- گروه : اجتماعی
- شماره : 1351
روایت دود و بازگشت؛
تایله؛ جایی برای درد و جستجوی نجات
در حاشیه شهر سنندج و در محدوده گورستان تایله، حضور افراد درگیر با اعتیاد به یکی از نمودهای آشکار آسیبهای اجتماعی تبدیل شده است؛ پدیدهای که با وجود اقدامات پیشگیرانه و درمانی، همچنان در بستر مشکلات خودنمایی میکند.
به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «کردامروز»، استان کردستان با کوههای چینخوردهاش، با دشتهایی که صبحها مه در آنها مینشیند و عصرها بوی نان تازه در کوچههایش میپیچد، همیشه در ذهن مسافران با تصویر طبیعتی سرسخت و مردمی صبور گره خورده استt اما در لایههای پنهان همین جغرافیای نجیب، زخمی آرام و ممتد نفس میکشد؛ زخمی که نامش اعتیاد است و سایهاش بر برخی محلهها و حاشیههای شهرها سنگینی میکند.
در حاشیه شهر سنندج، جایی میان سکوت سنگها و خاطره رفتگان، گورستان تایله گسترده شده است؛ مکانی که قرار بود تنها منزلگاه خاموشی باشد، اما گاه به پناهگاه بیپناهان بدل میشود.
عصرها که آفتاب پشت کوه آبیدر فرو میرود، شعلههای کوچک آتش در گوشههایی از آن روشن میشود؛ آتشهایی نه برای گرما که برای فراموشی و دود آرام بالا میرود و با نسیم سرد در هم میپیچد؛ بویی تلخ و تند که میان سنگقبرها میدود و بر نامها مینشیند.
در آنجا، مردانی با صورتهای لاغر و چشمهایی فرو رفته، کنار هم مینشینند، بعضی جواناند، با موهایی که هنوز سیاهیاش را از دست نداده، بعضی میانسال با دستانی ترکخورده که روزگاری بیل و کلنگ یا فرمان کامیون را گرفتهاند.
قصههایشان شبیه هم است؛ بیکاری، فقر، مهاجرت نافرجام، دوستیهای اشتباه، یا یک کنجکاوی ساده که به عادت بدل شده و عادت به وابستگی.
گورستان تایله تنها یک نماد است؛ نمادِ جایی که مرز میان زندگی و مرگ کمرنگ میشود. معتادان آنجا، در کنار سنگهایی که نام و تاریخ تولد و وفات بر خود دارند، گاه از مرگ حرف میزنند، اما بیشتر از زندگیِ از دسترفته.
یکی از آنها میگوید روزی کارگر ماهری بوده، دیگری از مغازهی کوچکی که ورشکست شده سخن میگوید که در صدایشان حسرتی موج میزند که از خود ماده مخدر تلختر است.
با این حال، تصویر اعتیاد در این استان، تنها به تاریکی محدود نمیشود چون در همین شهر سنندج، مراکز درمان و کمپهای ترک اعتیاد نیز فعالاند؛ ساختمانهایی ساده با اتاقهایی روشن که در آنها امید، آهسته و گاه با درد، بازسازی میشود.
روانشناسان، مددکاران اجتماعی و پزشکان، هر روز با انسانهایی روبهرو میشوند که میان سقوط و بازگشت ایستادهاند و روند درمان آسان نیست؛ لغزشها تکرار میشوند، اما هر بار ایستادن دوباره، خود نوعی پیروزی است.
در محلههای قدیمی، گاهی امام جماعت مسجد یا معلم مدرسهای کوچک، نقش حلقهی نجات را ایفا میکند و گفتگوهای ساده، توجه به نوجوانان، ایجاد فضای ورزشی یا هنری، میتواند مسیری را تغییر دهد.
بسیاری از کارشناسان معتقدند که پیشگیری، بیش از درمان، نیازمند سرمایهگذاری است؛ سرمایهگذاری نه فقط مالی، بلکه فرهنگی و اجتماعی. وقتی جوانی احساس کند دیده میشود، شنیده میشود و برای آیندهاش افقی روشن وجود دارد، احتمال لغزشش کمتر میشود.
اما واقعیت این است که اعتیاد تنها یک مسئله فردی نیست؛ پدیدهای اجتماعی است که با بیکاری، فقر، حاشیهنشینی و حتی بحران هویت گره خورده است.
