به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «کردتودی»، کم‌آبی در سال‌های اخیر به یکی از جدی‌ترین چالش‌های زیست‌محیطی و خدماتی کشور تبدیل شده و شهرستان بانه نیز به‌رغم پیشینه مناسب بارشی، در ماه‌های گذشته با تنش جدی در تأمین آب شرب مواجه بوده است. کاهش شدید بارندگی، افت روان‌آب‌ها و کاهش سطح مخازن، مسئولان را بر آن داشت تا با رویکردی جهادی، پروژه‌ای اضطراری اما راهبردی را برای عبور از بحران تعریف و اجرا کنند.

در همین راستا آرش آریایی‌نژاد، مدیر آب منطقه‌ای کردستان، در گفت‌وگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی کردتودی، به تشریح وضعیت منابع آبی، روند شکل‌گیری و اجرای پروژه انتقال آب به بانه پرداخت.

کردتودی: ابتدا بفرمایید وضعیت کلی منابع آبی استان کردستان و شهرستان بانه در سال‌های اخیر چگونه بوده است؟

آریایی‌نژاد: در پنج سال گذشته، استان کردستان همانند بسیاری از نقاط کشور با خشکسالی‌های پیاپی مواجه بوده است. این شرایط، تأثیر مستقیمی بر منابع آب سطحی و زیرزمینی استان گذاشته است. شهرستان بانه که به‌طور معمول دارای میانگین بارش سالانه‌ای بین ۶۰۰ تا ۷۵۰ میلی‌متر بود، در سال جاری کاهش کم‌سابقه‌ای را تجربه کرد؛ به‌طوری‌که میزان بارندگی حدود ۵۸ درصد کاهش یافت. این افت شدید بارش، موجب کاهش حجم روان‌آب‌ها و پایین آمدن سطح مخازن سدها شد و عملاً شرایط تأمین آب شرب شهر را با چالش جدی روبه‌رو کرد.

کردتودی: در مواجهه با این شرایط، چه تصمیم‌هایی در سطح وزارت نیرو اتخاذ شد؟

آریایی نژاد: با توجه به پیش‌بینی‌های انجام‌شده و این‌که از همان ابتدا مشخص بود تاب‌آوری سدهای موجود برای عبور از سال آبی گذشته به سال آبی جدید کافی نخواهد بود، وزارت نیرو از پاییز سال گذشته اجرای یک طرح اضطراری را در دستور کار قرار داد. این طرح مبتنی بر برداشت آب سطحی از منابع میان‌حوزه‌ای بود تا بتوانیم در کوتاه‌مدت بخشی از نیاز آبی شهر را تأمین و از بروز بحران فوری جلوگیری کنیم.

کردتودی: اجرای این طرح اضطراری چه دستاوردی برای بانه داشت؟

آریایی‌نژاد: در قالب این طرح، سدهای بانه و عباس‌آباد به‌صورت مدیریت‌شده بسته شدند و حدود یک‌میلیون و ۴۰۰ هزار تا یک‌میلیون و ۶۰۰ هزار مترمکعب آب برداشت شد. این اقدام موجب افزایش تاب‌آوری تأمین آب شرب شهر بانه به میزان حدود یک تا یک‌ونیم ماه شد. با این حال، از همان ابتدا روشن بود که این راهکار نمی‌تواند پاسخگوی نیاز پایدار شهر باشد و تنها یک فرصت کوتاه‌مدت برای برنامه‌ریزی اقدامات اساسی‌تر ایجاد می‌کند.

کردتودی: چه عواملی باعث شد اجرای پروژه انتقال آب به‌عنوان یک پروژه جهادی در دستور کار قرار گیرد؟

آریایی نژاد:واقعیت این است که حتی با اجرای طرح‌های اضطراری اولیه، مشکل آب بانه به‌صورت ریشه‌ای حل نمی‌شد. شرایط به‌گونه‌ای بود که اگر تصمیم جدی و اساسی گرفته نمی‌شد، شهر با بحران جدی‌تری مواجه می‌شد. به همین دلیل، اجرای یک پروژه اضطراری اما مؤثر که بتواند بخش عمده‌ای از مشکل آب بانه را حل کند، در دستور کار قرار گرفت. این موضوع پس از برگزاری جلسات بسیار فشرده و مستمر با حضور استاندار محترم کردستان، به‌طور جدی پیگیری و عملیاتی شد.

