به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «کردامروز»، صبح هنوز کاملاً از راه نرسیده است، اما در بسیاری از خیابان‌های سنندج، بساط میوه‌فروشی پهن شده است. وانت‌هایی که زمانی قرار بود وسیله‌ای برای حمل بار باشند، حالا برای برخی از معابر شهر به مغازه‌هایی چهارچرخ تبدیل شده‌اند؛ مغازه‌هایی که نه دیوار دارند، نه تابلوی مشخص و نه مرز روشنی میان محل کسب و حریم عمومی شهر.

کافی است در برخی خیابان‌های پرتردد سنندج چند دقیقه‌ای توقف کنیم؛ وانت‌هایی را می‌بینیم که کنار خیابان یا در حاشیه معابر صف کشیده‌اند، صندوق عقبشان پر از میوه است و مشتری‌ها نیز برای خرید، خودروهای خود را همان حوالی متوقف می‌کنند. نتیجه، چیزی جز گره خوردن ترافیک، اشغال بخشی از معبر، بی‌نظمی و شکل‌گیری بازارهایی موقت در دل خیابان نیست.

ماجرا فقط به چند وانت و چند صندوق میوه محدود نمی‌شود. وقتی خیابان از مسیر عبور خودرو و عابر به محل کسب‌وکار تبدیل شود، نظم شهری آرام‌آرام عقب می‌نشیند و جای آن را بی‌قاعدگی می‌گیرد؛ بی‌قاعدگی‌ای که در نهایت هم شهروند را گرفتار می‌کند و هم خود فروشنده را.

وانت‌بارهای میوه‌فروش امروز به یکی از چالش‌های جدی مدیریت شهری سنندج تبدیل شده‌اند. بخشی از این افراد برای تأمین معاش خود به این شیوه روی آورده‌اند و نمی‌توان ساده از کنار مسئله معیشت آنها گذشت؛ اما از سوی دیگر، نمی‌توان پذیرفت که معیشت یک گروه، هزینه‌اش را از جیب نظم عمومی شهر بپردازد.

ساماندهی وانت‌بارهای سنندج نیازمند حمایت قضایی و انتظامی است

بر اساس اعلام سازمان ساماندهی مشاغل شهری شهرداری سنندج، در زمان اوج فعالیت، حدود ۶۱۸ وانت‌بار در ۱۲ نقطه شهر مستقر می‌شوند؛ آماری که به‌خوبی نشان می‌دهد با یک پدیده محدود و مقطعی روبه‌رو نیستیم، بلکه با نوعی گسترش فعالیت دستفروشی و میوه‌فروشی سیار در سطح شهر مواجهیم.

یوسفی، رئیس سازمان ساماندهی مشاغل شهری شهرداری سنندج، با اشاره به تلاش‌های انجام‌شده برای مدیریت این وضعیت می‌گوید شهرداری تاکنون سه بار طرح ساماندهی وانت‌بارها را اجرا کرده، اما هر سه طرح به دلایل مختلف با شکست مواجه شده‌اند.

شکست این طرح‌ها شاید بیش از هر چیز نشان‌دهنده این واقعیت باشد که معضل وانت‌بارها را نمی‌توان تنها با جمع‌آوری چند خودرو از یک خیابان حل کرد. وانت‌بارها اگر امروز از یک نقطه جمع شوند، بدون ایجاد جایگزین مناسب، فردا در نقطه‌ای دیگر دوباره ظاهر خواهند شد. مسئله، ریشه‌ای‌تر از آن است که با برخوردهای مقطعی پایان یابد.

شهرداری سنندج نیز بر همین اساس معتقد است حل این معضل نیازمند همکاری مجموعه‌ای از دستگاه‌هاست. یوسفی خواستار تشکیل کارگروهی با حضور شهرداری، پلیس راهور، پلیس اماکن، اداره صمت، اتاق اصناف، شبکه بهداشت و درمان، جهاد کشاورزی و نماینده معاونت پیشگیری از وقوع جرم دادگستری شده و تأکید کرده است که بدون حمایت قضایی و انتظامی، شهرداری به‌تنهایی قدرت اجرایی کافی برای ساماندهی این وضعیت را ندارد.

واقعیت این است که خیابان، بازار نیست؛ اما وقتی بازار رسمی و جایگزین مناسبی برای فروشندگان وجود نداشته باشد، خیابان به‌تدریج جای بازار را می‌گیرد. در چنین شرایطی، وانت‌بار همزمان دو چهره پیدا می‌کند؛ از یک سو وسیله‌ای برای کسب روزی و تأمین معاش یک خانواده و از سوی دیگر عاملی برای اشغال معبر، ایجاد گره‌های ترافیکی و برهم زدن نظم شهری.

این دو واقعیت را نمی‌توان نادیده گرفت

راه‌حل، نه چشم بستن بر بی‌نظمی است و نه برخورد قهری و مقطعی با فروشندگانی که بخش قابل توجهی از آنها برای گذران زندگی به این کار وابسته‌اند. راه‌حل، پیدا کردن نقطه‌ای میان «حق شهروند برای داشتن شهری منظم» و «حق فروشنده برای تأمین معاش» است.

شهرداری سنندج از ایجاد بازارهای درون‌محله‌ای و اختصاص محل مشخص برای فعالیت این افراد به عنوان یکی از راهکارهای مورد پیگیری نام برده است؛ راهکاری که اگر با برنامه‌ریزی دقیق، نظارت مستمر و همکاری دستگاه‌های مسئول همراه شود، می‌تواند بخشی از مشکل را حل کند.

در نهایت، سنندج برای سامان دادن به این وضعیت به یک تصمیم جدی و یک برنامه ماندگار نیاز دارد؛ برنامه‌ای که وانت‌بار را از وسط خیابان به جایگاهی مشخص منتقل کند، بدون آنکه نان فروشنده را قطع و حقوق شهروندان را نادیده بگیرد.

خیابان‌های سنندج سال‌هاست که روایتگر زندگی مردم این شهرند؛ اما قرار نیست هر گوشه از آنها به بازار میوه تبدیل شود. اگر قرار است شهر نظم داشته باشد، باید برای کسب‌وکار هم جای مشخصی تعریف شود. شاید وقت آن رسیده باشد که به جای جمع کردن وانت‌ها از خیابان، برای آنها جایی در نقشه شهر پیدا کنیم.

انتهای خبر/