در برخی مناطق حاشیهای، خانههای نیمهکاره و کوچههای خاکی، تصویر روشنی از نابرابری را نشان میدهد.
جوانی که در چنین فضایی بزرگ میشود، اگر دسترسی آسان به مواد داشته باشد و دسترسی دشوار به فرصت، ممکن است در انتخابش تنها نمانده باشد؛ بلکه شرایط او را هل داده باشند.
در گورستان تایله، وقتی شب کامل میشود و شهر در سکوت فرو میرود، آتشها یکییکی خاموش میشوند. سایهها در تاریکی حل میشوند و تنها خاکستر باقی میماند؛ خاکستری که صبح با باد پراکنده میشود، بیآنکه کسی بداند شب گذشته چه قصههایی میان سنگها گذشته است.
اما همانجا، گاهی داستانی متفاوت نیز شکل میگیرد؛ کسی که تصمیم میگیرد دیگر بازنگردد، کسی که شمارهی یک مرکز درمانی را در جیب میگذارد، یا دستی که به سوی دستی دیگر دراز میشود.
استان کردستان، با همهی پیچیدگیهایش، سرزمین مقاومت است. مردمانی که سالها با دشواریهای اقتصادی و اجتماعی دستوپنجه نرم کردهاند، نشان دادهاند که توان ایستادگی دارند و مبارزه با اعتیاد نیز بخشی از همین ایستادگی است؛ مبارزهای که نیازمند همدلی نهادها، آگاهی خانوادهها و اراده فردی است.
گزارش از اعتیاد در این استان، اگرچه با تصویر گورستان و دود و آتش آغاز شد، اما نمیتواند تنها به سیاهی ختم شود.
همانطور که کوههای اطراف سنندج هر صبح با نور تازه بیدار میشوند، امکان بازگشت نیز همواره وجود دارد و هر انسانی که از دام اعتیاد رها میشود، نهتنها زندگی خود، بلکه بخشی از امید جمعی را احیا میکند.
روشن ماندن چراغ گرمخانه برای بیپناهان
شهرداری سنندج از آغاز فعالیت گرمخانه این شهر همزمان با فرا رسیدن روزهای سرد سال خبر داد.
صلاحالدین وکیلی با اعلام این خبر اظهار کرد: در راستای حمایت از آسیبدیدگان اجتماعی، افراد بیسرپناه و کارتنخوابها، گرمخانه شهرداری سنندج از ابتدای فصل پاییز و زمستان فعالیت خود را آغاز کرده است تا پناهگاهی امن برای شبهای سرد فراهم شود.
وی با اشاره به فراهم بودن امکان اسکان شبانه برای ۸۰ نفر در این مرکز افزود: با توجه به کاهش دما و برودت هوا، از ابتدای ماه جاری روند پذیرش و اسکان افراد بیسرپناه آغاز شده و تمهیدات لازم برای جمعآوری و انتقال این افراد به گرمخانه اندیشیده شده است.
مدیر مرکز متکدیان شهرداری سنندج با بیان اینکه این گرمخانه در خیابان ۱۷ شهریور واقع شده و از نخستین روز ماه جاری خدماترسانی خود را شروع کرده است، گفت: ظرفیت اسکان شبانه این مرکز برای ۵۰ نفر از کارتنخوابها مهیاست و شهروندان میتوانند در صورت مشاهده افراد بیسرپناه در سطح شهر، از طریق سامانه ۱۳۷ یا با شماره تلفن ۳۳۱۶۰۵۷۰ موضوع را اطلاع دهند تا اقدامات لازم در کوتاهترین زمان انجام شود.
ثبات آمار اعتیاد در کردستان طی 2 سال اخیر
دبیر شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر استان کردستان از ثبات آمار اعتیاد در این استان طی دو سال گذشته خبر داد و اعلام کرد: با وجود شناسایی حدود ۴۵ هزار نفر معتاد، روند شیوع اعتیاد در بازه ۱۲ ماهه سال ۱۴۰۳ و ۹ ماه سپریشده از سال ۱۴۰۴ بدون افزایش باقی مانده است.
علی محمدپناه اظهار کرد: اعتیاد نوعی وابستگی جسمی و روانی به مواد مخدر است که در نتیجه مجموعهای از عوامل زیستی، روانی و اجتماعی شکل میگیرد.
