تغییر سبک زندگی و گسترش فضای مجازی 

کتابداران معتقدند تغییر سبک زندگی و گسترش فضای مجازی از مهم‌ترین عوامل کاهش مطالعه است.

محسن احمدی یکی از کتابداران کتابخانه عمومی در گفتگو با خبرنگار گروه فرهنگی اظهار داشت: بخش زیادی از اوقات فراغت جوانان در شبکه‌های اجتماعی سپری می‌شود. محتوای کوتاه و سریع این فضاها باعث شده حوصله مطالعه متون طولانی و کتاب‌های چندصد صفحه‌ای کاهش پیدا کند.

وی افزود: در سال‌های اخیر بیشتر مراجعه‌کنندگان کتابخانه‌ها دانش‌آموزان و دانشجویانی هستند که برای انجام تکالیف یا آمادگی آزمون‌ها مراجعه می‌کنند و تعداد افرادی که صرفاً برای مطالعه آزاد کتاب امانت می‌گیرند، کمتر شده است.

احمدی عنوان داشت: افزایش قیمت کتاب نیز یکی دیگر از موانع مهم مطالعه به شمار می‌رود، بسیاری از جوانان معتقدند هزینه خرید کتاب با درآمد و توان اقتصادی آنان همخوانی ندارد.

نظام آموزشی کشور در شکل‌گیری عادت مطالعه 

در ادامه سارا بهرامی دانشجوی رشته مهندسی دانشگاه کردستان در این باره گفت: قیمت برخی کتاب‌ها به اندازه چند روز هزینه رفت‌وآمد یا تغذیه دانشجویی است. طبیعی است که در چنین شرایطی اولویت بسیاری از جوانان خرید کتاب نباشد.

وی بیان داشت: نظام آموزشی کشور در شکل‌گیری عادت مطالعه چندان موفق عمل نکرده است. 

این دانشجو خاطر نشان کرد: از دوران مدرسه بیشتر بر حفظ کردن مطالب و کسب نمره تأکید شده است تا لذت بردن از مطالعه، بسیاری از دانش‌آموزان فقط برای امتحان کتاب می‌خوانند و پس از پایان تحصیل ارتباطشان با کتاب قطع می‌شود.

کاهش سرانه مطالعه، نتیجه مجموعه‌ای از تحولات اجتماعی 

 یکی از اساتید جامعه‌شناسی در گفتگو با خبرنگار کردتودی بیان کرد: جامعه امروز با انبوهی از محرک‌های رسانه‌ای روبه‌رو است، جوانان در هر لحظه به حجم زیادی از تصاویر، ویدئوها و اطلاعات دسترسی دارند، این شرایط باعث شده تمرکز طولانی‌مدت که لازمه مطالعه کتاب است، کاهش یابد.

وی ادامه داد: نباید همه تقصیرها را متوجه فناوری دانست،ضعف برنامه‌ریزی فرهنگی، کمبود فضاهای جذاب مطالعه و نبود الگوهای مناسب در خانواده‌ها نیز در این روند تأثیرگذار بوده است.

این جامعه‌شناس گفت: خانواده همچنان مهم‌ترین نهاد در شکل‌گیری فرهنگ مطالعه است، کودکانی که والدینشان کتاب می‌خوانند، بیشتر به مطالعه علاقه‌مند می‌شوند. اما در بسیاری از خانواده‌ها، کتاب جای خود را به تلفن همراه و تلویزیون داده است.

این استاد دانشگاه بیان داشت: تغییر ذائقه فرهنگی نسل جدید نیز در کاهش مطالعه نقش دارد، امروزه جوانان بیشتر به محتوای تصویری و چندرسانه‌ای گرایش دارند و کتاب برای رقابت با این حجم از جذابیت‌های دیجیتال نیازمند شیوه‌های نوین معرفی و ترویج است.

 وی افزود: در همین حال، فعالان فرهنگی معتقدند راهکارهایی برای بازگرداندن کتاب به زندگی جوانان وجود دارد، توسعه کتابخانه‌های مدرن، برگزاری نشست‌های کتاب‌خوانی، حمایت از تولید محتوای جذاب درباره کتاب در فضای مجازی و ارائه یارانه‌های هدفمند برای خرید کتاب از جمله اقداماتی است که می‌تواند به افزایش سرانه مطالعه کمک کند.

یک کتابدار دیگر در ادامه خاطر نشان کرد: هر زمان برنامه‌های فرهنگی خلاقانه در کتابخانه‌ها برگزار می‌شود، استقبال جوانان نیز بیشتر می‌شود، نسل امروز از کتاب فاصله نگرفته، بلکه به دنبال شیوه‌های تازه و جذاب برای ارتباط با آن است.

کارشناسان تأکید می‌کنند مطالعه تنها یک فعالیت فرهنگی نیست، بلکه ابزاری برای افزایش آگاهی، تقویت تفکر انتقادی و رشد فردی و اجتماعی محسوب می‌شود. جامعه‌ای که کتاب در آن کم‌رنگ شود، در بلندمدت با کاهش سرمایه فرهنگی و افت کیفیت گفت‌وگوهای اجتماعی روبه‌رو خواهد شد.

انتهای خبر/