شهرت؛ نیاز طبیعی یا بحران هویت؟

مسعود کریمی، کارشناس مسائل اجتماعی، در گفتگو با خبرنگار کردتودی اظهار داشت: میل به دیده شدن، بخشی از نیاز طبیعی انسان است، اما شبکه‌های اجتماعی این نیاز را به شکلی بی‌سابقه تشدید کرده‌اند.

وی افزود: هر انسانی دوست دارد مورد توجه قرار بگیرد و توانایی‌هایش دیده شود، اما زمانی که ارزش افراد تنها با تعداد دنبال‌کننده یا میزان بازدید سنجیده شود، هویت فرد به آمار و ارقام گره می‌خورد و این موضوع می‌تواند آسیب‌های جدی به همراه داشته باشد.

کریمی ادامه می‌دهد: امروز بسیاری از نوجوانان تصور می‌کنند اگر در فضای مجازی مشهور نباشند، موفق هم نیستند، این نگاه باعث می‌شود برخی برای جلب توجه، مرزهای اخلاقی، فرهنگی و حتی امنیت شخصی خود را نادیده بگیرند.

این کارشناس بیان داشت: مقایسه دائمی زندگی خود با تصاویر و ویدئوهای دیگران، احساس ناکامی، اضطراب، کاهش عزت‌نفس و افسردگی را در میان جوانان افزایش داده است.

وی تأکید کرد: خانواده‌ها باید بیش از گذشته درباره سواد رسانه‌ای با فرزندان خود گفتگو کنند، ممنوعیت صرف، راهکار نیست؛ آموزش، گفتگو و ایجاد اعتماد مهم‌ترین ابزار مقابله با آسیب‌های این فضاست.

وقتی فرهنگ شهرت از فرهنگ مهارت پیشی می‌گیرد

در ادامه دانا رحمتی، کارشناس مسائل فرهنگی، نیز معتقد است شبکه‌های اجتماعی به خودی خود تهدید نیستند، بلکه نحوه استفاده از آنها تعیین‌کننده است.

وی بیان داشت: در گذشته افراد پس از سال‌ها تلاش علمی، هنری یا ورزشی به شهرت می‌رسیدند، اما امروز گاهی تنها با انتشار چند ویدئوی جنجالی می‌توان به میلیون‌ها مخاطب دست یافت، همین مسئله باعث شده برخی جوانان مسیر میانبر را به جای مسیر مهارت‌آموزی انتخاب کنند.

رحمتی خاطر نشان کرد: مشکل زمانی آغاز می‌شود که شهرت به هدف نهایی تبدیل شود، نه نتیجه یک فعالیت ارزشمند. در چنین شرایطی، تولید محتوای سطحی، حاشیه‌سازی و رفتارهای هیجانی افزایش پیدا می‌کند.

وی معتقد است رسانه‌ها، مدارس، دانشگاه‌ها و خانواده‌ها باید مفهوم موفقیت را بازتعریف کنند.

این کارشناس فرهنگی گفت: اگر جوانان احساس کنند استعداد، دانش و تلاش آنها دیده می‌شود، دیگر برای جلب توجه به هر روشی متوسل نخواهند شد.

روایت جوانان از رؤیای دیده شدن

آرمان، دانشجوی ۲۲ ساله، در این باره با خبرنگار کردتودی اظهار داشت: قبلاً فقط برای سرگرمی در شبکه‌های اجتماعی بودم، اما وقتی دیدم بعضی‌ها با تولید محتوا درآمدهای خوبی دارند، تصمیم گرفتم فعالیتم را جدی‌تر کنم. البته فکر می‌کنم اگر محتوا مفید باشد، مشهور شدن ایرادی ندارد.

الهام، ۱۹ ساله اما نگاه متفاوتی دارد و عنوان داشت: گاهی احساس می‌کنم اگر چند ساعت چیزی منتشر نکنم، از دیگران عقب مانده‌ام. تعداد لایک‌ها ناخودآگاه روی روحیه آدم اثر می‌گذارد.

محمد، ۲۵ ساله، معتقد است بسیاری از کاربران فقط ظاهر زندگی دیگران را می‌بینند.

وی گفت: همه فکر می‌کنند اینفلوئنسرها زندگی بی‌نقصی دارند، در حالی که بخش زیادی از آنچه می‌بینیم، انتخاب‌شده و ساختگی است، اگر این را درک کنیم، کمتر خودمان را با دیگران مقایسه می‌کنیم.

زهرا، دانشجوی کارشناسی ارشد، نیز افزود: شبکه‌های اجتماعی فرصت خوبی برای معرفی هنر، کسب‌وکار و استعدادها هستند، اما وقتی هدف فقط معروف شدن باشد، کیفیت محتوا قربانی می‌شود.

شهرت مسئولیت می‌آورد

کارشناسان بر این باورند که نمی‌توان جوانان را از حضور در فضای مجازی منع کرد، زیرا این فضا به بخشی از زندگی روزمره تبدیل شده است؛ اما می‌توان با آموزش سواد رسانه‌ای، تقویت اعتماد به نفس، ایجاد فرصت‌های واقعی برای شکوفایی استعدادها و ترویج الگوهای موفق، از تبدیل شدن شهرت‌طلبی به یک آسیب اجتماعی جلوگیری کرد.

آنچه امروز بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارد، تغییر نگاه به مفهوم موفقیت است. موفقیت نه در تعداد دنبال‌کنندگان، بلکه در میزان اثرگذاری، دانش، اخلاق و مهارتی است که فرد در جامعه از خود به جا می‌گذارد.

شاید لایک‌ها و بازدیدها بتوانند فردی را برای مدتی بر سر زبان‌ها بیندازند، اما آنچه ماندگار خواهد بود، شخصیت، توانایی و ارزشی است که انسان برای جامعه خلق می‌کند؛ واقعیتی که در هیاهوی شبکه‌های اجتماعی، گاه زیر انبوه اعلان‌ها و اعداد رنگارنگ فراموش می‌شود.در صورت تمایل، می‌توانم این گزارش را با نثر ادبی‌تر و سبک خبرگزاری‌های رسمی مانند ایرنا یا ایسنا، همراه با نقل‌قول‌های مفصل‌تر و جذاب‌تر، به حدود ۹۰۰ تا ۱۰۰۰ کلمه نیز گسترش دهم.

انتهای خبر/