به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «کردامروز»، با دمیدن هلال باریک ماه در آسمان زاگرس و پیچیدن عطر نان تازه سحر در کوچه‌های سنگفرش‌شده شهرها و روستاها، رمضان آرام‌آرام بر دل‌های مردم کردستان می‌نشیند، گویی زمان رنگی دیگر می‌گیرد و کوه‌ها و دشت‌ها نیز به احترام این ماه، جامه‌ای از سکوت و معنویت بر تن می‌کنند. 

در این سرزمین که ایمان با فرهنگ درآمیخته، رمضان تنها ورق خوردن برگی از تقویم نیست؛ ضیافتی است برای جان‌ها و فرصتی برای تازه شدن دل‌ها.

ماه رمضان در استان کردستان جلوه‌ای روشن از پیوند عمیق مردم با باورهای دینی و سنت‌های نیاکانشان است. این ماه، آیینه‌ای از همبستگی اجتماعی و همدلی مردمانی است که قرن‌هاست ایمان را در تار و پود زندگی خود تنیده‌اند.

در گذشته اعلام آغاز ماه مبارک حال و هوایی خاص داشت. هنوز از رسانه‌های جمعی و ابزارهای ارتباطی خبری نبود و چشم‌ها به آسمان دوخته می‌شد تا هلال ماه دیده شود.

در روزهای پایانی شعبان، چند نفر از معتمدان و افراد مورد اعتماد راهی بلندی‌ها و کوه‌های اطراف می‌شدند تا شاید نخستین نگاهشان به هلال رمضان بیفتد. اگر ماه رؤیت می‌شد، خبر به روحانی محل و حاکم شرع می‌رسید و پس از تأیید، آغاز ماه به مردم اعلام می‌شد. این انتظار جمعی، خود بخشی از آیین استقبال از رمضان بود.

برخی خانواده‌ها نیز برای آمادگی بیشتر، چند روز پایانی شعبان را روزه می‌گرفتند تا با روحی مهیاتر وارد ماه ضیافت الهی شوند. این رسم هنوز هم در میان شماری از مردم پابرجاست و نشانه‌ای از اشتیاق قلبی آنان به درک فضیلت‌های رمضان است.

نوای مرحبا؛ طنین خوش آمدگویی به رمضان

با فرارسیدن ماه مبارک، نوای دلنشین «مرحبا» در فضای شهرها و روستاهای استان طنین‌انداز می‌شود. در پانزده روز نخست رمضان، مداحان و مؤذنان با خواندن اشعاری در وصف این ماه، به آن خوشامد می‌گویند. این نواها که اغلب پس از نماز جماعت در مساجد خوانده می‌شود، فضایی سرشار از شوق و معنویت می‌آفریند و مردم را به بهره‌گیری هرچه بیشتر از لحظات این ماه دعوت می‌کند.

مساجد در رمضان جلوه‌ای دیگر دارند. از نخستین شب‌ها، صفوف نماز جماعت پرشورتر از همیشه برپا می‌شود و مراسم جزءخوانی قرآن با حضور گسترده مردم برگزار می‌گردد. صدای قاریان که با لحنی آرام و دلنشین آیات الهی را تلاوت می‌کنند، آرامشی عمیق در دل‌ها می‌نشاند. بسیاری از روزه‌داران، این لحظات را ناب‌ترین دقایق زندگی معنوی خود می‌دانند.

در کمتر مسجدی در استان می‌توان نشانی از حلقه‌های قرآنی نیافت، کلاس‌های آموزش روخوانی، روان‌خوانی، تجوید و تفسیر قرآن به‌صورت منظم برگزار می‌شود و اقشار مختلف مردم در آن حضور دارند.

بر اساس آمارهای به‌دست‌آمده از فعالان این حوزه، حدود ۷۶ درصد شرکت‌کنندگان در کلاس‌های قرآن را بانوان تشکیل می‌دهند؛ حضوری پررنگ که نشان‌دهنده نقش اثرگذار زنان در ترویج فرهنگ دینی در خانواده و جامعه است.

