به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «کردامروز»، در دنیای امروز‌ رسانه‌ها به یکی از ابزارهای اصلی قدرت در جهان تبدیل شده‌اند و با پیشرفت فناوری اطلاعات و گسترش اینترنت، رسانه‌های جمعی و اجتماعی نقش بسیار مهمی در شکل‌دهی به افکار عمومی و تأثیرگذاری بر تصمیمات فردی و اجتماعی ایفا می‌کنند.

 در این میان «سواد رسانه‌ای» به معنای توانایی تحلیل و ارزیابی اطلاعات، شناسایی منابع معتبر، و درک پیام‌های پنهان در رسانه‌ها، به عنوان یکی از ابزارهای حیاتی برای مقابله با هجمه‌های دشمنان در دنیای دیجیتال به‌شمار می‌رود.

دشمنان هر کشور در دنیای مدرن به‌ویژه از طریق رسانه‌های مختلف، جنگ‌های نرم و روانی را به‌طور گسترده‌ای علیه ملت‌ها آغاز کرده‌اند. این جنگ‌ها با هدف تضعیف اراده و روحیه ملی، دامن زدن به اختلافات اجتماعی و سیاسی، و ایجاد سردرگمی در بین مردم، به کار گرفته می‌شود. در این راستا، رسانه‌ها به ابزاری قدرتمند برای انتشار اطلاعات گمراه‌کننده، شایعات و اخبار جعلی تبدیل شده‌اند. این امر به‌ویژه در کشورهای در حال توسعه و جوامعی که از نظر سواد رسانه‌ای ضعیف هستند، به شدت تأثیرگذار است.

دشمنان ایران نیز از این فضا استفاده کرده‌اند و در پی القای پیام‌های انحرافی، تفرقه‌افکنی و ایجاد بحران‌های اجتماعی هستند، آن‌ها با بهره‌گیری از شبکه‌های اجتماعی، رسانه‌های معاند و حتی برخی رسانه‌های داخلی وابسته به خارج، به نشر اخبار نادرست، تحلیل‌های مغرضانه و ایجاد بدبینی نسبت به نهادهای مختلف در کشور پرداخته‌اند. این نوع حملات رسانه‌ای در بسیاری از مواقع باعث ایجاد بحران‌های اجتماعی و سیاسی در کشورها می‌شود.

در این شرایط افزایش سواد رسانه‌ای در جامعه به یکی از اولویت‌های اساسی برای مقابله با چنین هجمه‌هایی تبدیل شده است.

سواد رسانه‌ای به مردم کمک می‌کند تا اطلاعات دریافتی خود را تجزیه و تحلیل کرده و از پذیرفتن اطلاعات نادرست و مغرضانه اجتناب کنند. فردی که از سواد رسانه‌ای برخوردار است، قادر است منابع معتبر اطلاعات را شناسایی کرده و با تکیه بر واقعیت‌ها و شواهد موجود، از دامن زدن به شایعات و اخبار جعلی جلوگیری کند.

با داشتن سواد رسانه‌ای، مردم می‌توانند با دقت بیشتری اخبار و اطلاعات را فیلتر کرده و در مواجهه با جنگ‌های روانی دشمن با قدرت بیشتری واکنش نشان دهند، این ویژگی به ویژه در مقابله با حملات رسانه‌ای خارجی اهمیت دارد که قصد دارند جامعه را دچار سردرگمی، اضطراب و تفرقه کنند.

یکی از مهم‌ترین راه‌ها برای افزایش سواد رسانه‌ای، آموزش عمومی در این زمینه است، این آموزش‌ها می‌توانند در مدارس، دانشگاه‌ها و حتی در رسانه‌ها صورت گیرد..

رسانه‌ها به عنوان ارگان‌های اصلی تولید و توزیع اطلاعات، باید خود به عنوان الگویی برای آموزش و ارتقای سواد رسانه‌ای عمل کنند، از طرفی با توجه به گستردگی اینترنت و شبکه‌های اجتماعی، ایجاد برنامه‌های آموزشی آنلاین و مشارکت در تولید محتوای آموزشی برای عموم مردم نیز می‌تواند بسیار مؤثر واقع شود.

در این راستا، دولت و نهادهای آموزشی باید برنامه‌های خاصی را طراحی کنند که در آن، از نوجوانان و جوانان گرفته تا بزرگسالان، آگاهی لازم را برای تشخیص اطلاعات صحیح از نادرست، تحلیل محتوای رسانه‌ای و استفاده هوشمند از منابع مختلف رسانه‌ای دریافت کنند، این کار می‌تواند از طریق کارگاه‌های آموزشی، دوره‌های تخصصی آنلاین و یا حتی دروس تخصصی در مدارس و دانشگاه‌ها انجام شود.

رسانه‌های داخلی نیز باید نقش فعالی در ارتقای سواد رسانه‌ای ایفا کنند، تولید محتوای صحیح، ارائه تحلیل‌های معتبر و شفاف و مقابله با اخبار دروغین و پروپاگاندا، از وظایف رسانه‌ها به‌شمار می‌آید، در واقع رسانه‌های داخلی می‌توانند با آموزش و آگاهی‌بخشی به مردم،‌به مقابله با تهاجم‌های رسانه‌ای دشمنان بپردازند.

این رسانه‌ها باید از تولید محتوای غیرمعتبر و ترویج شایعات خودداری کرده و به‌جای آن، اطلاعات معتبر و مفید را در اختیار عموم قرار دهند، همچنین همکاری با کارشناسان و متخصصان رسانه‌ای و استفاده از ظرفیت‌های علمی برای ارتقای سواد رسانه‌ای در جامعه، می‌تواند گامی مؤثر در این راستا باشد.

در نهایت، سواد رسانه‌ای به عنوان یکی از ابزارهای اصلی دفاعی در دنیای امروز به مردم این توانایی را می‌دهد که در برابر هجمه‌های رسانه‌ای دشمنان مقاوم باشند و از اطلاعات نادرست و جنگ‌های روانی جلوگیری کنند. با توجه به رشد بی‌سابقه استفاده از رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی، ضروری است که به تقویت این سواد در جامعه توجه ویژه‌ای شود.

 این امر نه تنها به نفع مردم خواهد بود، بلکه به‌عنوان یک سپر دفاعی در برابر تهدیدات دشمنان نیز عمل خواهد کرد،‌اگر مردم از سواد رسانه‌ای کافی برخوردار باشند، می‌توانند با درک و تحلیل درست از وضعیت رسانه‌ای، از امنیت و وحدت ملی کشور دفاع کنند.

نویسنده: طاهره جلوخانی فعال رسانه‌ای کردستان