کردتودی: در خصوص تخصیص بین‌حوزه‌ای آب، چه اقداماتی انجام شد؟

آریایی نژاد:یکی از مهم‌ترین و حساس‌ترین بخش‌های این پروژه، بحث تخصیص بین‌حوزه‌ای آب از حوزه سد چراغ‌ویس به حوزه بانه بود. این اقدام با دستور صریح مقام عالی وزارت نیرو انجام شد. پس از طی مراحل قانونی و اخذ مجوزهای لازم، پروژه از مردادماه سال جاری با مشارکت قرارگاه خاتم‌الانبیا و مؤسسه بعثت وارد فاز اجرایی شد.

کردتودی: در ابتدای اجرای پروژه، برآوردها از زمان بهره‌برداری چگونه بود؟

آریایی نژاد: در خوش‌بینانه‌ترین بررسی‌های فنی که در روزهای ابتدایی انجام شد، پیش‌بینی می‌شد که این پروژه در شرایط عادی، کمتر از یک سال و نیم قابلیت بهره‌برداری حتی در فاز اضطراری را نداشته باشد. اما با توجه به شرایط ویژه و ضرورت تسریع در اجرا، تلاش شد پروژه با رویکرد جهادی و کار شبانه‌روزی پیش برود و خوشبختانه امروز، پس از گذشت تنها پنج ماه، این طرح در آستانه بهره‌برداری فاز اضطراری قرار گرفته است.

کردتودی: لطفاً مشخصات فنی پروژه انتقال آب به بانه را تشریح کنید؟

آریایی‌نژاد: این پروژه شامل احداث یک اسکله شناور و یک ایستگاه پمپاژ شناور است که آب را در مسیری به طول ۱۴.۵ کیلومتر و با اختلاف ارتفاع قابل توجه، به مخزن شماره ۲ منتقل می‌کند. سپس آب در مسیری حدود ۴.۵ کیلومتر مجدداً پمپاژ می‌شود و در نهایت از طریق خط لوله‌ای با قطر ۴۰۰ تا ۴۵۰ میلی‌متر که در تونل گردنه‌خان تعبیه شده، به آبراهه سد بانه هدایت می‌شود. در فاز اضطراری، پیش‌بینی ما انتقال حدود ۳۵۰ لیتر بر ثانیه آب است که امیدواریم در روزهای آینده به این ظرفیت برسیم.

کردتودی: این پروژه از نظر جایگاه ملی چه اهمیتی دارد؟

آریایی‌نژاد: این طرح را می‌توان یکی از پروژه‌های شاخص و کم‌نظیر دولت چهاردهم دانست. پروژه‌ای که نشان داد با همت، همدلی و همکاری دستگاه‌های مختلف، می‌توان در مدت‌زمان کوتاه، یک طرح بزرگ و پیچیده را به سرانجام رساند. در این مسیر، دستگاه‌های اجرایی، نظارتی و نهادهای مختلف هر سه قوه همکاری بسیار خوبی داشتند که جای قدردانی دارد.

کردتودی: مدیریت و نظارت بر اجرای پروژه به چه صورت انجام می‌شد؟

آریایی‌نژاد: در طول اجرای پروژه، هر جا که اجرای قوانین یا فرآیندهای اداری می‌توانست مانعی ایجاد کند، دستگاه‌های نظارتی با رویکردی حمایتی وارد عمل شدند تا کار متوقف نشود. تاکنون ۱۵۵ گزارش جامع روزانه از روند اجرای پروژه برای استاندار کردستان ارسال شده است. این گزارش‌ها هر شب بررسی می‌شد و بر اساس آن، جلسات تصمیم‌گیری روزانه برگزار می‌شد تا موانع اجرایی از سر راه برداشته شود. این روند، نمونه‌ای روشن از مدیریت جهادی در عمل است.

کردتودی: وسخن پایانی شما خطاب به مردم بانه؟

آریایی‌نژاد: امیدواریم با بهره‌برداری از فاز اضطراری این پروژه، بتوانیم بخشی از مشکلات و سختی‌هایی را که مردم شریف، صبور و بزرگ‌منش بانه در ماه‌های اخیر تحمل کرده‌اند، جبران کنیم. این پروژه، دین کوچکی در برابر صبر مردم است و ان‌شاءالله با تکمیل مراحل بعدی، شاهد پایداری هرچه بیشتر تأمین آب شرب این شهرستان خواهیم بود.

انتهای خبر/