- گروه : فرهنگی
- شماره : 1131
یادداشت؛
دهه فجر؛ فرصتی برای بازنگری در توسعه
دهه فجر زمانی است برای تأمل در مسیر چهار دههای کشور و بازاندیشی در آیندهای پایدار، در این بازه تاریخی، جمهوری اسلامی ایران با ترکیبی از دستاوردها، چالشها و ظرفیتهای بالقوه، راهی پیچیده ولی پربار را طی کرده است.
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «کردامروز»، تحلیلهای دادهمحور نشان میدهد که ایران در حوزههای امنیتی، علمی، اقتصادی و ژئوپلیتیک، تحولات عمیقی را تجربه کرده که هر یک میتواند زمینهساز توسعهٔ پایدار باشد.
امنیت داخلی و خارجی بهعنوان پیشنیاز هر نوع رشد پایدار، در چهار دهه گذشته همواره در مرکز سیاستهای کلان کشور قرار داشته است.
جمهوری اسلامی با وجود فشارهای نظامی، تحریمها و رقابتهای منطقهای، توانسته با توسعه صنایع دفاعی، سامانههای پدافندی و شبکههای یکپارچه دفاعی، بازدارندگی مؤثری ایجاد کند.
در حوزه امنیت سایبری و اطلاعاتی نیز گامهایی برای حفاظت از زیرساختهای حیاتی برداشته شده است، امنیت اقتصادی نیز با مدیریت نسبی تورم و تلاش برای ثبات بازار، در شرایط سخت تحریمها حفظ شده، هرچند نیازمند تلاش بیشتر است.
رشد علمی؛ از کمیت به کیفیت
یکی از برجستهترین دستاوردهای چهار دهه اخیر، رشد چشمگیر ایران در عرصه علم و فناوری است.
کشور در تولید مقالات علمی، بهویژه در رشتههای مهندسی، فناوری اطلاعات، پزشکی و فیزیک، جایگاه جهانی قابلتوجهی کسب کرده است.
پیشرفتهای چشمگیر در حوزههای نانو، بیوتکنولوژی، هوافضا و رباتیک، نشاندهنده تبدیل دانش به فناوری و کاربرد عملی آن است. گسترش دانشگاهها و مراکز تحقیقاتی نیز، محیطی پویا برای جذب استعدادهای جوان فراهم کرده است.
اقتصاد دانشبنیان؛ گذار از وابستگی به خوداتکایی
حرکت به سمت اقتصاد دانشبنیان، یکی از مهمترین تحولات اقتصادی ایران در چهار دهه اخیر محسوب میشود.
هزاران شرکت دانشبنیان در حوزههای فناوری، خدمات تخصصی و نوآوری فعالیت دارند و چرخه تحقیق و توسعه (R&D) را در کشور زنده نگه داشتهاند.
این شرکتها نه تنها وابستگی به واردات فناوری را کاهش دادهاند، بلکه به مرحله صادرات فناوری نزدیک شدهاند، رشد استارتاپها و کسبوکارهای دیجیتال نیز، ایران را به اقتصاد دادهمحور و دیجیتال متصل کرده است.
موقعیت ژئوپلیتیک؛ کریدورهای توسعه
در قرن بیستویکم، ایران با موقعیت جغرافیایی استراتژیک خود، توانسته در کریدورهای ترانزیتی و اقتصادی منطقهای و فرامنطقهای نقشآفرینی کند.
این موقعیت، ظرفیتی استثنایی برای تبدیل ایران به هاب ارتباطی و تجاری بین شرق و غرب فراهم کرده و میتواند در آینده به موتور محرکهای برای رشد اقتصادی تبدیل شود.
چشمانداز آینده
دهه فجر فرصتی است برای نگاهی آیندهنگر به مسیر کشور. با وجود چالشهای پیشرو، دستاوردهای علمی، امنیتی و اقتصادی نشان میدهد که ایران ظرفیتهای لازم برای عبور از بحرانها و حرکت به سمت توسعهٔ پایدار را در خود دارد.
موفقیت در این مسیر، مستلزم برنامهریزی دقیق، همافزایی بین بخشها و بهرهگیری از سرمایههای انسانی و فرهنگی کشور است.
کریدورهای ترانزیت؛ پل ارتباطی منطقهای
ایران با استفاده از موقعیت جغرافیایی خود، در کریدورهای استراتژیک «شمال – جنوب» و «شرق – غرب» حضور فعال دارد.
این کریدورها، علاوه بر تسهیل حملونقل کالا، زمینهساز همگرایی اقتصادی و شکلگیری شبکههای تجاری پایدار در سطح منطقه شدهاند.
