سنندج؛ شهری با کتابخانه‌های پر، اما خواننده‌های کم

«کردتودی» گزارش می‌دهد؛

سنندج؛ شهری با کتابخانه‌های پر، اما خواننده‌های کم

سنندج سال‌هاست به‌عنوان یکی از شهرهای فرهنگی ایران شناخته می‌شود؛ شهری که نام بسیاری از شاعران، نویسندگان، مترجمان با آن گره خورده است، اما یک پرسش باقی است؛ کتاب در زندگی امروز چه جایگاهی دارد؟

به گزارش خبرنگار گروه فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی کردتودی، در یکی از کتاب‌فروشی‌های مرکز شهر، قفسه‌ها پر از کتاب‌هایی است که هرکدام می‌توانند ساعتی از زندگی یک انسان را با خود همراه کنند؛ از رمان و شعر گرفته تا کتاب‌های تاریخی، اجتماعی و روان‌شناسی، با این حال، صاحب کتاب‌فروشی معتقد است رفتار خرید مردم نسبت به سال‌های گذشته تغییر کرده است.

وقتی چند دقیقه جای چند ساعت را می‌گیرد

احمد رضا احمدی در گفتگو با خبرنگار کردتودی اظهار داشت: مخاطب کتاب هنوز وجود دارد، اما شرایط اقتصادی و تغییر عادت‌های فرهنگی باعث شده بسیاری از مردم خرید کتاب را در اولویت‌های بعدی زندگی قرار دهند.

وی گفت: جوانان همچنان علاقه‌مند به مطالعه هستند، اما بخشی از این علاقه به سمت محتوای کوتاه و سریع فضای مجازی رفته است.

این کتاب فروش خاطر نشان کرد: گسترش شبکه‌های اجتماعی، پیام‌رسان‌ها و محتوای ویدئویی، شکل دریافت اطلاعات را تغییر داده است، بسیاری از افراد امروز ترجیح می‌دهند یک موضوع را در چند دقیقه از طریق تلفن همراه دنبال کنند؛ اتفاقی که اگرچه دسترسی به اطلاعات را آسان‌تر کرده، اما مطالعه عمیق و مستمر را با چالش مواجه کرده است.

یک دانشجوی سنندجی درباره عادت مطالعه خود در گفتگو با کردتودی بیان داشت: قبلاً بیشتر کتاب می‌خواندم، اما الان بیشتر وقتم را در فضای مجازی می‌گذرانم گاهی کتابی را شروع می‌کنم اما به دلیل مشغله و استفاده از تلفن همراه، خواندنش نیمه‌کاره می‌ماند.

سنندج؛ شهری با کتابخانه‌های پر، اما خواننده‌های کم

کتابخانه‌هایی که باید از سکوت خارج شوند

کتابخانه تنها محلی برای نگهداری کتاب نیست؛ اگر قرار باشد فرهنگ مطالعه در جامعه تقویت شود، کتابخانه باید به یک فضای زنده فرهنگی تبدیل شود؛ جایی برای گفتگو، نشست‌های ادبی، معرفی کتاب، فعالیت‌های نوجوانان و ارتباط میان نویسندگان و مخاطبان.

زهرا یوسفی فعال فرهنگی در این مورد با اشاره به وضعیت مطالعه در استان اظهار داشت: برای افزایش سرانه مطالعه، تنها افزایش تعداد کتابخانه‌ها کافی نیست و باید برنامه‌هایی طراحی شود که مردم، به‌ویژه کودکان و نوجوانان، ارتباط مستمر و جذابی با کتاب پیدا کنند.

وی گفت: اگر کودک از سال‌های نخست زندگی با کتاب، قصه و کتابخانه ارتباط برقرار کند، احتمال تبدیل شدن مطالعه به یک عادت پایدار در سال‌های بعد بیشتر خواهد بود.

کتابخانه‌هایی که باید از سکوت خارج شوند

خانواده؛ نخستین کتابخانه کودک

فرهنگ مطالعه پیش از مدرسه و دانشگاه شکل می‌گیرد کودکی که در خانه کتاب می‌بیند، والدینش را در حال مطالعه مشاهده می‌کند و برایش قصه خوانده می‌شود، کتاب را بخشی طبیعی از زندگی خود می‌داند.

