رشد بارشها و بهبود ذخایر سدها در کردستان؛
نسبت مدیریت و منابع آب زیر ذرهبین مطالبهگری
افزایش چشمگیر بارشها در سال آبی جاری، ذخایر سدهای کردستان را به سطحی بالاتر از سال گذشته رسانده و امید به بهبود منابع آبی را تقویت کرده است؛ با این حال، تداوم این وضعیت به مدیریت مصرف و برنامهریزی دقیق گره خورده است.
به گزارش خبرنگار گروه اقتصادی پایگاه خبری تحلیلی «کردامروز»، همزمان با انتشار جدول میزان بارندگی تجمعی استانها تا ۲۴ بهمنماه، دادههای مربوط به استان کردستان تصویری نسبتاً امیدوارکننده از وضعیت منابع آبی این استان ارائه میدهد؛ تصویری که در آن افزایش بارشها با رشد قابل توجه ذخایر سدها همراه شده است اما با این حال، همین بهبود نسبی بستر طرح پرسشهای مهمی درباره نسبت میان بارش، مدیریت منابع، نحوه تخصیص و الگوی مصرف آب در استان فراهم میکند.
بر اساس جدول رسمی بارندگیهای سال آبی جاری، استان کردستان از ابتدای مهرماه تا ۲۴ بهمن، ۲۵۲/۲ میلیمتر بارش دریافت کرده است که این رقم در مدت مشابه سال گذشته ۱۴۷ میلیمتر بوده که نشاندهنده رشد ۷۵ درصدی بارشهاست، همچنین میزان بارندگی امسال در مقایسه با متوسط بلندمدت ۲۲۲ میلیمتری استان، حدود ۱۳ درصد افزایش را ثبت کرده است.
این ارقام نشان میدهد کردستان در سال آبی جاری نهتنها نسبت به سال گذشته وضعیت بهتری داشته، بلکه از میانگین نرمال بلندمدت نیز عبور کرده است؛ اتفاقی که در سالهای اخیر و در سایه خشکسالیهای پیاپی، کمتر تجربه شده بود.
در حوزه ذخایر سدها نیز آمارها از بهبود شرایط حکایت دارد. آرش آریانژاد، مدیرعامل شرکت آب منطقهای کردستان، اعلام کرده است که در حال حاضر ۵۳ درصد ظرفیت سدهای استان پر شده است؛ رقمی که در مدت مشابه سال گذشته ۴۳ درصد بوده و بیانگر رشد ۱۰ واحد درصدی است.
به گفته آرش آریانژاد، حجم نرمال کل سدهای استان با احتساب سدهای مشترک، 2 میلیارد و ۷۰۲ میلیون مترمکعب است.
آریانژاد همچنین از سرریز شدن سد گاران مریوان در اواخر بهمنماه خبر داده و این اتفاق را نتیجه بارندگیهای مناسب سال آبی جاری در کنار مدیریت مطلوب منابع و مصارف آب عنوان کرده است که سرریز شدن یک سد، علاوه بر جنبه نمادین آن، نشاندهنده رسیدن مخزن به تراز مطلوب و تأمین نیازهای پاییندست در کوتاهمدت است.
به گفته مدیرعامل آب منطقهای کردستان، احداث خط انتقال آب از سد چراغویس سقز به سد بانه، مشکل کمبود آب شرب در شهرستان بانه را برطرف کرده است.
وی تأکید کرده که در حال حاضر هر دو سد سقز و بانه از نظر آورد آبی در وضعیت مناسبی قرار دارند.
مجموع این دادهها، در نگاه نخست حکایت از همزمانی سه عامل مثبت دارد: افزایش بارش، بهبود ذخایر سدها و اجرای برخی پروژههای زیرساختی در حوزه انتقال آب.
با این حال، پرسش کلیدی اینجاست که آیا این روند میتواند پایدار باشد و به تقویت امنیت آبی استان در بلندمدت بینجامد؟
تجربه سالهای گذشته نشان داده است که تکیه صرف بر یک یا دو سال پربارش، نمیتواند تضمینکننده عبور کامل از تنش آبی باشد. کردستان بهعنوان استانی با سهم قابل توجه کشاورزی در اقتصاد محلی، وابستگی بالایی به منابع آب سطحی و زیرزمینی دارد. در صورت افزایش سطح زیرکشت یا رشد مصرف در پی بهبود ذخایر، ممکن است بخشی از دستاوردهای فعلی در مدت کوتاهی مستهلک شود.
از سوی دیگر، مقایسه رشد ۷۵ درصدی بارش با افزایش ۱۰ واحد درصدی پرشدگی سدها، خود زمینه یک تحلیل دقیقتر را فراهم میکند که این نسبت میتواند نشان دهد چه سهمی از بارشهای جدید به ذخیرهسازی مؤثر تبدیل شده و چه میزان به صورت روانآب از دست رفته یا صرف مصارف جاری شده است لذا پاسخ به این پرسش نیازمند شفافیت بیشتر در انتشار دادههای مربوط به ورودی مخازن، میزان برداشت و تخصیصهای بخشی است.
مدیرعامل آب منطقهای کردستان نیز با وجود تأکید بر بهبود شرایط، بر ضرورت مدیریت مصرف در ماههای گرم سال تأکید کرده است.
این هشدار نشان میدهد که حتی در سالی با بارش بالاتر از نرمال، نگاه مدیریتی همچنان مبتنی بر احتیاط است. واقعیت آن است که تغییرات اقلیمی و نوسانات شدید بارش، برنامهریزی سنتی مبتنی بر میانگینهای گذشته را با چالش مواجه کرده و ضرورت رویکردی منعطف و مبتنی بر سناریوهای مختلف را دوچندان ساخته است.
در این میان، نقش ذینفعان محلی نیز اهمیت ویژهای دارد. آریانژاد از کشاورزان، شهروندان و همه بهرهبرداران خواسته است با رعایت الگوهای صحیح مصرف و صرفهجویی، در حفاظت از منابع آب مشارکت فعال داشته باشند.
این دعوت زمانی مؤثر خواهد بود که با برنامههای آموزشی، مشوقهای اصلاح الگوی کشت و حمایت از فناوریهای نوین آبیاری همراه شود.
اکنون که کردستان در مقایسه با سال گذشته شرایط بهتری را تجربه میکند، فرصت مناسبی برای تثبیت دستاوردها و اصلاح برخی ساختارهای مصرف فراهم شده است و استفاده از این فرصت میتواند به معنای تقویت تابآوری استان در برابر سالهای خشک آینده باشد؛ سالهایی که با توجه به روندهای اقلیمی، وقوع آنها دور از انتظار نیست.
در مجموع، دادههای بارندگی و وضعیت سدهای کردستان نشان میدهد که سال آبی جاری تا این مقطع برای استان سالی نسبتاً مطلوب بوده است اما تداوم این وضعیت، بیش از آنکه به میزان بارشهای آینده وابسته باشد، به کیفیت تصمیمگیری، نحوه تخصیص منابع و میزان پایبندی به مدیریت مصرف گره خورده است و به بیان دیگر، باران فرصت ایجاد کرده، اما تثبیت این فرصت در گرو مدیریت مسئولانه و آیندهنگرانه منابع آب استان خواهد بود.
انتهای خبر/
لینک کوتاه خبر
نظر / پاسخ از
هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نفری باشید که نظر میگذارید!