به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «کردامروز»، اول خرداد در تقویم رسمی کشور به‌عنوان «روز بهره‌وری و مصرف بهینه» نام‌گذاری شده است؛ روزی که فراتر از یک مناسبت نمادین، باید به‌منزله هشداری جدی برای بازنگری در شیوه اداره منابع، تصمیم‌گیری اقتصادی و رفتار مصرفی جامعه تلقی شود.

 در شرایطی که اقتصاد ملی با محدودیت منابع، فشارهای بیرونی و نیازهای انباشته داخلی روبه‌روست، بهره‌وری دیگر یک شعار تزئینی نیست، بلکه یک الزام راهبردی برای بقا، رشد و تاب‌آوری اقتصادی به شمار می‌رود.

بهره‌وری به زبان ساده یعنی استفاده درست، هدفمند و حداکثری از امکانات موجود برای دستیابی به نتایج بیشتر. هر اندازه که تولید، خدمات، مدیریت و مصرف در کشور بر پایه بهره‌وری تنظیم شود،

اتلاف منابع کاهش یافته و ظرفیت‌های پنهان اقتصاد بالفعل می‌شود. در مقابل، پایین بودن بهره‌وری مساوی است با هدررفت سرمایه، زمان، انرژی و نیروی انسانی؛ مسأله‌ای که در سال‌های گذشته هزینه‌های سنگینی بر دوش اقتصاد و معیشت مردم گذاشته است.

واقعیت این است که بخش مهمی از مشکلات اقتصادی کشور نه از کمبود منابع، بلکه از ضعف در استفاده از منابع ناشی می‌شود.

در حوزه انرژی، آب، حمل‌ونقل، صنعت، کشاورزی و حتی مدیریت اداری، نشانه‌های روشن اتلاف دیده می‌شود.

 از شبکه فرسوده توزیع انرژی گرفته تا مصرف غیرمتعارف آب در برخی بخش‌ها و نیز فرآیندهای ناکارآمد اداری، همه و همه نشان می‌دهد که هنوز فاصله معناداری تا الگوی مطلوب مصرف بهینه وجود دارد.

این در حالی است که اصلاح همین روندها می‌تواند بدون نیاز به هزینه‌های سنگین، دستاوردهای قابل توجهی برای کشور به همراه داشته باشد.

از سوی دیگر، بهره‌وری فقط به دولت یا دستگاه‌های اجرایی محدود نیست, این مفهوم، مسئولیتی همگانی است و از خانواده تا کارخانه، از مدرسه تا بازار و از نهادهای حاکمیتی تا شهروندان عادی را دربرمی‌گیرد.

فرهنگ مصرف بهینه زمانی نهادینه می‌شود که هر فرد خود را در قبال منابع عمومی و خصوصی پاسخگو بداند، خاموش کردن یک چراغ اضافی، جلوگیری از اسراف در آب، مدیریت درست انرژی، پرهیز از خریدهای غیرضروری و استفاده بهینه از کالاها، نمونه‌هایی ساده اما مؤثر از این فرهنگ است.

در سطح کلان، تحقق بهره‌وری نیازمند سیاست‌گذاری دقیق، نظارت مؤثر و اصلاح ساختارهاست، افزایش بهره‌وری با توصیه و شعار محقق نمی‌شود؛ بلکه به برنامه‌ریزی، آموزش، فناوری نوین، شفافیت و ارزیابی مستمر نیاز دارد.

دولت باید زمینه را برای رقابت سالم، نوآوری، ارتقای کیفیت و کاهش هزینه‌ها فراهم کنند، همچنین دستگاه‌های اجرایی موظف‌اند به‌جای گسترش حجم فعالیت‌های کم‌اثر، به سمت افزایش کارایی و اثربخشی حرکت کنند.

از منظر اقتصادی، بهره‌وری بالا می‌تواند موتور رشد پایدار باشد و کشوری که بتواند با همان میزان منابع، تولید بیشتر و باکیفیت‌تری ارائه دهد، در مسیر کاهش وابستگی، افزایش اشتغال و تقویت قدرت رقابت قرار می‌گیرد.

بنابراین، روز بهره‌وری و مصرف بهینه فرصتی است تا بار دیگر این پرسش اساسی مطرح شود که آیا ساختارهای موجود، متناسب با نیازهای امروز کشور بازآرایی شده‌اند یا خیر.

در نهایت، بزرگداشت اول خرداد زمانی معنا پیدا می‌کند که از سطح نام‌گذاری فراتر رفته و به تصمیم، اقدام و تغییر رفتار منجر شود.

اقتصاد ایران برای عبور از دشواری‌ها، بیش از هر چیز به عقلانیت در مصرف، دقت در مدیریت و جدیت در افزایش بهره‌وری نیاز دارد؛ مسیری که اگر امروز آغاز شود، فردا نتایج آن در رفاه عمومی، عدالت اقتصادی و پایداری توسعه نمایان خواهد شد.

نویسنده: بهار محمدی فعال اقتصادی