به گزارش خبرنگار گروه اجتماعی پایگاه خبری تحلیلی «کردامروز»، هم‌زمان با تشدید چالش‌های ناشی از کم‌آبی، فرسایش خاک و کاهش منابع آب زیرزمینی، اجرای طرح‌های آبخیزداری و آبخوان‌داری بیش از هر زمان دیگری اهمیت یافته است.

 طرح ملی آبخیز تا جالیز، با حمایت بسیج سازندگی و مشارکت دستگاه‌های اجرایی استان کردستان در روستای بایه شهرستان دهگلان آغاز شد، طرحی که مسئولان آن را نقطه عطفی در مدیریت منابع آب، کنترل سیلاب‌ها و توسعه پایدار کشاورزی در منطقه می‌دانند.

 دهگلان، آغازگر اجرای طرح ملی در کردستان

 آیین آغاز عملیات اجرایی طرح ملی آبخیز تا جالیز، با حضور جانشین فرمانده سپاه بیت‌المقدس کردستان، رئیس بسیج سازندگی استان، فرماندار شهرستان دهگلان، فرمانده سپاه ناحیه، مدیران جهاد کشاورزی، منابع طبیعی، محیط‌زیست و جمعی از مسئولان استانی و شهرستانی در روستای بایه برگزار شد.

 این پروژه که باهدف حفاظت از منابع آب‌وخاک، کنترل روان آب‌ها و کاهش تنش‌های آبی طراحی شده است، در گام نخست در شهرستان دهگلان به اجرا درآمده و قرار است در سایر شهرستان‌های استان نیز عملیاتی شود.

 انتخاب دهگلان به‌عنوان نخستین محل اجرای این طرح، به دلیل ظرفیت‌های کشاورزی منطقه و نیاز روزافزون آن به مدیریت منابع آب بوده است، موضوعی که می‌تواند الگویی برای دیگر مناطق استان نیز باشد.

 سرمایه‌گذاری برای آینده منابع طبیعی

 احمد عینی، مسئول بسیج سازندگی و قرارگاه محرومیت‌زدایی سپاه بیت‌المقدس استان کردستان، در حاشیه این مراسم اظهار کرد: طرح آبخیز تا جالیز باهدف کاهش تنش آبی، حفظ منابع آب‌وخاک و ارتقای بهره‌وری بخش کشاورزی در شش شهرستان استان اجرا خواهد شد.

 عینی افزود: در قالب این طرح، هشت حوزه آبریز شناسایی شده که یکی از مهم‌ترین آنها در روستای بایه شهرستان دهگلان قرار دارد، برای اجرای گام نخست این پروژه در منطقه، اعتباری بالغ بر ۶۵ میلیارد ریال اختصاص‌یافته است.

 وی تأکید کرد: دهگلان نخستین شهرستانی است که اجرای عملیاتی طرح در آن آغاز شده و در مراحل بعدی سایر شهرستان‌های استان نیز از مزایای این پروژه بهره‌مند خواهند شد.

 طرحی برای مهار سیلاب و مقابله با فرسایش خاک

 یکی از مهم‌ترین اهداف اجرای طرح آبخیز تا جالیز، کنترل خسارت‌های ناشی از سیلاب‌های فصلی و کاهش فرسایش خاک است، پدیده‌ای که سالانه خسارت‌های فراوانی به زمین‌های کشاورزی و منابع طبیعی وارد می‌کند.

 بهزاد شریفی‌پور، مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری استان کردستان، با اشاره به اهمیت این پروژه گفت: در حال حاضر هفت پروژه آبخیزداری در هفت شهرستان استان با اعتباری بالغ بر ۵۳۰ میلیارد ریال در دست اجراست که یکی از مهم‌ترین آنها در روستای بایه دهگلان آغاز شده است.

 شریفی‌پور افزود: هدف اصلی این پروژه‌ها کاهش شدت تخریب سیلاب‌های ناشی از بارش‌های رگباری، کنترل فرسایش خاک و جلوگیری از انتقال حجم بالای رسوبات به مناطق پایین‌دست است، اجرای این طرح‌ها علاوه بر کاهش خسارت‌های طبیعی به حفظ سرمایه‌های ملی و افزایش تاب‌آوری مناطق روستایی در برابر تغییرات اقلیمی کمک خواهد کرد.

 کردستان، سرشاخه سه حوزه مهم آبخیز کشور

 مدیرکل منابع طبیعی و آبخیزداری کردستان با اشاره به جایگاه ویژه استان در منابع آبی کشور اذعان کرد: استان کردستان سرشاخه سه حوزه مهم آبخیز کشور محسوب می‌شود و سالانه بین ۶ تا ۷ میلیارد مترمکعب آب از کوهستان‌ها، جنگل‌ها و مراتع این استان جاری می‌شود.

