کمیل ضیایی در گفتگو با خبرنگار گروه سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «کردتودی» درباره خروج نظامی آمریکا از عراق اظهار کرد: آمریکایی‌ها برای خروج خود از عراق یک توجیه منطقی و به‌زعم خودشان قابل دفاع دارند و آن هم توافقی است که از قبل میان طرفین صورت گرفته بود؛ بر اساس این توافق، قرار بود نیروهای آمریکایی نهایتاً تا پایان سال ۲۰۲۶ به‌طور کامل خاک عراق را ترک کنند.

وی افزود: آمریکایی‌ها در فرآیند خروج از عراق تلاش می‌کنند این اقدام را در قالب یک پیروزی و پایان موفقیت‌آمیز مأموریت خود تعریف کنند. 

وی گفت: روایت رسمی واشنگتن این است که آمریکا توانسته داعش را شکست دهد، مأموریت خود را به پایان برساند و پس از دستیابی به نتیجه مطلوب، خاک عراق را ترک کند.

روایت واشنگتن از یک خروج موفقیت‌آمیز

ضیایی ادامه داد: از سوی دیگر، آمریکایی‌ها با توجه به هزینه‌های سنگینی که حضور نظامی در منطقه برای آنها داشته و با توجه به اینکه واشنگتن همزمان در چند جبهه درگیر است، کاهش هزینه‌های نظامی را نیز یکی از توجیهات این خروج عنوان می‌کنند.

این تحلیلگر مسائل سیاسی تصریح کرد: بنابراین آمریکا می‌تواند مدعی شود که مأموریت خود را با موفقیت به پایان رسانده و به‌عنوان پیروز میدان از عراق خارج شده است؛ این همان روایتی است که آمریکایی‌ها تلاش می‌کنند از خروج خود ارائه دهند و آن را به‌عنوان یک موفقیت و برگ مثبت در کارنامه عملیات‌های نظامی خود معرفی کنند.

وی بیان کرد: اما واقعیت از منظر دیگری قابل بررسی است و حتی برخی چهره‌های صاحب‌نظر و تحلیلگران آمریکایی نیز ارزیابی متفاوتی دارند. برخی تحلیلگران و رسانه‌های آمریکایی، از جمله رسانه‌های مطرح این کشور، این خروج را از منظر راهبردی مورد انتقاد قرار داده و آن را نشانه یک شکست راهبردی برای آمریکا دانسته‌اند.

هزینه‌های سنگین جنگ عراق برای آمریکا

ضیایی با اشاره به هزینه‌های مالی و انسانی جنگ عراق گفت: حضور نظامی آمریکا در عراق هزینه‌های بسیار سنگینی برای این کشور به همراه داشت،‌درباره هزینه‌های مالی این جنگ برآوردهای مختلفی ارائه شده و ارقامی از بیش از یک تریلیون دلار تا سه تریلیون دلار نیز مطرح شده است که نشان‌دهنده ابعاد بسیار گسترده هزینه‌های آمریکا در این جنگ است.

وی عنوان کرد: در کنار هزینه‌های مالی، جنگ عراق هزینه انسانی سنگینی نیز برای آمریکا و منطقه داشت،تعداد قابل توجهی از نیروهای نظامی و غیرنظامی در جریان این جنگ جان خود را از دست دادند و این تلفات نیز بخشی از هزینه‌های سنگینی بود که آمریکا در جریان حضور خود در عراق پرداخت کرد.

ضیایی ادامه داد: بنابراین وقتی مجموع این هزینه‌ها را در کنار نتیجه‌ای که آمریکا پس از سال‌ها حضور نظامی در عراق به دست آورده قرار می‌دهیم، می‌توان خروج این کشور را از منظر دیگری نیز ارزیابی کرد؛ به‌ویژه اینکه مهم‌ترین مسئله در این میان، وضعیت جایگاه آمریکا در معادلات راهبردی عراق و منطقه است.

وی گفت: یکی از مهم‌ترین ابعاد خروج آمریکا از عراق، واگذاری میدان بزرگ عراق به جریان مقابل خود است، عراق از نظر راهبردی برای ایران اهمیت بسیار بالایی دارد و خروج آمریکا می‌تواند زمینه افزایش نقش و اثرگذاری ایران در معادلات عراق را فراهم کند.