بسیاری از خانواده‌ها تلاش می‌کنند فرزندان خود را از سنین کودکی با قرآن، مسجد و آیین‌های رمضان مأنوس کنند. حضور کودکان در کنار والدین در مراسم جزءخوانی یا شرکت در سفره‌های افطار مسجد، تجربه‌ای ماندگار در ذهن آنان رقم می‌زند و بذر انس با معنویت را در دلشان می‌کارد.

سفره‌های ساده، دل‌های به‌هم نزدیک

افطار در کردستان بیش از آنکه به تنوع غذاها شناخته شود، به سادگی و صمیمیت شهره است. نان تازه، خرما، آش‌های محلی و غذاهای ساده اما مقوی، زینت‌بخش سفره‌هایی است که با نیت خالصانه گسترده می‌شود. در بسیاری از مساجد، سفره‌های جمعی افطار برپا می‌گردد و مردم فارغ از تفاوت‌های اجتماعی، کنار هم می‌نشینند و روزه خود را می‌گشایند.

این هم‌نشینی‌ها فرصتی برای تقویت پیوندهای اجتماعی است. دیدارها تازه می‌شود، کدورت‌ها رنگ می‌بازد و حس همدلی در دل‌ها پررنگ‌تر می‌گردد. کمک به نیازمندان نیز در این ماه جلوه‌ای ویژه دارد. بسیاری از خانواده‌ها با تهیه بسته‌های معیشتی یا دعوت از افراد کم‌بضاعت به سفره افطار، تلاش می‌کنند شادی رمضان را با دیگران تقسیم کنند. این روحیه یاری‌گری، از شاخصه‌های بارز فرهنگ مردم کردستان در ماه مبارک است.

سحرخوانی؛ آوای بیدارباش معنویت

یکی از آیین‌های کهن رمضان در کردستان رسم سحرخوانی است، در گذشته افرادی که به سحرخوان شهرت داشتند، پیش از اذان صبح در کوچه‌ها حرکت می‌کردند و با خواندن اشعار مذهبی یا کوبیدن بر در خانه‌ها، مردم را برای سحری بیدار می‌کردند. صدای آنان در سکوت شب، نویدبخش لحظات راز و نیاز با پروردگار بود.

امروز اگرچه ساعت‌های زنگ‌دار و تلفن‌های همراه جای آن رسم قدیمی را تا حدی گرفته‌اند، اما در برخی مناطق روستایی هنوز می‌توان ردپای سحرخوانی را دید. گاه صدای طبل یا آوایی خاص در کوچه‌ها می‌پیچد و مردم را بر سر سفره سحر فرامی‌خواند؛ رسمی که علاوه بر کارکرد بیدارباش، بخشی از هویت فرهنگی این دیار محسوب می‌شود.

با فرارسیدن شب‌های قدر، مساجد استان حال و هوایی دیگر می‌یابد. مردم تا سحرگاهان به دعا، مناجات و قرآن به سر گرفتن مشغول می‌شوند و اشک و زمزمه دعا، فضای معنوی خاصی می‌آفریند. این شب‌ها برای بسیاری فرصتی است برای بازنگری در خویش و طلب بخشش از درگاه الهی.

و سرانجام، در روزهای پایانی ماه، نوای «الوداع» در مساجد طنین می‌اندازد. این نوا، حکایت از پایان مهمانی یک‌ماهه دارد؛ مهمانی‌ای که با خود آرامش، صفا و برکت آورده است. دلتنگی از رفتن رمضان، خود نشانه‌ای از عمق پیوند مردم با این ماه عزیز است.

ماه رمضان در استان کردستان تنها یک مناسبت عبادی نیست؛ فرصتی است برای تقویت ایمان، تحکیم همبستگی اجتماعی و زنده نگه داشتن سنت‌های ارزشمند فرهنگی. آیین‌هایی که از رؤیت هلال تا نوای الوداع امتداد دارد، گواه آن است که رمضان در این سرزمین، همچنان زنده، پویا و الهام‌بخش جریان دارد.

انتهای خبر/