به گزارش خبرنگار گروه چندرسانه‌ای پایگاه خبری تحلیلی «کردتودی»، آبیدر برای مردم این شهر تنها نماد طبیعت و تفرجگاه خاطره‌انگیز نیست؛ دامنه‌های این کوه، اکنون با کاوش‌های باستان‌شناسی، روایت دیگری از گذشته سنندج را پیش روی پژوهشگران قرار داده‌اند؛ روایتی که می‌تواند مرزهای شناخته‌شده تاریخ این شهر را فراتر ببرد و از پیشینه‌ای دیرینه‌تر از زمان شکل‌گیری سنندج کنونی حکایت کند.

آغاز فصل دوم کاوش‌های باستان‌شناسی در محوطه زاگرس آبیدر، بار دیگر اهمیت این محدوده را در شناخت تاریخ سکونت در منطقه برجسته کرده است و یافته‌های اولیه، ضرورت تداوم پژوهش‌های علمی را برای روشن شدن ابعاد زندگی و فرهنگ جوامع باستانی در این بخش از زاگرس دوچندان می‌کند.

سیدغریب سجادی، فرماندار سنندج در جریان بازدید از روند کاوش‌ها، با اشاره به کشف بقایای انسانی هنگام اجرای عملیات عمرانی برای احداث جاده روستای حسن‌آباد اظهار کرد: این کشف در سال‌های گذشته از وجود یک گورستان باستانی با قدمتی در حدود ۸۰۰ سال پیش از میلاد مسیح پرده برداشت؛ محوطه‌ای که می‌توانست سرنخ‌های ارزشمندی از گذشته این منطقه در اختیار باستان‌شناسان قرار دهد.

وی با ابراز تأسف از اینکه در آن مقطع، بررسی‌های تخصصی و کاوش‌های علمی متناسب با اهمیت این کشف انجام نشد، افزود: حفاظت ناکافی و اجرای طرح‌های عمرانی در محدوده، به لایه‌های تاریخی آسیب وارد کرد؛ آسیبی که اهمیت صیانت از محوطه‌های باستانی را پیش از هرگونه مداخله و ساخت‌وساز یادآوری می‌کند.

فرماندار سنندج با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای پیگیری مطالعات علمی این محوطه گفت: در راستای حفاظت از این میراث، پژوهشگاه میراث فرهنگی با دانشگاه بوعلی‌سینای همدان قرارداد همکاری منعقد کرده و اکنون استادان و گروهی تخصصی در حال کاوش در منطقه هستند. به گفته وی، نتایج به‌دست‌آمده تاکنون از اهمیت تاریخی این محدوده و ضرورت بررسی بیشتر ریشه‌های فرهنگی و سکونتی آن حکایت دارد.

سنندج؛ شهری با تاریخی فراتر از چهار قرن

سجادی با اشاره به بنیان‌گذاری سنندج کنونی در دوره صفویه و قدمت حدود ۴۰۰ ساله آن خاطرنشان کرد: شواهد جدید باستان‌شناسی نشان می‌دهد که پیشینه سکونت و فرهنگ در این منطقه را نمی‌توان صرفاً به زمان شکل‌گیری شهر کنونی محدود کرد و دامنه‌های آبیدر از دیرباز می‌توانسته یکی از کانون‌های مهم زندگی انسانی در این جغرافیا باشد.

اشاره به پیوند احتمالی یافته‌ها با دوران مهرپرستی نیز بر اهمیت مطالعات باستان‌شناختی این محوطه افزوده است؛ با این حال، شناخت دقیق دوره‌های تاریخی، کارکرد گورستان و نسبت آن با باورها و شیوه زندگی جوامع آن روزگار، نیازمند تکمیل کاوش‌ها و انتشار نتایج مستند پژوهشگران است.

تداوم این مطالعات می‌تواند به بازخوانی بخشی از تاریخ کمتر شناخته‌شده کردستان کمک کند؛ تاریخی که شناخت آن نه‌تنها برای پژوهشگران، بلکه برای نسل امروز و فردای سنندج نیز اهمیت دارد. هر لایه خاک در چنین محوطه‌هایی، در صورت کاوش اصولی و ثبت علمی، می‌تواند بخشی از حافظه تاریخی سرزمین را آشکار کند.