به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «کردامروز»، سنندج سال‌هاست با فهرستی از پروژه‌های نیمه‌تمام دست‌وپنجه نرم می‌کند؛ پروژه‌هایی که هر کدام در مقطعی با وعده‌ای برای رفع یک نیاز شهری آغاز شده‌اند، اما بخشی از آنها هنوز در انتظار اعتبار، تصمیم مدیریتی یا تعیین تکلیف باقی مانده‌اند.

بی‌تردید، کمبود منابع مالی یکی از جدی‌ترین موانع اجرای طرح‌های عمرانی است، افزایش هزینه‌های ساخت‌وساز، تورم، محدودیت درآمدهای پایدار شهرداری‌ها و وابستگی برخی طرح‌ها به اعتبارات دولتی، روند تکمیل پروژه‌ها را دشوار کرده است. اما آیا می‌توان همه پروژه‌های متوقف‌شده را تنها با یک واژه به نام «کمبود اعتبار» توضیح داد؟

واقعیت این است که مسئله پروژه‌های نیمه‌تمام، فقط پول نیست؛ بخش مهمی از آن به شیوه مدیریت پروژه‌ها بازمی‌گردد.

پروژه‌ای که بدون مطالعه دقیق، برآورد واقعی هزینه، زمان‌بندی مشخص و پیش‌بینی منابع مالی آغاز شود، حتی اگر در سال نخست اعتبار مناسبی دریافت کند، ممکن است در سال‌های بعد به یک طرح فرسایشی تبدیل شود، در چنین شرایطی، هزینه تکمیل پروژه هر سال بیشتر می‌شود و در نهایت همان طرحی که قرار بود گرهی از مشکلات شهر باز کند، خود به گرهی تازه تبدیل خواهد شد.

از سوی دیگر، تعدد پروژه‌های عمرانی نیز نیازمند بازنگری جدی است، مدیریت شهری نمی‌تواند همزمان ده‌ها پروژه را آغاز کند و انتظار داشته باشد همه آنها با سرعت و کیفیت مطلوب به پایان برسند. گاهی تکمیل یک پروژه مهم و اثرگذار، ارزش بسیار بیشتری از آغاز چندین طرح کوچک و پراکنده دارد.

سنندج بیش از آنکه به پروژه‌های پرشمار نیاز داشته باشد، به پروژه‌های اولویت‌دار، زمان‌بندی‌شده و قابل سنجش نیاز دارد.

مردم حق دارند بدانند هر پروژه با چه میزان اعتبار آغاز شده، چه مقدار هزینه شده، چند درصد پیشرفت دارد، چه میزان اعتبار برای تکمیل آن نیاز است و زمان بهره‌برداری دقیق آن چه زمانی خواهد بود، شفافیت در این زمینه نه یک اقدام تبلیغاتی، بلکه بخشی از حقوق شهروندی است.

از سوی دیگر، دستگاه‌های اجرایی و مدیریت شهری باید میان «پروژه ضروری» و «پروژه مطلوب» تفاوت قائل شوند. در شرایط محدودیت منابع، اولویت باید با طرح‌هایی باشد که بیشترین اثر را بر زندگی روزمره مردم دارند؛ پروژه‌هایی که گره ترافیکی باز می‌کنند، دسترسی شهری را بهبود می‌بخشند، خدمات عمومی را توسعه می‌دهند یا زیرساخت‌های ضروری شهر را تکمیل می‌کنند.

نکته مهم دیگر، تعیین تکلیف پروژه‌هایی است که ادامه آنها از نظر اقتصادی یا فنی توجیه کافی ندارد، اصرار بر ادامه یک پروژه صرفاً به دلیل اینکه سال‌ها قبل آغاز شده، لزوماً تصمیم درستی نیست، گاهی توقف، تغییر کاربری، واگذاری یا ادغام یک طرح می‌تواند از هدررفت منابع بیشتر جلوگیری کند.

در این میان، نقش مسئولان استانی نیز اهمیت ویژه‌ای دارد. پروژه‌های بزرگ سنندج نباید در چرخه رفت‌وآمد میان دستگاه‌ها گرفتار شوند.اگر طرحی واقعاً اولویت استان است، باید دستگاه متولی، منبع تأمین اعتبار، جدول زمان‌بندی و مسئول پاسخگو برای آن مشخص باشد.

مردم سنندج دیگر به کلنگ‌زنی‌های متعدد نیاز ندارند؛ آنچه مطالبه می‌کنند، دیدن پروژه‌های به سرانجام رسیده است.

بنابراین پاسخ به پرسش «پول یا مدیریت؟» را نباید در انتخاب یکی از این دو خلاصه کرد. پول لازم است، اما پول بدون مدیریت کارآمد می‌تواند صرف پروژه‌هایی شود که سال‌ها بعد نیز نیمه‌تمام باقی بمانند، مدیریت نیز ضروری است، اما مدیری که منابع کافی در اختیار ندارد، نمی‌تواند همه مشکلات را حل کند و مسئله اصلی، ترکیب درست «اعتبار، اولویت و مدیریت» است.

سنندج برای عبور از وضعیت پروژه‌های نیمه‌تمام، بیش از هر چیز به یک نقشه راه نیاز دارد؛ فهرستی شفاف از پروژه‌ها، میزان پیشرفت، هزینه مورد نیاز برای تکمیل، اولویت‌بندی و زمان دقیق بهره‌برداری.

اگر چنین نقشه‌ای تهیه و به صورت دوره‌ای در اختیار مردم قرار گیرد، می‌توان فهمید کدام پروژه واقعاً مشکل پول دارد و کدام پروژه بیش از آنکه قربانی کمبود اعتبار باشد، قربانی ضعف در تصمیم‌گیری، برنامه‌ریزی یا مدیریت است.

در نهایت، معیار موفقیت مدیریت شهری نباید تعداد پروژه‌های آغازشده باشد؛ معیار واقعی، تعداد پروژه‌هایی است که به موقع، با هزینه منطقی و با کیفیت مناسب به زندگی مردم اضافه می‌شوند.

نویسنده: جلال احمدی کارشناس مسائل اقتصادی