به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «کردامروز»، در تقویم نانوشته‌ دل مردم کردستان، شب‌هایی هست که زمان در آن‌ها آهسته‌تر می‌گذرد، شب برات، یکی از همان شب‌هاست؛ شبی که سکوتش سرشار از معناست و تاریکی‌اش با نور دعا و نیت روشن می‌شود، برای اهل سنت کردستان، نیمه‌ی شعبان فقط یک مناسبت مذهبی نیست، بلکه نقطه‌ای است برای مکث، برای بازگشت به درون، و برای آماده شدن روح پیش از ورود به ماه رمضان.

با نزدیک شدن به نیمه‌ی شعبان، نشانه‌های این شب در زندگی روزمره مردم نمایان می‌شود و خانه‌ها رنگ نظم و پاکیزگی می‌گیرند، بازارها جان تازه‌ای می‌یابند و نوعی انتظار آرام در چهره‌ها دیده می‌شود؛ انتظاری که نه از جنس هیجان، بلکه آمیخته به احترام و آمادگی درونی است و گویی مردم می‌خواهند پیش از آن‌که شب برات فرا برسد، ظاهر و باطن خود را از غبار روزمرگی بتکانند.

شب که از راه می‌رسد، مساجد کردستان پناهگاه دل‌های مشتاق می‌شوند، فاصله‌ کوتاه میان نماز مغرب و عشاء، به زمانی فشرده اما عمیق برای عبادت بدل می‌شود.

 قرآن تلاوت می‌شود، ذکرها آرام و پیوسته بر زبان جاری است و دعاها بی‌تکلف، از دل برمی‌آیند، در این شب، نیایش فردی با حال‌وهوای جمعی درهم می‌آمیزد و حس هم‌سرنوشتی را تقویت می‌کند؛ احساسی که ریشه در باورهای مشترک و تاریخ معنوی این دیار دارد.

در نگاه مردم، شب برات شبی سرنوشت‌ساز است؛ شبی که زندگی در آن از نو معنا می‌یابد و باور به تقدیر، نه به‌عنوان امری ایستا، بلکه به‌مثابه فرصتی برای اصلاح مسیر، در دل این شب جریان دارد.

دعا برای طول عمر باعزت، روزی حلال و دوری از بلا، تنها درخواست‌های شخصی نیستند؛ بلکه بازتاب امیدی جمعی به فردایی روشن‌ترند.

یکی از جلوه‌های ماندگار شب برات در کردستان، پیوند آن با سنت‌های اجتماعی است.

 پخش نذورات، شیرینی و خوراکی میان همسایگان و نیازمندان، چهره‌ای عینی به مفهوم ایمان می‌بخشد. در این شب، دیوارهای فاصله فرو می‌ریزند و مهربانی، ساده و بی‌ادعا، دست‌به‌دست می‌شود و همین رفتارهای کوچک است که معنویت را از فضای انتزاعی بیرون می‌آورد و به زندگی روزمره پیوند می‌زند.

یاد درگذشتگان نیز بخش جدایی‌ناپذیر این شب است. بسیاری با نیت دعا و طلب مغفرت، دل به یاد عزیزان سفرکرده می‌سپارند. این یادآوری، نه از سر اندوه صرف، بلکه نشانه‌ای از تداوم پیوند میان نسل‌هاست؛ پیوندی که در فرهنگ دینی اهل سنت کردستان، با دعا و خیرات استوار می‌ماند.

نیمه‌ی شعبان همچنین فرصتی برای بازخوانی مفاهیم امید و انتظار در اندیشه‌ی اسلامی اهل سنت است هرچند شیوه‌های تبیین و باورها در مذاهب مختلف تفاوت‌هایی دارد، اما اصل امید به عدالت، اصلاح و آینده‌ای بهتر، نقطه‌ی مشترکی است که دل‌ها را به هم نزدیک می‌کند. در کردستان، این امید بیش از آن‌که در قالب گفتارهای نظری جلوه کند، در اخلاق اجتماعی و رفتار جمعی دیده می‌شود.

در روزگاری که شتاب، انسان را از تأمل دور کرده است، شب برات یادآور ارزش ایستادن و اندیشیدن است.

 شبی که در آن، ایمان نه با هیاهو، بلکه با سکوت، دعا و همدلی معنا می‌یابد. وقتی سپیده می‌دمد و شب برات به پایان می‌رسد، آنچه باقی می‌ماند، حس سبکی دل و آمادگی روح است؛ آمادگی برای ماهی که قرار است تمرین صبر، بندگی و انسان‌بودن را دوباره به یاد آورد.

نویسنده: بهار محمدی فعال رسانه‌ای