خروج آمریکا و تغییر موازنه منطقه‌ای

این تحلیلگر مسائل سیاسی عنوان کرد: آمریکا سال‌ها در کشور همسایه ایران حضور نظامی داشت و طبیعتاً این حضور می‌توانست برای واشنگتن ظرفیت‌هایی را در ارتباط با فشار و فعالیت نظامی علیه جمهوری اسلامی ایجاد کند، اکنون با کاهش حضور آمریکا در عراق، این ظرفیت نیز تا حد زیادی محدود می‌شود.

وی عنوان کرد: حتی موضوع خروج سامانه‌های پاتریوت از شمال عراق و اقلیم کردستان نیز از این منظر قابل توجه است.

ضیایی تصریح کرد: اقلیم کردستان یکی از نقاط مهم حضور و همکاری آمریکا در عراق بود و خروج تجهیزات و سامانه‌های دفاعی آمریکا از این منطقه می‌تواند برای جریان‌هایی که در این منطقه علیه جمهوری اسلامی فعالیت می‌کردند، نگرانی ایجاد کند.

وی بیان داشت: جریان‌های معاند جمهوری اسلامی که در شمال عراق فعالیت داشتند، در سال‌های گذشته از شرایط موجود و حمایت‌های مختلف بهره‌مند بودند و خروج آمریکا از عراق و کاهش ظرفیت نظامی این کشور می‌تواند فضای فعالیت آنها را نیز تحت تأثیر قرار دهد.

وی خاطرنشان کرد: به همین دلیل، جریان مقاومت خروج آمریکا از عراق را یک تحول مثبت برای خود می‌داند و آن را نتیجه سال‌ها مقاومت و ایستادگی در برابر حضور آمریکا در عراق تلقی می‌کند. از این منظر، خروج آمریکا از عراق به معنای تغییر بخشی از معادلاتی است که سال‌ها در این کشور وجود داشت.

ضیایی گفت: مسئله مهم دیگر این است که خروج آمریکا از عراق در شرایط فعلی می‌تواند این پرسش را ایجاد کند که آیا واشنگتن در حال بازنگری در الگوی حضور نظامی خود در منطقه است یا خیر. وقتی آمریکا نتواند جای پای خود را در کشوری مانند عراق تثبیت کند، طبیعتاً درباره آینده حضور آن در سایر نقاط منطقه نیز بحث و تحلیل شکل می‌گیرد.

خروج از عراق و آینده حضور آمریکا در منطقه

وی افزود: عراق کشوری بزرگ و راهبردی در منطقه و در همسایگی ایران است و آمریکا در سال‌های گذشته تلاش زیادی برای تثبیت حضور نظامی و نفوذ خود در این کشور انجام داده است. بنابراین خروج از چنین میدانی را نمی‌توان صرفاً یک جابه‌جایی نظامی معمولی دانست و باید پیامدهای آن را در سطح منطقه‌ای بررسی کرد.

این تحلیلگر مسائل سیاسی ادامه داد: از این منظر، این احتمال مطرح است که کاهش حضور آمریکا در عراق در ادامه به کاهش حضور این کشور در برخی کشورهای حوزه خلیج فارس نیز منجر شود؛ چراکه اگر واشنگتن نتواند اهداف خود را در یکی از مهم‌ترین پایگاه‌های حضور نظامی‌اش در منطقه محقق کند، حفظ همان سطح از حضور در دیگر نقاط نیز با چالش‌های بیشتری مواجه خواهد شد.

وی بیان کرد: البته امروز نمی‌توان با قطعیت گفت که خروج آمریکا از عراق به معنای خروج کامل این کشور از منطقه است، اما نشانه‌های تغییر در نوع و سطح حضور نظامی آمریکا در غرب آسیا قابل توجه است.

ضیایی اظهار کرد: امروز عمده حضور آمریکا در منطقه در سرزمین‌های اشغالی و تا حدودی اردن متمرکز است و تحولات امنیتی منطقه نیز نشان داده که حفظ این حضور برای واشنگتن بدون هزینه و چالش نیست.

تحلیگر مسائل سیاسی خاطر نشان کرد؛ جمهوری اسلامی ایران نیز همواره با حضور نظامی آمریکا در منطقه مخالفت کرده و آن را عاملی برای بی‌ثباتی و فشار بر کشورهای منطقه دانسته است.

وی تأکید کرد: روند تحولات منطقه نشان می‌دهد که معادلات در حال تغییر است و خروج آمریکا از عراق را باید در چارچوب همین تغییرات مورد بررسی قرار داد و امیدواریم این روند ادامه پیدا کند و در نهایت شاهد کاهش و پایان حضور نظامی آمریکا در منطقه باشیم.

انتهای خبر/