به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «کردامروز»، سال‌هاست واژه «آمایش سرزمین» در ادبیات برنامه‌ریزی استان کردستان تکرار می‌شود؛ مفهومی که قرار بود نسخه‌ای علمی برای توزیع عادلانه امکانات، پروژه‌ها و اعتبارات باشد. با این حال، مرور پروژه‌های عمرانی و اقتصادی استان نشان می‌دهد تمرکز محسوسی بر سنندج وجود دارد و بسیاری از ظرفیت‌های شهرستان‌ها همچنان بالفعل نشده‌اند.

بررسی اسناد توسعه‌ای استان و گزارش‌های منتشرشده از سوی سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان کردستان نشان می‌دهد که در برنامه‌های میان‌مدت و بلندمدت، بر توسعه متوازن و توجه به مزیت‌های نسبی هر شهرستان تأکید شده است. با این حال، فعالان اقتصادی و برخی کارشناسان معتقدند فاصله‌ای میان سند و اجرا وجود دارد؛ فاصله‌ای که خود را در تمرکز زیرساخت‌های اداری، درمانی، آموزشی و حتی صنعتی در مرکز استان نشان می‌دهد.

بیگلری نماینده مردم بانه و سقز در مجلس شورای اسلامی در گفت‌وگو با خبرنگار کردتودی ، با تأکید بر ضرورت بازنگری در نحوه توزیع اعتبارات عمرانی اظهار کرد: «تخصیص منابع باید مبتنی بر شاخص‌های محرومیت و مزیت‌های منطقه‌ای باشد. اگر قرار است عدالت منطقه‌ای محقق شود، نباید همه پروژه‌های پیشران در سنندج متمرکز شود.

وی افزود: که مجلس از طریق ابزارهای نظارتی، روند تخصیص اعتبارات را رصد می‌کند، اما نقش مدیریت استانی در اولویت‌بندی پروژه‌ها تعیین‌کننده است.

بیگلری بیان داشت: کارشناسان توسعه منطقه‌ای نیز بر این باورند که تمرکزگرایی تاریخی در ساختار اداری کشور، به‌صورت ناخواسته استان‌ها را به سمت مرکزگرایی درون‌استانی سوق داده است.

وی گفت: از سوی دیگر، بانه به‌عنوان یکی از قطب‌های تجاری استان، سال‌هاست با چالش تثبیت فعالیت‌های صنعتی روبه‌روست، اگرچه موقعیت مرزی این شهرستان مزیت مهمی به شمار می‌رود، اما نبود شهرک‌های صنعتی مجهز و حمایت کافی از تولیدکنندگان، مانع تبدیل بانه به قطب صنعتی صادرات‌محور شده است. برخی فعالان اقتصادی معتقدند که سیاست‌گذاری‌ها بیش از آنکه به تولید صنعتی پایدار توجه کند، بر تجارت کوتاه‌مدت متمرکز بوده است.

 در ادامه صابر صادقی استاد دانشگاه در حوزه برنامه‌ریزی منطقه‌ای در این‌باره اظهار داشت: وقتی اغلب دستگاه‌های اجرایی، دانشگاه‌های بزرگ، مراکز درمانی تخصصی و پروژه‌های شاخص در سنندج مستقر باشند، طبیعی است که سرمایه‌گذار هم ترجیح دهد در همان نقطه فعالیت کند. این چرخه، نابرابری فضایی را تشدید می‌کند.

وی خاطر نشان کرد: با نگاهی به ظرفیت‌های مغفول شهرستان‌ها تصویر متفاوتی میتوان ارائه داد .

صادقی گفت: قروه با دشت‌های حاصلخیز و ظرفیت تولید گندم و محصولات باغی، می‌تواند به قطب صنایع تبدیلی کشاورزی تبدیل شود؛ ظرفیتی که در صورت تکمیل زنجیره ارزش، علاوه بر اشتغال پایدار، مانع خام‌فروشی محصولات خواهد شد، با این حال، نبود زیرساخت‌های فرآوری و سرمایه‌گذاری هدفمند، بخشی از این توان بالقوه را بلااستفاده گذاشته است.

این استاد دانشگاه بیان داشت: در غرب استان، اورامانات با چشم‌اندازهای کم‌نظیر طبیعی و معماری پلکانی روستاها، ظرفیت کم‌بدیلی برای گردشگری پایدار دارد.

وی خاطر نشان کرد: ثبت جهانی این منطقه در سال‌های اخیر، فرصتی تازه برای رونق اقتصاد محلی فراهم کرده، اما فعالان گردشگری معتقدند توسعه زیرساخت‌ها با شتاب لازم پیش نرفته است، راه‌های دسترسی، اقامتگاه‌های استاندارد و خدمات مکمل گردشگری همچنان نیازمند برنامه‌ریزی دقیق‌تر و سرمایه‌گذاری بیشتر است.

در چنین شرایطی، مطالبه اصلی افکار عمومی از استانداری و دستگاه‌های اجرایی، شفاف‌سازی شاخص‌های ارزیابی عدالت منطقه‌ای است. این پرسش مطرح است که چه معیارهایی برای توزیع پروژه‌ها در نظر گرفته می‌شود؟ سهم هر شهرستان از اعتبارات عمرانی بر چه مبنایی تعیین می‌شود؟ و چه سازوکاری برای سنجش میزان تحقق آمایش سرزمین وجود دارد؟

کارشناسان پیشنهاد می‌کنند انتشار عمومی گزارش‌های دوره‌ای درباره توزیع اعتبارات، میزان پیشرفت پروژه‌ها و انطباق آن‌ها با اسناد آمایش می‌تواند به افزایش اعتماد عمومی کمک کند، همچنین ایجاد بانک اطلاعاتی از مزیت‌های نسبی هر شهرستان و پیوند دادن تخصیص منابع به این مزیت‌ها، گامی در جهت کاهش تمرکزگرایی خواهد بود.

انتهای خبر/