به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «کردامروز»، با گذشت مدت‌زمانی از امضای تفاهم‌نامه اسلام‌آباد نامه سعید ایروانی نماینده ایران در سازمان ملل به دبیرکل این سازمان نشان می‌دهد که حداقل ۴۲ مورد نقض توافق از سوی آمریکا و اسرائیل ثبت شده است؛ از جمله تعرض به جنوب لبنان تلاش برای دخالت در مدیریت ایران بر تنگه هرمز لغو تعلیق موقت تحریم نفت و حمله به خاک ایران. این موارد، به‌گفته تحلیلگران، موجب افزایش مطالبه برای «پاسخ متقابل» در بخشی از افکار عمومی ایران شده است.

در همین حال، برخی جریان‌های سیاسی در داخل کشور با اشاره به خسارت‌های انسانی و زیرساختی جنگ بر ضرورت «پرهیز از تشدید تنش» و حرکت به‌سوی صلح تأکید دارند، اما منتقدان این رویکرد معتقدند که این نگاه، نادیده گرفتن نقض‌های مکرر طرف مقابل و بی‌توجهی به خواست عمومی برای احقاق حق است و آنان با استناد به سخنان رهبر انقلاب در نشست اندیشه‌های راهبردی سال ۱۳۹۰، تأکید می‌کنند که:
صلح یک ارزش مطلق نیست؛ یک ارزش نسبی است، جایی صلح خوب است و جایی جنگ.

در این تحلیل‌ها، مفهوم «صلح عادلانه» به‌عنوان چارچوب اصلی مورد تأکید قرار می‌گیرد؛ صلحی که امنیت را برای همه طرف‌ها تضمین کند، نه اینکه کشورهای غربی در رفاه و ثبات باشند و مردم جنوب‌غرب آسیا هزینه این امنیت را بپردازند.

 منتقدان سیاست‌های غرب می‌گویند که طی قرن‌های گذشته، استعمار، جنگ، تجزیه کشورها و حمایت از گروه‌های افراطی موجب شده بخش بزرگی از منابع و سرمایه‌های منطقه از دست برود و بی‌ثباتی مزمن شکل گیرد.

این جریان سیاسی همچنین با اشاره به تجربه تاریخی ایران در دوره‌های پیش از انقلاب، معتقد است که هزینه صلحِ تحمیلی و وابسته در گذشته، بیش از هزینه جنگ بوده است؛ از جمله قحطی‌های گسترده، وابستگی اقتصادی و از دست رفتن منابع و استقلال. به باور آنان، تمرکز صرف بر هزینه‌های جنگ، بدون توجه به پیامدهای صلحِ ناعادلانه، تصویری ناقص از واقعیت ارائه می‌دهد.

در ادامه این دیدگاه‌ها، تأکید می‌شود که ایران امروز با اتکا به توان داخلی و افزایش قدرت منطقه‌ای، در پی تغییر معادله‌ای است که آن را ناعادلانه می‌داند و از نگاه این جریان، هرگونه صلح احتمالی تنها زمانی قابل پذیرش است که امنیت پایدار برای همه طرف‌ها ایجاد کند و زمینه‌های بی‌ثباتی در منطقه برطرف شود.

در جمع‌بندی این مواضع، گفته می‌شود که صلح عادلانه تنها در صورتی محقق خواهد شد که نقض‌های مکرر پایان یابد، تجاوزها پاسخ بگیرد و معادلات امنیتی منطقه بر پایه احترام متقابل و عدم دخالت خارجی بازتعریف شود.

 این دیدگاه‌ها بازتاب‌دهنده بخشی از فضای سیاسی ایران است که معتقد است صلح بدون عدالت، به معنای تداوم ناامنی خواهد بود.

نویسنده: محدثه زندی فعال رسانه‌ای