اتصال این مسیرها به بنادر بزرگی چون چابهار، امکان عبور تجارت بینالمللی را از خاک ایران فراهم کرده و کشور را به یکی از گرههای کلیدی ترانزیت جهانی تبدیل نموده است.
زیرساختهای لجستیکی؛ موتور محرکهٔ توسعه
توسعهٔ راهآهن، جادهها، بنادر و شبکههای توزیع، امکان بهرهبرداری حداکثری از ظرفیتهای ترانزیتی را فراهم کرده است، این زیرساختها نه تنها هزینههای حملونقل را کاهش دادهاند، بلکه ایران را بهطور مؤثری در حلقههای توسعهٔ منطقهای قرار دادهاند.
اتصال به بازارهای جهانی؛ خروج از انزوا
ایجاد ارتباطات اقتصادی با اتحادیههای منطقهای و کشورهای همسایه، زمینهٔ رشد صادرات غیرنفتی و جذب سرمایهگذاری خارجی را فراهم کرده است، این تعاملات، تصویر ایران را در عرصهٔ جهانی از یک کشور تحت فشار به یک شریک اقتصادی پتانسیلدار تغییر داده است.
چالشهای اقتصادی و اجتماعی؛ واقعیتهایی که نباید نادیده گرفت
با وجود پیشرفتها، ایران در سالهای اخیر با چالشهای جدی روبهرو بوده است.
نرخ بالای تورم، فشار زیادی بر معیشت مردم وارد کرده و قدرت خرید خانوارها را کاهش داده است، نابرابری در دسترسی به فرصتهای اقتصادی و آموزشی نیز، شکافهای اجتماعی را عمیقتر کرده است.
افزون بر این، تحریمهای گسترده در حوزههای انرژی، مالی و فناوری، محدودیتهای جدی برای رشد اقتصادی ایجاد کردهاند، این فشارها، گاهی با اهداف رسانهای و فرهنگی همراه شده و تلاش کردهاند تصویری از ایران بهعنوان جامعهای در بحران دائمی ترسیم کنند.
راهحلهای تحولآفرین؛ ساختن آیندهای پایدار
برای عبور از این چالشها، راهبردهای هوشمندانه و هماهنگ ضروری است، اصلاح نظام مالی و ارزی، ایجاد ثبات پولی، تقویت ریال و برنامهریزی بلندمدت برای جذب سرمایهگذاری، تقویت زنجیره ارزش داخلی با حمایت از صنایع پاییندستی و میاندستی و اتصال آنها به بازارهای جهانی، سرمایهگذاری در زیرساختها توسعه حملونقل، فناوری اطلاعات، لجستیک و شبکههای توزیع بهعنوان موتورهای رشد.
آموزش و نیروی انسانی و سرمایهگذاری روی آموزش پیشرفته، مهارتهای نوآورانه و پژوهش برای تربیت نیروی متخصص، همکاریهای منطقهای و جهانی، گسترش روابط تجاری و علمی و مشارکت در پروژههای بینالمللی و اجرای همزمان و هماهنگ این راهبردها میتواند ایران را از وضعیت کنونی به سوی توسعهٔ پایدار، افزایش رفاه عمومی و ایجاد فرصتهای برابر برای همه شهروندان هدایت کند.
دهه فجر؛ نقطه شروعِ فردایی نو
دهه فجر، تنها یادآور یک رخداد تاریخی نیست؛ بلکه نمادی از ارادهٔ ملی برای ساختن آیندهای بر پایهٔ دستاوردها، درسهای گذشته و ظرفیتهای بالقوه است.
ایران امروز، با سرمایههای انسانی، علمی و ژئوپلیتیکی خود، در مسیر روشنی قرار دارد، چالشها نه موانعی نهایی، بلکه پلههایی برای یادگیری، نوآوری و قدرتگیری در عرصهٔ جهانی هستند.
آیندهٔ ایران نه بر پایهٔ امیدهای واهی، بلکه بر اساس دادههای واقعی، استعدادهای داخلی و ارادهٔ جمعی رقم خواهد خورد، دهه فجر امسال، فرصتی است برای نگاهی درسآموز به گذشته، واقعبینانه به حال و امیدبخش به آینده، آیندهای که ایران، با همت و خرد ملی، خودش آن را خواهد ساخت.
نویسنده: سهیل جمشیدپور کارشناس سیاست بینالملل
لینک کوتاه خبر
نظر / پاسخ از
هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نفری باشید که نظر میگذارید!
