به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی کرد امروز، توسعه شهر تنها به احداث خیابان، ساخت‌وساز، آسفالت معابر و اجرای پروژه‌های عمرانی محدود نمی‌شود، شهری که به دنبال رشد متوازن است، باید برای فضای سبز، محیط‌زیست شهری و کیفیت زندگی شهروندان نیز سهمی جدی در نظر بگیرد.

فضاهای سبز دهگلان، میان احیا و فراموشی

در دهگلان نیز با گسترش محدوده‌های مسکونی و شکل‌گیری شهرک‌های جدید، توجه به این مؤلفه‌ها اهمیتی دوچندان پیدا کرده است.

شهرداری دهگلان در مدت اخیر اقداماتی را برای توسعه و بهسازی فضاهای شهری انجام داده که می‌توان آنها را گامی مثبت در مسیر بهبود چهره شهر دانست، اما در کنار این اقدامات، برخی فضاهای سبز همچنان وضعیت مطلوبی ندارند و رسیدگی به آنها به یکی از مطالبات قابل‌طرح در حوزه مدیریت شهری تبدیل شده است.

پرسش اصلی اینجاست که برنامه شهرداری برای این نقاط چیست و چه زمانی قرار است فضاهای سبز رهاشده، جایگاه واقعی خود را در سیمای شهر پیدا کنند؟

اقدامات مثبت شهرداری، اما همه نقاط سهم یکسانی ندارند

نمی‌توان تلاش‌های شهرداری برای بهسازی محیط شهری را نادیده گرفت. رسیدگی به فضاهای عمومی و احیای نقاط سبز، اقداماتی ارزشمند هستند که در صورت استمرار و برنامه‌ریزی اصولی، می‌توانند به افزایش رضایت شهروندان و ارتقای کیفیت زندگی شهری کمک کنند.

بااین‌حال، ارزیابی عملکرد مدیریت شهری تنها با مشاهده چند پروژه موفق کامل نمی‌شود، آنچه اهمیت دارد، استمرار خدمات، توزیع متوازن امکانات و توجه به نقاطی است که در میان پروژه‌های عمرانی و برنامه‌های روزمره، کمتر دیده شده‌اند.

اگر بخشی از فضاهای سبز احیا می‌شوند، تکلیف نقاطی که همچنان در انتظار رسیدگی هستند، چه خواهد شد؟ این پرسش به معنای نادیده‌گرفتن اقدامات مثبت شهرداری نیست، بلکه تأکیدی بر این واقعیت است که خدمات شهری زمانی اثربخش‌تر خواهند بود که همه محله‌ها و محدوده‌های شهری، متناسب با نیازهای خود، از توجه و رسیدگی برخوردار شوند.

شهرک بهاران، آزمونی برای فرهنگ شهرنشینی

شهرک بهاران دهگلان، به‌عنوان یکی از محدوده‌های تازه‌تأسیس شهری، نمونه‌ای قابل‌تأمل در موضوع توسعه فضای سبز است، در شکل‌گیری شهرک‌های جدید، اختصاص زمین برای فضای سبز می‌تواند زمینه‌ای برای ترویج فرهنگ شهرنشینی، افزایش سرانه فضای سبز و ایجاد محیطی مناسب‌تر برای زندگی ساکنان باشد.

اما اختصاص یک قطعه زمین به فضای سبز، به‌تنهایی به معنای تحقق این هدف نیست، چنین فضاهایی برای‌آنکه کارکرد واقعی خود را پیدا کنند، به برنامه اجرایی، نگهداری مستمر، رسیدگی به وضعیت زمین و نظارت بر حفظ کاربری نیاز دارند.

اگر فضای تعیین‌شده برای فضای سبز بدون رسیدگی باقی بماند، این احتمال وجود دارد که به‌تدریج از هدف اولیه خود فاصله بگیرد و به محدوده‌ای بلااستفاده تبدیل شود.

از همین رو، انتظار می‌رود شهرداری دهگلان درباره وضعیت فضای سبز شهرک بهاران و برنامه زمانی رسیدگی به آن، اطلاع‌رسانی روشنی داشته باشد تا ساکنان بدانند این ظرفیت شهری چه زمانی به فضایی قابل‌استفاده تبدیل خواهد شد.