رضا موذن زاده جامعه‌شناس درباره این موضوع بیان داشت: مطالعه یک رفتار فرهنگی است و مانند بسیاری از رفتارهای فرهنگی، در خانواده شکل می‌گیرد، اگر خانواده، مدرسه و نهادهای فرهنگی همزمان برای ترویج کتابخوانی تلاش کنند، می‌توان انتظار تغییر پایدار در رفتار مطالعه جامعه را داشت.

وی افزود: نباید نسل جدید را صرفاً به دلیل استفاده زیاد از فضای مجازی، نسلی بی‌علاقه به مطالعه دانست؛ بلکه باید شکل ارائه کتاب و محتوای فرهنگی را با نیازها و سبک زندگی جدید هماهنگ کرد.

جوان امروز کتاب می‌خواهد، اما متفاوت

شاید مسئله اصلی این نباشد که جوانان دیگر کتاب نمی‌خوانند؛ بلکه بخشی از آنان کتاب را به شیوه نسل‌های گذشته نمی‌خوانند.

یوسفی گفت: کتاب الکترونیک، کتاب صوتی، پادکست‌های تخصصی و صفحات معرفی کتاب در فضای مجازی، شکل‌های تازه‌ای از ارتباط با محتوا ایجاد کرده‌اند بنابراین سیاست فرهنگی موفق، سیاستی نیست که فضای مجازی را رقیب کتاب بداند؛ بلکه می‌تواند از همین ظرفیت برای بازگرداندن کتاب به زندگی روزمره جوانان استفاده کند.

این فعال فرهنگی بیان داشت: اگر قرار است جوان را به مطالعه دعوت کنیم، باید زبان ارتباط با او را بشناسیم. معرفی کتاب در شبکه‌های اجتماعی، نشست‌های صمیمی کتابخوانی و استفاده از ظرفیت نویسندگان و چهره‌های فرهنگی می‌تواند مؤثر باشد.

وی افزود: سنندج از ظرفیت‌های فرهنگی متعددی برخوردار است؛ از نویسندگان و شاعران گرفته تا ناشران، کتاب‌فروشی‌ها، کتابخانه‌ها، دانشگاه‌ها و مراکز فرهنگی. کنار هم قرار گرفتن این ظرفیت‌ها می‌تواند کتابخوانی را از یک فعالیت فردی به یک جریان فرهنگی شهری تبدیل کند.

این فعال فرهنگی خاطر نشان کرد: برگزاری نشست‌های منظم کتاب، ایجاد پاتوق‌های مطالعه برای جوانان، حمایت از کتاب‌فروشی‌های محلی، برگزاری مسابقات کتابخوانی، معرفی نویسندگان بومی و استفاده از ظرفیت فضای مجازی برای معرفی آثار می‌تواند بخشی از این مسیر باشد.

از سوی دیگر، کتابفروشی‌ها نیز تنها محل فروش کتاب نیستند و می‌توانند به پاتوق‌های فرهنگی شهر تبدیل شوند؛ جایی که مردم نه فقط برای خرید کتاب، بلکه برای گفت‌وگو، آشنایی با نویسندگان و شرکت در رویدادهای فرهنگی به آن مراجعه کنند.

کتاب هنوز زنده است

شاید پاسخ به این پرسش که «آیا مردم سنندج کتاب نمی‌خوانند؟» به سادگی بله یا خیر نباشد. هنوز جوانانی هستند که کتاب می‌خرند، دانشجویانی که ساعت‌ها مطالعه می‌کنند، خانواده‌هایی که برای کودکانشان کتاب می‌خوانند و نویسندگانی که هر روز برای حفظ فرهنگ و ادبیات این سرزمین می‌نویسند.

مسئله اما این است که این جریان فرهنگی باید دیده، تقویت و گسترده‌تر شود.

سنندج اگر قرار است عنوان شهر فرهنگی را با خود یدک بکشد، فرهنگ مطالعه باید از قفسه‌های کتابخانه‌ها و ویترین کتاب‌فروشی‌ها فراتر برود و دوباره به بخشی از زندگی روزمره مردم تبدیل شود؛ چراکه شهری که کتاب می‌خواند، درباره آینده خود عمیق‌تر فکر می‌کند.

انتهای خبر/