به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «کردامروز»،کردستان با برخورداری از ظرفیت‌های کم‌نظیر طبیعی، موقعیت راهبردی جغرافیایی، مرز مشترک با اقلیم کردستان عراق و پیشینه تاریخی در تجارت و بازرگانی، یکی از مستعدترین استان‌های کشور برای توسعه فعالیت‌های اقتصادی و تجاری به شمار می‌رود.

این استان که دروازه ارتباطی ایران با بخشی از بازارهای منطقه‌ای محسوب می‌شود، در سال‌های اخیر بیش از گذشته به نقش بازارچه‌های مرزی و تجارت فرامرزی به عنوان موتور محرک توسعه اقتصادی توجه کرده است.

مرزهای طولانی کردستان با کشور عراق، فرصت ارزشمندی را برای گسترش مبادلات تجاری فراهم کرده است، بازارچه‌های مرزی از جمله سازوکارهایی هستند که با هدف تسهیل تجارت، افزایش صادرات کالاهای داخلی و ایجاد درآمد برای ساکنان مناطق مرزی شکل گرفته‌اند.

 این بازارچه‌ها به واسطه نزدیکی به بازار مصرف عراق، امکان عرضه محصولات تولیدی ایران را با هزینه کمتر و سرعت بیشتر فراهم می‌کنند.

در سال‌های گذشته، صادرات کالا از مرزهای استان کردستان سهم قابل توجهی در مبادلات تجاری کشور با عراق داشته است. مصالح ساختمانی، محصولات کشاورزی، مواد غذایی، لوازم خانگی و انواع کالاهای صنعتی از مهم‌ترین اقلام صادراتی هستند که از طریق گذرگاه‌های مرزی استان به بازارهای عراق ارسال می‌شوند. این روند نه تنها موجب افزایش درآمد فعالان اقتصادی شده بلکه به رشد تولید در واحدهای صنعتی و کشاورزی استان نیز کمک کرده است.

بازارچه‌های مرزی و اشتغال‌زایی پایدار

یکی از مهم‌ترین آثار اقتصادی بازارچه‌های مرزی، ایجاد فرصت‌های شغلی مستقیم و غیرمستقیم است. فعالیت در حوزه حمل‌ونقل، انبارداری، خدمات گمرکی، بارگیری و تخلیه کالا، امور بازرگانی و خدمات پشتیبانی، زمینه اشتغال هزاران نفر از ساکنان مناطق مرزی را فراهم کرده است.

در استانی که سال‌ها با چالش بیکاری به ویژه در میان جوانان مواجه بوده، توسعه تجارت مرزی توانسته بخشی از این مشکل را کاهش دهد. رونق فعالیت‌های اقتصادی در شهرهای مرزی همچنین موجب افزایش سرمایه‌گذاری بخش خصوصی و شکل‌گیری کسب‌وکارهای جدید شده است.

 از سوی دیگر، ایجاد درآمد پایدار برای مرزنشینان می‌تواند از مهاجرت روستاییان به شهرهای بزرگ جلوگیری کرده و به تثبیت جمعیت در نوار مرزی کمک کند.

تجارت مرزی علاوه بر آثار اقتصادی، دارای پیامدهای اجتماعی مثبت نیز هست. افزایش سطح درآمد خانوارها، بهبود رفاه عمومی و توسعه زیرساخت‌های خدماتی از جمله نتایجی است که در بسیاری از مناطق مرزی استان مشاهده می‌شود.

 به همین دلیل کارشناسان توسعه منطقه‌ای، بازارچه‌های مرزی را یکی از ابزارهای مؤثر برای تحقق عدالت اقتصادی و کاهش شکاف توسعه‌ای میان مرکز و مناطق پیرامونی می‌دانند.

ضرورت تکمیل زیرساخت‌ها و رفع موانع

با وجود ظرفیت‌های فراوان، بازارچه‌های مرزی کردستان همچنان با برخی چالش‌ها روبه‌رو هستند. کمبود زیرساخت‌های حمل‌ونقل، محدودیت‌های گمرکی، نوسانات مقررات تجاری و مشکلات مربوط به تبادلات مالی از جمله موانعی هستند که می‌توانند روند توسعه تجارت مرزی را کند کنند.

کارشناسان معتقدند توسعه راه‌های ارتباطی، افزایش امکانات لجستیکی، تسهیل فرآیندهای گمرکی و ایجاد پایانه‌های مدرن صادراتی می‌تواند زمینه بهره‌برداری بهتر از ظرفیت‌های مرزی استان را فراهم سازد؛ همچنین حمایت از صادرکنندگان و تولیدکنندگان محلی، نقش مهمی در افزایش سهم کردستان از بازارهای منطقه‌ای خواهد داشت.

در شرایطی که توسعه صادرات غیرنفتی به یکی از اولویت‌های اقتصاد کشور تبدیل شده است، کردستان می‌تواند با تکیه بر موقعیت ممتاز جغرافیایی خود به یکی از قطب‌های تجارت خارجی ایران بدل شود.

 بازارچه‌های مرزی در این مسیر نقشی کلیدی دارند و تقویت آن‌ها نه تنها به رشد اقتصادی استان کمک می‌کند، بلکه می‌تواند سهم قابل توجهی در افزایش صادرات، ارزآوری و توسعه متوازن کشور ایفا کند.

به باور کارشناسان، آینده توسعه کردستان بیش از هر زمان دیگری با ظرفیت‌های مرزی و تجاری آن گره خورده است؛ ظرفیتی که در صورت برنامه‌ریزی صحیح، سرمایه‌گذاری هدفمند و حمایت مستمر، می‌تواند به موتور محرک رشد اقتصادی، اشتغال پایدار و رفاه عمومی در این استان مرزی تبدیل شود.

نویسنده: طاهره جلوخانی فعال رسانه‌ای