از فضای سبز رهاشده تا انباشت نخاله، خطری که باید جدی گرفت

یکی از نگرانی‌های مهم درباره فضاهای سبز بدون رسیدگی، تغییر تدریجی کارکرد آنهاست، زمینی که برای ایجاد فضای سبز در نظر گرفته شده، اگر برای مدتی طولانی بدون مراقبت رها شود، ممکن است به محل انباشت زباله، نخاله‌های ساختمانی یا مصالح تبدیل شود.

چنین وضعیتی نه‌تنها هدف اولیه اختصاص زمین را زیر سؤال می‌برد، بلکه می‌تواند بر منظر شهری، پاکیزگی محیط و رضایت ساکنان نیز تأثیر منفی بگذارد، البته تبدیل‌شدن این نقاط به محل تخلیه نخاله، در متن حاضر به‌عنوان یک نگرانی و احتمال مطرح است و برای اعلام وقوع آن در یک محل مشخص، بررسی میدانی و مستندات لازم خواهد بود.

بااین‌حال، مدیریت شهری نباید منتظر بماند تا یک فضای بلااستفاده به معضل محیطی تبدیل شود، شناسایی نقاط آسیب‌پذیر، تعیین اولویت‌های رسیدگی و جلوگیری از استفاده نادرست از زمین‌های اختصاص‌یافته به فضای سبز، می‌تواند از تحمیل هزینه‌های بیشتر در آینده جلوگیری کند.

دستگاه‌های نظارتی کجا ایستاده‌اند؟

در کنار مسئولیت اجرایی شهرداری، موضوع نظارت بر حفظ کاربری فضاهای عمومی و اجرای ضوابط شهرسازی نیز اهمیت دارد، مشخص است که هر دستگاه باید در حدود وظایف قانونی خود عمل کند، اما شهروندان حق دارند بدانند برای جلوگیری از رهاشدگی فضاهای سبز و تغییر احتمالی کاربری آنها، چه سازوکاری پیش‌بینی شده است.

آیا فهرست مشخصی از فضاهای سبز نیازمند احیا در دهگلان وجود دارد؟ آیا وضعیت زمین‌های اختصاص‌یافته در شهرک‌های جدید به‌صورت دوره‌ای بررسی می‌شود؟ چه برنامه‌ای برای رسیدگی به نقاط کم‌برخوردار و جلوگیری از انباشت نخاله در زمین‌های بلااستفاده وجود دارد؟

پاسخ روشن به این پرسش‌ها می‌تواند مسیر مطالبه‌گری عمومی را از بیان نگرانی‌ها به سمت پیگیری نتایج مشخص هدایت کند، انتظار می‌رود شهرداری دهگلان ضمن تشریح اقدامات انجام‌شده، برنامه خود را برای نقاط باقی‌مانده اعلام کند و دستگاه‌های مسئول نظارت نیز درباره نحوه صیانت از کاربری فضاهای سبز توضیح دهند.

توسعه شهری بدون فضای سبز کامل نیست

دهگلان برای رسیدن به شهری زیباتر و برخوردارتر، به تداوم اقدامات مثبت شهرداری و توجه جدی به نقاط مغفول‌مانده نیاز دارد، احیای فضاهای سبز نباید به چند نقطه محدود شود و زمین‌های اختصاص‌یافته برای این منظور نیز نباید در گذر زمان از کارکرد اصلی خود فاصله بگیرند.

شهرداری دهگلان ضمن ادامه اقدامات مثبت خود، برای فضاهای سبز رسیدگی‌نشدن برنامه‌ای شفاف، زمان‌بندی‌شده و قابل‌ارزیابی ارائه کند، همچنین انتظار می‌رود وضعیت فضای سبز شهرک بهاران و دیگر نقاط نیازمند رسیدگی مشخص شود.

زیرا شهر توسعه‌یافته تنها شهری با خیابان‌های آسفالت شده و ساختمان‌های بیشتر نیست، شهری است که در کنار عمران و آبادانی، برای نفس‌کشیدن شهروندان و حفظ محیط زندگی آنها نیز برنامه دارد.