ذخایر عظیم، اقتصاد فقیر

یادداشت؛

ذخایر عظیم، اقتصاد فقیر

مدیریت نفت ونزوئلا توسط آمریکا، شکاف میان ظرفیت و واقعیت را هر روز عمیق‌تر کرده است، ونزوئلا می‌توانست ثروتمند باشد، اما نفتش امروز در دستان سیاست‌های واشنگتن روایت دیگری دارد.

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «کردتودی»، آینده نفت ونزوئلا در سایه مداخله آمریکا به یک موضوع ژئوپلیتیکی حساس تبدیل شده است، آمریکا با بازداشت مادورو و طرح تصرف صنعت نفت، به دنبال کنترل بزرگ‌ترین ذخایر نفتی جهان است، اما این مسیر با موانع سیاسی، اقتصادی و بین‌المللی جدی روبه‌روست.

آمریکا به نفت ونزوئلا علاقه‌مند است، زیرا ونزوئلا با ۳۰۳ میلیارد بشکه ذخایر اثبات‌شده نفت خام، بزرگ‌ترین ذخایر جهان را داراست، ترامپ آشکارا اعلام کرده که ایالات متحده قصد دارد با ورود شرکت‌های بزرگ نفتی، این صنعت را احیا کند و در سخنرانی‌های اخیر، واژه نفت، بیش از ۲۷ بار تکرار شد، درحالی‌که دموکراسی حتی یک‌بار هم ذکر نشده است.

تولید فعلی حدود ۱/۱ میلیون بشکه در روز است، درحالی‌که در سال ۱۹۹۹ بیش از ۳/۵ میلیون بشکه تولید می‌شد، زیرساخت‌های نفتی فرسوده و نیازمند سرمایه‌گذاری‌های میلیارددلاری برای بازسازی هستند، تحریم‌های آمریکا و سوءمدیریت داخلی باعث کاهش شدید صادرات و درآمد شده است.

مداخلهٔ آمریکا در ونزوئلا می‌تواند پیامدهایی را به دنبال داشته باشد، کوتاه‌مدت، غیرقابل‌توجهی در قیمت جهانی نفت رخ نمی‌دهد، زیرا بازار فعلاً مازاد عرضه دارد، بلندمدت، اگر آمریکا موفق به بازسازی صنعت نفت شود، ونزوئلا می‌تواند دوباره به یک قدرت بزرگ نفتی تبدیل شود و فشار بیشتری بر روسیه و دیگر تولیدکنندگان وارد کند.

سیاسی، این اقدام نقض آشکار حاکمیت ملی و اصول حقوق بین‌الملل است و می‌تواند الگویی خطرناک برای سایر قدرت‌ها شود.

حمله نظامی آمریکا به ونزوئلا اعتراض‌هایی را به دنبال داشته است، کشورهای آمریکای لاتین و کارائیب این اقدام را محکوم کرده‌اند و آن را بازگشت به دکترین مونرو دانسته‌اند، در داخل آمریکا نیز اعتراضات گسترده ضدجنگ در بیش از ۱۰۰ شهر برگزار شد، چین و دیگر خریداران نفت ونزوئلا به دنبال منابع جایگزین هستند تا امنیت انرژی خود را حفظ کنند.

نفت ونزوئلا، جایگزین نفت ایران می‌شود؟!

کارشناسان تأکید دارند که نفت ونزوئلا فوق سنگین و پر گوگرد است، درحالی‌که نفت ایران سبک‌تر و باکیفیت‌تر است، بنابراین جایگزینی فنی تقریباً غیرممکن است، ایران همچنان عرضه‌کننده‌ای تاریخی و قابل‌اعتماد در بازار جهانی نفت باقی خواهد ماند.

آینده نفت ونزوئلا در گروی سه عامل کلیدی است، توان آمریکا برای تثبیت سیاسی و امنیتی در این کشور، میزان سرمایه‌گذاری و بازسازی زیرساخت‌های نفتی و واکنش جامعه جهانی به نقض آشکار حاکمیت ملی، اگر این سه عامل هم‌زمان محقق شوند، ونزوئلا می‌تواند دوباره به یکی از بازیگران اصلی بازار نفت تبدیل شود.

ونزوئلا با بزرگ‌ترین ذخایر نفتی جهان، امروز به صحنه‌ای حساس در رقابت ژئوپلیتیکی میان واشنگتن و قدرت‌های جهانی بدل شده است؛ جایی که مدیریت منابع نفتی این کشور توسط آمریکا، نه‌تنها آینده اقتصاد کاراکاس را دگرگون کرده، بلکه معادلات بازار جهانی انرژی را نیز در معرض تغییرات جدی قرار داده است.

نقش آمریکا در مدیریت منابع

ایالات متحده با تحریم‌های گسترده، توقیف نفتکش‌ها و فشارهای اقتصادی، صادرات نفت ونزوئلا را به نصف سطح قبلی رسانده و درآمدهای کاراکاس را به‌شدت کاهش داده است.

حضور شرکت‌های نفتی آمریکایی مانند شورون و احتمال بازگشت غول‌هایی چون اکسون‌موبیل نشان می‌دهد واشنگتن به دنبال بازسازی زیرساخت‌های نفتی ونزوئلا و تثبیت جایگاه خود در زنجیره انرژی نیمکره غربی است.

تحلیلگران معتقدند آمریکا با تسلط بر نفت ونزوئلا، در پی ایجاد جایگزین احتمالی برای نفت خاورمیانه در صورت بروز بحران عرضه است، هرچند تفاوت کیفیت نفت سنگین ونزوئلا با نفت سبک خاورمیانه این فرض را دشوار می‌کند.

افزایش عرضه نفت ونزوئلا تحت مدیریت آمریکا می‌تواند توازن بازار جهانی نفت را برهم بزند و شرایط فروش نفت را برای کشورهایی مانند ایران و روسیه رقابتی‌تر کند، این تحولات، علاوه بر اقتصاد ونزوئلا، امنیت منطقه آمریکای لاتین و روابط قدرت‌های جهانی با واشنگتن را نیز تحت‌تأثیر قرار داده است، سکوت نسبی چین و روسیه در برابر اقدامات آمریکا، نشانه‌ای از تغییر آرایش ژئوپلیتیکی در بازار انرژی است.

ونزوئلا امروز در نقطه‌ای حساس ایستاده است، کشوری با ذخایر عظیم نفتی که تحت‌فشار و مدیریت آمریکا، به میدان رقابت تازه‌ای در انرژی جهانی بدل شده است، آینده نفتی این کشور نه‌تنها سرنوشت اقتصاد داخلی آن را تعیین می‌کند، بلکه می‌تواند معادلات نفتی جهان را نیز دگرگون سازد.

نویسنده: حسین حیدری کارشناس مسائل سیاسی