کرفتو؛ گنجینه‌ای فراتر از یک جاذبه گردشگری

آنچه غار-معبد کرفتو را از بسیاری از آثار مشابه متمایز می‌کند، تلفیق شگفت‌انگیز طبیعت و معماری انسانی است. اتاق‌هایی که در دل صخره تراشیده شده‌اند، راهروهای پیچ‌درپیچ، پنجره‌هایی رو به کوهستان و کتیبه مشهور یونانی که نام هراکلس را در خود جای داده، همگی نشان می‌دهد این مجموعه صرفاً یک غار طبیعی نیست، بلکه اثری منحصر‌به‌فرد با کاربری‌های مختلف در دوره‌های تاریخی گوناگون بوده است.

همین ویژگی‌ها باعث شده بسیاری از پژوهشگران، کرفتو را یکی از شاخص‌ترین نمونه‌های معماری صخره‌ای ایران بدانند؛ بنایی که روایتگر بخشی از تاریخ تمدن این سرزمین است و می‌تواند در کنار دیگر آثار ثبت جهانی ایران، جایگاه شایسته‌ای در فهرست میراث جهانی یونسکو پیدا کند.

با این حال، ظرفیت‌های گسترده این مجموعه تاکنون کمتر از آنچه باید در سطح ملی و بین‌المللی معرفی شده است. در حالی که بسیاری از کشورها با بهره‌گیری از کوچک‌ترین داشته‌های تاریخی خود، گردشگران فراوانی جذب می‌کنند، کرفتو با وجود برخورداری از ارزش‌های کم‌نظیر تاریخی، فرهنگی و طبیعی، هنوز آن جایگاهی را که سزاوار آن است به دست نیاورده است.

توسعه زیرساخت‌های گردشگری، تولید محتوای حرفه‌ای، معرفی گسترده در رسانه‌ها، حضور در نمایشگاه‌های بین‌المللی و استفاده از ظرفیت فضای مجازی، از مهم‌ترین اقداماتی است که می‌تواند این اثر تاریخی را به مقصدی شناخته‌شده در سطح جهان تبدیل کند.

ثبت جهانی؛ نقطه عطفی برای توسعه دیواندره

ثبت جهانی غار-معبد کرفتو، تنها ثبت یک اثر تاریخی نیست؛ بلکه فرصتی بزرگ برای توسعه پایدار منطقه محسوب می‌شود. تجربه بسیاری از آثار ثبت‌شده در فهرست میراث جهانی یونسکو نشان داده است که این رویداد، علاوه بر حفاظت بهتر از آثار، زمینه افزایش گردشگران، جذب سرمایه‌گذاری، ایجاد اشتغال و توسعه اقتصادی مناطق میزبان را نیز فراهم می‌کند.

دیواندره با برخورداری از چنین ظرفیت ارزشمندی، می‌تواند به یکی از مهم‌ترین مقاصد گردشگری غرب کشور تبدیل شود؛ مشروط بر آنکه حفاظت، معرفی و توسعه زیرساخت‌ها همزمان مورد توجه قرار گیرد. بی‌تردید رونق گردشگری، افزایش درآمد خانواده‌های محلی، توسعه خدمات، ایجاد فرصت‌های شغلی جدید و تقویت اقتصاد منطقه از مهم‌ترین دستاوردهای این مسیر خواهد بود.

امروز بیش از هر زمان دیگری، ضرورت هم‌افزایی میان دستگاه‌های اجرایی، میراث فرهنگی، رسانه‌ها، دانشگاهیان و فعالان گردشگری برای معرفی این اثر احساس می‌شود. رسانه‌ها نیز در این میان نقشی تعیین‌کننده دارند؛ زیرا روایت درست از ظرفیت‌های کرفتو می‌تواند نگاه‌ها را از یک جاذبه محلی، به میراثی جهانی تغییر دهد.

غار-معبد کرفتو، تنها متعلق به دیواندره یا کردستان نیست؛ این اثر بخشی از هویت تاریخی ایران است و پاسداری از آن، مسئولیتی ملی به شمار می‌رود. اگر امروز مسیر ثبت جهانی با جدیت دنبال شود و معرفی این مجموعه نیز همپای آن پیش برود، می‌توان امیدوار بود که کرفتو پس از سال‌ها سکوت، جایگاه واقعی خود را در نقشه گردشگری جهان بازیابد؛ جایگاهی که سال‌ها انتظارش را کشیده است.

پایان سال‌ها غفلت از یکی از ارزشمندترین شواهد تمدن و تاریخ ایران

در همین راستا، با اجرای دستورات استاندار کردستان و برنامه‌ریزی فرماندار شهرستان دیواندره، روند آماده‌سازی پرونده ثبت جهانی غار-معبد تاریخی کرفتو با شتاب بیشتری دنبال می‌شود.

در چارچوب این برنامه، نعمت حریری، دکتری باستان‌شناسی پیش از تاریخ، به همراه تیمی متشکل از کارشناسان و متخصصان دوره‌های مختلف باستان‌شناسی، عملیات پایش عرصه و حریم غار-معبد کرفتو را آغاز کرده‌اند.

این اقدام، یکی از مراحل کلیدی در تکمیل مستندات فنی و علمی و فراهم‌سازی الزامات ثبت جهانی این اثر ارزشمند تاریخی و فرهنگی به شمار می‌رود و می‌تواند زمینه‌ساز صیانت هرچه بهتر از این میراث کم‌نظیر باشد.

شتاب گرفتن روند تهیه مستندات، انجام مطالعات تخصصی و هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول، نویدبخش پایان سال‌ها کم‌توجهی به یکی از شاخص‌ترین آثار تمدنی ایران است؛ اثری که شایسته آن است در کنار برجسته‌ترین میراث جهانی، جایگاه واقعی خود را بازیابد و به نمادی از تاریخ، فرهنگ و هویت ایران در عرصه بین‌المللی تبدیل شود.

انتهای خبر/