به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی«کردامروز»؛ آتش‌سوزی در مراتع و عرصه‌های طبیعی، به‌ویژه در فصل گرم و خشک سال، می‌تواند در مدت کوتاهی سطح وسیعی از پوشش گیاهی را درگیر کند و دسترسی دیرهنگام نیروهای امدادی، یکی از عوامل افزایش خسارت باشد.

در چنین شرایطی، حضور نیروهای آموزش‌دیده و تجهیزات اولیه در نزدیک‌ترین نقطه به عرصه‌های طبیعی، می‌تواند زمان رسیدن به محل حادثه و امکان مهار آتش در مراحل اولیه را کاهش دهد.

در همین راستا، خانه اطفای حریق روستای صلوات‌آباد با همکاری اداره منابع طبیعی شهرستان بیجار، دهیاری و شورای اسلامی روستا راه‌اندازی شده است؛ مرکزی که قرار است بخشی از ظرفیت خود را برای واکنش سریع به حریق‌های احتمالی و حفاظت از پوشش گیاهی و زیستگاه‌های منطقه به کار گیرد.

تجهیزات اولیه؛ شرط واکنش سریع

در این مجموعه، فضای فیزیکی مورد نیاز برای فعالیت نیروهای محلی اختصاص یافته و تجهیزات اولیه مقابله با حریق از جمله آتش‌کوب، بیل و دمنده در اختیار این ظرفیت محلی قرار گرفته است.

همچنین نیروهای داوطلب روستا برای حضور در زمان وقوع حریق سازماندهی شده‌اند تا در صورت بروز آتش‌سوزی، پیش از گسترش دامنه حادثه، امکان واکنش اولیه فراهم باشد.

البته تجربه آتش‌سوزی در عرصه‌های طبیعی نشان می‌دهد که ایجاد یک مکان و تأمین تجهیزات اولیه به تنهایی کافی نیست و اثربخشی چنین مراکزی به آموزش مستمر نیروها، تکمیل تجهیزات، تعریف سازوکار مشخص برای اعلام و مدیریت حریق و پشتیبانی دستگاه‌های مسئول وابسته است.

از این منظر، خانه اطفای حریق صلوات‌آباد می‌تواند آغاز یک مسیر باشد؛ مسیری که در صورت استمرار حمایت و تجهیز، ظرفیت مشارکت روستاییان در حفاظت از منابع طبیعی را افزایش خواهد داد.

ضرورت توسعه خانه‌های اطفای حریق

یکی از مطالبات قابل طرح پس از اجرای این طرح، بررسی امکان ایجاد مراکز مشابه در دیگر روستاها و مناطق مستعد آتش‌سوزی شهرستان بیجار است.

بیجار از گستره قابل توجهی از مراتع و عرصه‌های طبیعی برخوردار است و حفاظت از این منابع تنها با حضور نیروهای اداری و اعزام تیم‌های امدادی پس از وقوع حادثه امکان‌پذیر نیست، استفاده از ظرفیت دهیاری‌ها، شوراهای اسلامی، تشکل‌های محلی و نیروهای داوطلب می‌تواند بخشی از این خلأ را جبران کند.

در این میان، روستاهایی که در مجاورت مراتع، اراضی کشاورزی و مناطق دارای پوشش گیاهی قرار دارند، می‌توانند در اولویت بررسی برای ایجاد پایگاه‌های محلی اطفای حریق قرار گیرند.

انتظار می‌رود اداره منابع طبیعی شهرستان بیجار با ارزیابی مناطق پرخطر، نقشه‌ای از نقاط مستعد حریق تهیه و برای تجهیز و سازماندهی نیروهای محلی در این مناطق برنامه مشخصی ارائه کند، همچنین دهیاری‌ها و شوراهای اسلامی روستاها نیز می‌توانند با اختصاص ظرفیت‌های موجود، در ایجاد زیرساخت‌های اولیه این مراکز مشارکت داشته باشند.

خانه اطفای حریق؛ فقط یک انبار تجهیزات نیست

کارکرد خانه اطفای حریق نباید به نگهداری چند ابزار محدود شود، این مراکز در صورت برنامه‌ریزی صحیح می‌توانند به پایگاه آموزش و فرهنگ‌سازی زیست‌محیطی در روستاها نیز تبدیل شوند، آموزش اهالی درباره عوامل انسانی ایجاد حریق، نحوه گزارش سریع حادثه، شیوه حضور ایمن در عملیات اولیه و ضرورت جلوگیری از رفتارهایی که احتمال آتش‌سوزی را افزایش می‌دهد، بخشی از وظایفی است که می‌تواند در این مراکز دنبال شود.

از سوی دیگر، آشنایی روستاییان با ارزش پوشش گیاهی، مراتع و زیستگاه‌های حیات وحش، زمینه مشارکت بیشتر آنان در حفاظت از منابع طبیعی را فراهم می‌کند، در چنین شرایطی، مردم محلی نه فقط به عنوان نیروهای کمکی هنگام حادثه، بلکه به عنوان بخشی از نظام پیشگیری از حریق ایفای نقش خواهند کرد.

پیشگیری، کم‌هزینه‌تر از جبران خسارت

راه‌اندازی خانه اطفای حریق صلوات‌آباد از این منظر یک اقدام محلی با کارکردی فراتر از محدوده یک روستا است؛ زیرا نشان می‌دهد بخشی از ظرفیت مقابله با حریق را می‌توان در نزدیک‌ترین نقطه به عرصه‌های طبیعی سازماندهی کرد.

اما برای آنکه این تجربه به نتیجه پایدار برسد، لازم است تجهیزات این مرکز متناسب با نیاز منطقه به‌روزرسانی شود، آموزش نیروهای داوطلب استمرار داشته باشد و سازوکار مشخصی برای ارتباط آنان با منابع طبیعی و سایر دستگاه‌های امدادی تعریف شود.

همچنین انتظار می‌رود تجربه صلوات‌آباد مورد ارزیابی قرار گیرد و در صورت موفقیت، ایجاد خانه‌های اطفای حریق در سایر نقاط مستعد شهرستان نیز در دستور کار قرار گیرد.

حفاظت از منابع طبیعی، پس از وقوع آتش‌سوزی آغاز نمی‌شود؛ نقطه اصلی مقابله با حریق، پیشگیری و آمادگی پیش از حادثه است، از این رو، توسعه زیرساخت‌های محلی، تجهیز نیروهای بومی و آموزش مستمر مردم می‌تواند یکی از مسیرهای عملی برای کاهش خسارت‌های ناشی از آتش‌سوزی در مراتع و عرصه‌های طبیعی بیجار باشد.

انتهای خبر/