به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی کرد امروز، با بهره‌برداری از بخش نخست سامانه انتقال آب سد قوچم، آب شرب پایدار به دهگلان رسید و بخشی از هدف مهم این پروژه ملی برای مقابله با تنش آبی در شرق استان کردستان محقق شد.

اما در سوی دیگر، مردم قروه همچنان چشم‌انتظار تکمیل خط انتقال، ایستگاه پمپاژ دوم و احداث تصفیه‌خانه اصلی هستند؛ زنجیره‌ای که تکمیل آن می‌تواند چشم‌انداز امنیت آبی این دو شهرستان را تا سال‌های آینده تثبیت کند.

قوچم، مخزنی برای عبور از بحران آب

سد قوچم یکی از طرح‌های مهم آبی استان کردستان است که باهدف تنظیم آب انتقالی از سد آزاد و تأمین نیازهای شرب و صنعتی شهرستان‌های قروه و دهگلان احداث شده است، پروژه‌ای که در برنامه‌ریزی‌های وزارت نیرو، افق تأمین آب آن تا سال‌های آینده تعریف شده و از طرح‌های کلیدی انتقال آب از غرب به شرق استان به شمار می‌رود.

این سد از نوع خاکی سنگ‌ریزه‌ای با هسته رسی است که ارتفاع آن از بستر رودخانه ۴۶ متر و طول تاج آن یک هزار و ۸۲۳ متر اعلام شده است. مخزن سد نیز ظرفیت ۶۰ میلیون مترمکعب آب دارد و بر روی رودخانه میرکی احداث شده است.

در واقع، قوچم را می‌توان نقطه‌ای مهم در زنجیره انتقال آب سد آزاد به مناطق هدف دانست، آبی که پس از طی مسیر سامانه انتقال، در این مخزن تنظیم شده و سپس از طریق ایستگاه‌های پمپاژ و خطوط انتقال، راهی شهرهای دهگلان و قروه می‌شود.

آب به دهگلان رسید، بخشی از مأموریت محقق شد

یکی از مهم‌ترین دستاوردهای این طرح، بهره‌برداری از پروژه آب‌رسانی به شهر دهگلان است، در این مرحله، آب از طریق ایستگاه پمپاژ شماره یک با ظرفیت یک هزار و ۲۵۰ لیتر در ثانیه وارد خط انتقال شده و پس از طی مسیر ۲۷ کیلومتری با قطر یک هزار و ۱۰۰ میلی‌متر، به شهر دهگلان منتقل شده است.

با اجرای این بخش، جمعیتی بیش از ۲۵ هزار نفر از آب شرب سالم و پایدار بهره‌مند شده‌اند، هم‌زمان هفت حلقه چاه که پیش‌ازاین وظیفه تأمین آب شهر دهگلان را بر عهده داشتند، از مدار خارج شده‌اند.

خروج این چاه‌ها از چرخه تأمین آب، تنها یک اقدام برای جایگزینی منبع آب نیست، بلکه باتوجه‌به افت سطح آب‌های زیرزمینی در منطقه، می‌تواند در حفظ ذخایر زیرزمینی و کاهش فشار بر سفره‌های آب نیز نقش مهمی داشته باشد.

قروه، مقصد بعدی سامانه انتقال آب

باوجود تحقق‌بخش مهمی از اهداف پروژه در دهگلان، مأموریت سد قوچم هنوز به پایان نرسیده است، قروه همچنان در انتظار تکمیل بخش‌های بعدی این سامانه است تا آب انتقالی به مقصد نهایی خود برسد.

بر اساس برنامه اعلام‌شده، احداث ایستگاه پمپاژ شماره دو در دهگلان و اجرای خط انتقال به طول حدود ۲۹ کیلومتر با قطر ۹۰۰ میلی‌متر تا شهرستان قروه، مرحله بعدی این طرح خواهد بود.

همچنین احداث خط انتقال دیگری به طول ۳۹ کیلومتر و ایستگاه پمپاژ شماره دو در برنامه تکمیل زنجیره تأمین آب قرار گرفته است، اجرای این بخش‌ها می‌تواند مسیر دسترسی قروه به منابع آب پایدار را هموار کرده و هدف اصلی پروژه برای تأمین آب شرب دو شهرستان را به مرحله نهایی نزدیک کند.

تصفیه‌خانه، حلقه مفقوده تکمیل پروژه

در کنار خطوط انتقال و ایستگاه‌های پمپاژ، احداث تصفیه‌خانه آب در پای سد قوچم نیز یکی از بخش‌های مهم برنامه آتی این پروژه است.