 شریفی‌پور تصریح کرد: بخش قابل‌توجهی از این آب‌ها بدون بهره‌برداری مناسب از استان خارج می‌شود، درحالی‌که با اجرای پروژه‌های آبخیزداری می‌توان بخش زیادی از روان آب‌ها را مهار و به سفره‌های زیرزمینی هدایت کرد.

 وی در ادامه یادآور شد: مدیریت صحیح روان آب‌ها می‌تواند نقش مهمی در تأمین منابع آبی سال‌های آینده ایفا کند، موضوعی که در شرایط خشکسالی‌های مکرر اهمیت دوچندانی یافته است.

 تغذیه سفره‌های زیرزمینی، راهکاری برای نجات کشاورزی

 شریفی‌پور اضافه کرد: یکی از دستاوردهای مهم اجرای آب‌بندها و سازه‌های آبخیزداری، تغذیه سفره‌های آب زیرزمینی است، کاهش سطح آب چاه‌های کشاورزی در بسیاری از مناطق کشور به یکی از دغدغه‌های اصلی کشاورزان تبدیل شده است، اجرای این طرح‌ها باعث می‌شود آب حاصل از بارندگی به‌جای خروج سریع از منطقه، در زمین نفوذ کرده و ذخایر زیرزمینی را تقویت کند.

 وی بیان نمود: این امر نه‌تنها به پایداری منابع آب کمک می‌کند، بلکه هزینه‌های تأمین آب برای بخش کشاورزی را نیز کاهش خواهد داد، حفظ رطوبت خاک از طریق این سازه‌ها می‌تواند بهره‌وری زمین‌های کشاورزی را افزایش داده و وابستگی کشاورزان به منابع محدود آبی را کاهش دهد.

 نقش آبخیزداری در رونق کشاورزی دهگلان

 مجتبی اسدی، رئیس جهاد کشاورزی شهرستان دهگلان تصریح کرد: شهرستان دهگلان به‌عنوان یکی از قطب‌های مهم تولید محصولات دیم در استان کردستان شناخته می‌شود، بخش عمده‌ای از اقتصاد منطقه بر پایه کشاورزی استوار است و هرگونه اقدام در راستای حفظ منابع آب می‌تواند تأثیر مستقیمی بر معیشت مردم داشته باشد.

 اسدی توضیح داد: منطقه دهگلان از جمله مناطق دیم خیز استان است و اجرای پروژه‌های آبخیزداری و آبخوان‌داری می‌تواند تحولی جدی در بخش کشاورزی ایجاد کند، این طرح‌ها ضمن کنترل روان آب‌ها و جلوگیری از فرسایش خاک، باعث افزایش نفوذ رطوبت در زمین، بهبود شرایط کشت و افزایش تولید محصولات کشاورزی خواهند شد.

 به گفته اسدی، حفظ رطوبت خاک به‌ویژه در سال‌های کم‌بارش می‌تواند نقش مهمی در پایداری تولید و کاهش خسارت‌های ناشی از خشکسالی ایفا کند.

 آبخیزداری، ابزاری برای توسعه پایدار روستاها

 فراتر از مزایای زیست‌محیطی و کشاورزی، اجرای طرح‌های آبخیزداری می‌تواند آثار اجتماعی و اقتصادی گسترده‌ای نیز به همراه داشته باشد، افزایش منابع آب، رونق کشاورزی، بهبود وضعیت مراتع و کاهش خسارت‌های ناشی از سیلاب‌ها می‌تواند زمینه‌ساز ایجاد فرصت‌های شغلی جدید و افزایش درآمد روستاییان شود.

 از سوی دیگر، بهبود شرایط زندگی در روستاها می‌تواند از مهاجرت بی‌رویه به شهرها جلوگیری کرده و حتی زمینه مهاجرت معکوس را فراهم سازد، موضوعی که در سال‌های اخیر به یکی از دغدغه‌های اصلی برنامه‌ریزان توسعه روستایی تبدیل شده است.

 در شرایطی که تغییرات اقلیمی و کمبود منابع آب به چالشی جدی برای کشور تبدیل شده است، اجرای چنین پروژه‌هایی نه یک انتخاب، بلکه ضرورتی اجتناب‌ناپذیر برای حفظ منابع طبیعی و تضمین امنیت غذایی نسل‌های آینده به شمار می‌رود، اگر این طرح با برنامه‌ریزی دقیق و حمایت مستمر ادامه یابد، می‌تواند الگویی موفق برای توسعه پایدار و مدیریت هوشمندانه منابع آب در سراسر استان کردستان و حتی کشور باشد.

 انتهای خبر/