظر میگذارید!