به گفته وی، تغییرات شیمیایی در مغز، زمینههای ژنتیکی، شرایط محیطی و مشکلات روحی از جمله مؤلفههایی هستند که فرد را به سمت مصرف مکرر و وابستگی سوق میدهند.
وی با تأکید بر پیامدهای چندبعدی این آسیب اجتماعی افزود: اعتیاد صرفاً یک رفتار فردی نیست، بلکه مسئلهای اجتماعی است که ابعاد مختلف زندگی فرد، خانواده و جامعه را تحت تأثیر قرار میدهد و میتواند زمینهساز بروز سایر آسیبها شود.
دبیر شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر استان کردستان با اشاره به جایگاه این استان در شاخصهای ملی تصریح کرد: کردستان در مقایسه با بسیاری از استانهای کشور در زمره ۱۰ استان پاک قرار دارد.
با این حال، بر اساس برآوردهای موجود، حدود ۴۵ هزار نفر در استان با معضل اعتیاد درگیر هستند که طی دو سال اخیر این رقم نه افزایشی داشته و نه کاهشی و در سطحی ثابت باقی مانده است.
محمدپناه ثبات آماری را نتیجه تمرکز بر اقدامات فرهنگی و پیشگیرانه دانست و گفت: در سالهای اخیر رویکرد استان، تقویت زیرساختهای پیشگیری و افزایش سطح آگاهی عمومی بوده است. به همین منظور، اجرای شیوعشناسی جدید اعتیاد از ابتدای دیماه امسال در استان آغاز شده است.
وی ادامه داد: آخرین مطالعه جامع شیوعشناسی اعتیاد در استان مربوط به سال ۱۳۹۵ است و مطابق قانون، این پژوهش باید هر ۱۰ سال یکبار در سطح کشور انجام شود تا تصویری دقیق و بهروز از وضعیت مصرف مواد مخدر و سایر آسیبهای اجتماعی ارائه شود.
به گفته دبیر شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر استان، این پژوهش با بهرهگیری از روشهای علمی معتبر و با تأیید مراکز دانشگاهی، بهویژه دانشگاه علوم پزشکی ایران در حال انجام است و پرسشگران آموزشدیده در سطح استان مشغول جمعآوری دادهها هستند و نتایج نهایی پس از تحلیل آماری، تا پایان سال جاری یا اوایل سال آینده بهصورت رسمی اعلام خواهد شد.
محمدپناه در بخش دیگری از سخنان خود به اقدامات انجامشده در حوزه آموزش و پیشگیری اشاره کرد و افزود: طی دو سال گذشته بیش از یکهزار و ۵۰۰ ساعت برنامه آموزشی و کارگاهی تخصصی در چهار محیط خانواده، محلات، مراکز آموزشی و محیطهای کاری برگزار شده است.
وی توضیح داد: این برنامهها در مدارس، دانشگاهها، خوابگاههای دانشجویی، کارگاهها و واحدهای تولیدی و نیز در سطح محلات اجرا شده و گروههای مختلفی از جمله دانشآموزان، معلمان، والدین، دانشجویان و کارگران را تحت پوشش قرار داده است لذا هدف از این آموزشها، افزایش مهارتهای زندگی، تقویت تابآوری اجتماعی و آشنایی با پیامدهای مصرف مواد مخدر بوده است.
دبیر شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر استان کردستان با تأکید بر نقش همافزایی دستگاهها خاطرنشان کرد: اجرای مستمر برنامههای پیشگیرانه با مشارکت اعضای کمیته فرهنگی و اجتماعی و همراهی سایر نهادهای مسئول، در تثبیت وضعیت موجود و جلوگیری از رشد آمار اعتیاد مؤثر بوده است.
وی در پایان با اشاره به ضرورت تداوم این مسیر گفت: حفظ ثبات آماری به معنای پایان کار نیست، بلکه نشاندهنده اثرگذاری اقدامات انجامشده است و لازم است این برنامهها با قوت بیشتری ادامه یابد تا ضمن کاهش تدریجی آمار، زمینه مصونسازی نسل جوان در برابر آسیبهای اجتماعی فراهم شود.
گزارش از مهوش رحیمی
انتهای خبر/
لینک کوتاه خبر
برچسبها
نظر / پاسخ از
هنوز نظری ثبت نشده است. شما اولین نفری باشید که نظر میگذارید!
