به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «کردتودی»، اینجا خانه فقط چند دیوار و یک سقف نیست؛ برای بسیاری از خانواده‌های کردستانی، خانه یعنی پایان سال‌ها اجاره‌نشینی، یعنی اتاقی که قرار است صدای خنده فرزندان در آن بپیچد و یعنی نقطه‌ای امن برای ساختن آینده.

 اما در روزگاری که هزینه‌های زندگی هر روز بیشتر می‌شود، رسیدن به همین چهار دیوار برای بسیاری از مردم به رؤیایی دور تبدیل شده است؛ رؤیایی که حالا نهضت ملی مسکن قرار است بخشی از مسیر رسیدن به آن را هموار کند.

در کردستان، پرونده نهضت ملی مسکن مدت‌هاست روی میز مسئولان و در میان دغدغه‌های مردم قرار دارد؛ پرونده‌ای که یک سوی آن متقاضیانی ایستاده‌اند که چشم‌انتظار خانه‌ای متناسب با توان اقتصادی خود هستند و سوی دیگر آن، دستگاه‌های اجرایی، بانک‌ها، شهرداری‌ها و مجموعه‌هایی قرار دارند که باید زنجیره‌ای از اقدامات را به هم متصل کنند تا زمین به خانه تبدیل شود.

حالا مسئولان از تحرک تازه در این مسیر سخن می‌گویند؛ از تأمین زمین، افزایش سقف تسهیلات، آماده‌سازی سایت‌ها و تلاش برای رساندن آب و برق و گاز به پروژه‌هایی که قرار است روزی کلیدشان به دست خانواده‌های کردستانی سپرده شود.

امیر قادری، سرپرست معاونت هماهنگی امور عمرانی استانداری کردستان، در جلسه شورای مسکن استان با تأکید بر اهمیت تسریع در اجرای پروژه‌های نهضت ملی مسکن، تأمین آب، برق و گاز این طرح‌ها را از اولویت‌های مهم دانست؛ چراکه خانه‌ای که آب و برق و گاز نداشته باشد، هنوز «خانه» نشده است.

این واقعیت ساده، یکی از مهم‌ترین چالش‌های اجرای پروژه‌های مسکن در کشور است؛ ساختن ساختمان شاید آغاز کار باشد، اما زندگی زمانی در آن جریان پیدا می‌کند که زیرساخت‌هایش فراهم شده باشد. از همین رو مسئولان کردستان تأکید دارند که همزمان با آماده‌سازی سایت‌ها، باید برای تأمین خدمات زیربنایی نیز برنامه‌ریزی شود.

زمین؛ اولین قطعه از پازل خانه‌دار شدن

در میان همه موانع موجود، زمین شاید نخستین قطعه پازل خانه‌دار شدن مردم باشد؛ قطعه‌ای که اگر پیدا نشود، ساخت‌وساز از همان ابتدا متوقف می‌ماند.

در ماه‌های اخیر، اقدامات تازه‌ای برای تأمین زمین در نقاط مختلف استان کردستان انجام شده است. در سنندج، با الحاق ۲۰۰ هکتار به محدوده شهر، ظرفیت قابل توجهی برای اجرای پروژه‌های مسکن ایجاد شده و در دوشان نیز مقدمات تأمین ۵۰ هکتار زمین فراهم شده است.

این اعداد در نگاه نخست شاید فقط چند رقم در یک گزارش اداری باشند، اما پشت هر هکتار زمین، خانه‌هایی قرار دارد که می‌تواند سرپناه ده‌ها و صدها خانواده باشد؛ خانواده‌هایی که سال‌هاست بخشی از درآمد خود را صرف اجاره‌خانه می‌کنند و هر بار با افزایش اجاره‌بها، بخشی از امیدشان برای خانه‌دار شدن کوچک‌تر می‌شود.

در کامیاران نیز ۷۵۰ نفر ساماندهی شده‌اند و در شهرستان‌های قروه، دهگلان، موچش و یاسوکند نیز اقداماتی برای تأمین زمین صورت گرفته است.

بانه اما داستان متفاوتی دارد. این شهرستان در زمینه تأمین زمین نسبت به دیگر مناطق عقب‌تر بوده، اما طی دو تا سه ماه اخیر، اقداماتی برای جبران این عقب‌ماندگی انجام شده است؛ گامی که می‌تواند بخشی از انتظار متقاضیان این شهرستان را کاهش دهد.

وقتی وام، نفس پروژه را تازه می‌کند

اما زمین به تنهایی خانه نمی‌شود. حتی اگر زمین آماده باشد، ساخت‌وساز بدون منابع مالی کافی با مانع روبه‌رو خواهد شد. اینجاست که نقش شبکه بانکی در اجرای نهضت ملی مسکن پررنگ می‌شود.

بر اساس ابلاغیه بانک مرکزی، سقف تسهیلات پروژه‌های نهضت ملی مسکن با پیشرفت فیزیکی بالای ۶۵ درصد از ۶۵۰ میلیون تومان به ۸۵۰ میلیون تومان افزایش یافته است؛ افزایشی که می‌تواند برای پروژه‌های نیمه‌تمام، به‌ویژه گروه‌های ساخت، حکم یک نفس تازه را داشته باشد.

با این حال، افزایش سقف تسهیلات زمانی اثر خود را نشان می‌دهد که فرآیند پرداخت نیز با سرعت بیشتری انجام شود. برای متقاضی‌ای که آورده خود را تأمین کرده و بخشی از ساختمان نیز بالا رفته است، تأخیر در پرداخت تسهیلات می‌تواند به معنای افزایش هزینه ساخت و طولانی‌تر شدن زمان انتظار باشد.