تصفیه‌خانه اصلی در واقع یکی از حلقه‌های اساسی برای تکمیل زنجیره تأمین آب شرب قروه و دهگلان محسوب می‌شود، به همین دلیل، تداوم حمایت‌های اجرایی و تأمین اعتبارات لازم برای این بخش، می‌توان

اکنون نگاه‌ها بیش از گذشته به ادامه عملیات اجرایی، تأمین منابع مالی و تعیین تکلیف بخش‌های باقی‌مانده پروژه دوخته شده است، چرا که بهره‌برداری از یک بخش سامانه، اگرچه دستاوردی مهم محسوب می‌شود، اما تحقق کامل هدف پروژه در گرو تکمیل زنجیره انتقال و تصفیه آب است.

اهمیت سد قوچم تنها به تأمین آب شرب محدودد نقش تعیین‌کننده‌ای در بهره‌برداری کامل از ظرفیت سامانه داشته باشد.

  نمی‌شود، این طرح در صورت تکمیل می‌تواند بر بخش‌های مختلف اقتصادی و زیست‌محیطی منطقه نیز اثرگذار باشد.

تقویت منابع آب موردنیاز برای صنعت، کمک به بخش کشاورزی، کاهش فشار بر منابع زیرزمینی و مقابله با پیامدهای فرونشست زمین در دشت‌های قروه و دهگلان از جمله آثار موردانتظار این طرح است.

در شرایطی که کاهش بارش‌ها، خشکسالی‌های پیاپی و برداشت بی‌رویه از منابع زیرزمینی، بسیاری از مناطق کشور را با چالش جدی آب مواجه کرده است، اجرای طرح‌های انتقال آب پایدار می‌تواند بخشی از فشار موجود بر منابع محلی را کاهش دهد.

از این منظر، پروژه قوچم صرفاً یک سازه عمرانی نیست، بلکه بخشی از برنامه بلندمدت مدیریت منابع آب و ایجاد تعادل میان نیازهای جمعیتی، صنعتی، کشاورزی و الزامات زیست‌محیطی منطقه محسوب می‌شود.

پروژه‌ای ملی برای آینده کردستان

سامانه قوچم در سال‌های اخیر با تلاش مجموعه‌ای از مهندسان، کارگران، مدیران و مشاوران پیش رفته و با تسریع روند اجرایی، بخش نخست آن به بهره‌برداری رسیده است.

این پروژه در شرایطی به مرحله بهره‌برداری رسیده که بحران آب و کاهش منابع آبی به یکی از مهم‌ترین چالش‌های توسعه در کشور تبدیل شده است، بنابراین تکمیل آن می‌تواند فراتر از رفع یک نیاز فوری، بخشی از زیرساخت امنیت آبی استان کردستان را شکل دهد.

ازسوی‌دیگر، برنامه‌ریزی برای تأمین نیاز آب شرب و صنعت تا افق سال‌های آینده نشان می‌دهد که هدف این طرح، صرفاً پاسخ به نیاز امروز نیست، بلکه قرار است بخشی از نیازهای آینده منطقه نیز از طریق یک سامانه پایدار تأمین شود.

چند گام تا پایان انتظار قروه

اکنون دهگلان نخستین ثمره این پروژه را لمس کرده است، اما مسیر آب برای رسیدن به قروه هنوز نیازمند تکمیل چند حلقه مهم است، ایستگاه پمپاژ شماره دو، خطوط انتقال و تصفیه‌خانه اصلی، اجزایی هستند که آینده این طرح را به یکدیگر پیوند می‌دهند.

مردم قروه حالا بیش از هر زمان دیگری چشم‌انتظار تحقق وعده‌ها و ادامه عملیات اجرایی هستند، چرا که پایان تنش آبی این شهرستان، بیش از آنکه به ساخت یک سد وابسته باشد، به تکمیل تمام زنجیره‌ای وابسته است که از سد آزاد آغاز شده و پس از عبور از قوچم باید به شیرهای آب قروه برسد.

سد قوچم اکنون از یک پروژه عمرانی به یک مطالبه حیاتی برای امنیت آبی کردستان تبدیل شده است، رسیدن آب به دهگلان، نخستین بخش این مسیر را به نتیجه رسانده، اما پایان واقعی تنش آبی قروه و دهگلان زمانی رقم خواهد خورد که خطوط انتقال، ایستگاه پمپاژ دوم و تصفیه‌خانه نیز تکمیل و سامانه به طور کامل وارد مدار شود.

انتهای خبر/