از همین رو معاون عمرانی استاندار کردستان خواستار تسریع نظام بانکی استان در پرداخت تسهیلات شده است؛ مطالبه‌ای که مستقیماً با سرنوشت پروژه‌ها و زمان تحویل خانه‌ها گره خورده است.

خانه فقط ساختمان نیست

مسکن در ادبیات اقتصادی، یک کالاست؛ اما در زندگی اجتماعی مردم، خانه چیزی فراتر از یک کالا است. خانه، امنیت است؛ ثبات است؛ آرامشی است که به خانواده اجازه می‌دهد برای فردا برنامه‌ریزی کند.

برای جوانی که ازدواج کرده و سال‌ها در خانه استیجاری زندگی می‌کند، داشتن خانه می‌تواند معنای دیگری داشته باشد. برای خانواده‌ای که فرزند دارد، جابه‌جایی‌های مکرر و افزایش سالانه اجاره‌بها، تنها یک مسئله مالی نیست؛ بلکه بخشی از آرامش و ثبات خانواده را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

از همین منظر، نهضت ملی مسکن را نمی‌توان صرفاً پروژه‌ای عمرانی دانست. این طرح بخشی از یک سیاست اجتماعی است؛ سیاستی که اگر درست اجرا شود، می‌تواند در کاهش بخشی از فشار اقتصادی بر خانوارها، تثبیت جمعیت و فراهم کردن زمینه زندگی برای نسل جوان اثرگذار باشد.

این موضوع در کنار طرح جوانی جمعیت اهمیت بیشتری پیدا می‌کند؛ چراکه خانه مناسب یکی از پیش‌نیازهای شکل‌گیری یک زندگی پایدار و تصمیم‌گیری خانواده‌ها برای آینده است.

«گروه‌های ساخت»؛ راهی برای نزدیک‌تر شدن مردم به خانه

سیاست وزارت راه و شهرسازی برای واگذاری زمین در قالب گروه‌های ساخت، بخش دیگری از برنامه مسکن در کردستان است. بر اساس این سیاست، زمین‌ها مطابق ضوابط و تراکم پیش‌بینی‌شده در طرح‌های توسعه و عمران، در قالب گروه‌های ساخت در اختیار متقاضیان قرار می‌گیرد.

این شیوه می‌تواند مردم را از یک متقاضی صرف به بخشی از فرآیند ساخت خانه تبدیل کند؛ مسیری که در صورت نظارت مناسب، تأمین مالی به‌موقع و همراهی دستگاه‌های اجرایی، می‌تواند سرعت اجرای پروژه‌ها را افزایش دهد.

در کنار این موضوع، تسریع روند صدور اسناد با همکاری اداره کل ثبت اسناد نیز از اقداماتی است که طی ماه‌های اخیر دنبال شده است؛ مسئله‌ای که هرچند شاید در ظاهر یک فرآیند اداری به نظر برسد، اما در عمل می‌تواند یکی از گره‌های مهم پروژه‌های مسکن را باز کند.

از زمین تا کلید؛ راه هنوز باقی است

مسئولان کردستان حالا از «اقدامات قابل توجه» در زمینه تأمین زمین سخن می‌گویند و امیدوارند با هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی و نظام بانکی، بخش بزرگی از مشکلات حوزه مسکن برطرف شود.

اما فاصله میان «تأمین زمین» تا «تحویل کلید» همچنان مسیری است که باید با دقت طی شود؛ مسیری که در آن بانک باید به‌موقع تسهیلات بدهد، دستگاه اجرایی باید زیرساخت فراهم کند، پیمانکار باید ساخت‌وساز را پیش ببرد و دستگاه‌های خدمات‌رسان باید آب و برق و گاز را به خانه‌ها برسانند.

مولدسازی نیز یکی دیگر از ظرفیت‌هایی است که به گفته معاون عمرانی استاندار کردستان می‌تواند برای تأمین زیرساخت پروژه‌ها مورد استفاده قرار گیرد؛ ظرفیتی که اگر به‌درستی به کار گرفته شود، می‌تواند منابع لازم برای عبور پروژه‌ها از برخی گره‌های اجرایی را فراهم کند.

در نهایت، موفقیت نهضت ملی مسکن در کردستان نه با تعداد زمین‌های تأمین‌شده، نه با تعداد پرونده‌های تشکیل‌شده و نه حتی با میزان تسهیلات ابلاغ‌شده، بلکه با تعداد خانه‌هایی سنجیده خواهد شد که چراغشان روشن شده و خانواده‌ای در آن زندگی می‌کند.

مردم، وعده‌های مسکن را نه در جلسه‌های شورای مسکن، بلکه در روزی لمس خواهند کرد که کلید خانه را در دست بگیرند؛ روزی که زمین‌های امروز، دیوارهای فردا و دیوارهای فردا، سقفی امن برای خانواده‌های کردستانی شوند.

راه هنوز ادامه دارد؛ اما هر هکتار زمین که تأمین می‌شود، هر تسهیلاتی که به‌موقع پرداخت می‌شود و هر لوله آب و کابل برق و خط گازی که به یک سایت مسکونی می‌رسد، یک قدم دیگر به آن روز نزدیک‌تر است؛ روزی که «خانه‌دار شدن» برای بخشی از مردم کردستان، از یک آرزو به یک واقعیت تبدیل شود.

گزارش از مهوش رحیمی

انتهای خبر/