به گزارش پایگاه خبری تحلیلی «کردامروز»، در تقویم رسمی کشور، هفدهم مرداد با نام خبرنگار گره خورده است؛ روزی که یادآور مسئولیتی بزرگ و حرفه‌ای اثرگذار است.

 اما خبرنگاری را نمی‌توان در یک روز و یک عنوان خلاصه کرد، خبرنگاری، زیستن با پرسش است؛ پرسشی که از دل جامعه برمی‌خیزد و برای رسیدن به پاسخ، مسیر تحقیق، گفتگو، مشاهده و راستی‌آزمایی را طی می‌کند.

خبرنگار در ساده‌ترین تعریف، کسی است که خبر را به مردم می‌رساند؛ اما در معنای واقعی، او روایتگر واقعیت و نگهبان بخشی از حافظه جامعه است.

 آنچه امروز در قالب یک گزارش، گفتگو، عکس یا خبر منتشر می‌شود، فردا می‌تواند سندی برای شناخت یک دوره، تصمیم یک مسئول، مطالبه یک مردم یا حتی بخشی از تاریخ یک سرزمین باشد. همین اهمیت، بار مسئولیت خبرنگار را سنگین‌تر می‌کند.

در روزگاری که انتشار اطلاعات با سرعتی بی‌سابقه انجام می‌شود، تفاوت میان خبرنگار حرفه‌ای و صرفاً منتشرکننده محتوا، بیش از گذشته آشکار شده است. خبر را می‌توان در چند ثانیه بازنشر کرد، اما رسیدن به حقیقت، زمان، دقت و حوصله می‌خواهد. 

خبرنگار باید میان شنیده‌ها و واقعیت فاصله بگذارد، منابع را بررسی کند، روایت‌های مختلف را ببیند و اجازه ندهد شتاب انتشار، جای صحت و دقت را بگیرد.

اعتماد عمومی، سرمایه‌ای است که رسانه به آسانی به دست نمی‌آورد و با یک خطای جدی ممکن است آسیب ببیند، از این رو، صداقت در روایت، پرهیز از بزرگ‌نمایی، توجه به حقوق افراد و رعایت اخلاق حرفه‌ای، تنها توصیه‌هایی تشریفاتی نیستند؛ بلکه اساس کار رسانه‌ای محسوب می‌شوند. خبرنگاری که امانت‌دار خبر باشد، در حقیقت امانت‌دار اعتماد مردم است.

از سوی دیگر، خبرنگار فقط راوی اتفاقات نیست؛ او می‌تواند پرسشگر جامعه باشد. بسیاری از مسائل و مشکلاتی که امروز در کانون توجه قرار دارند، از دل یک گزارش میدانی، یک گفتگوی مطالبه‌گرانه یا پیگیری مستمر یک خبرنگار به افکار عمومی راه یافته‌اند. گاهی یک تیتر دقیق می‌تواند مسئله‌ای فراموش‌شده را دوباره روی میز مسئولان قرار دهد و یک گزارش مسئولانه می‌تواند مسیر رسیدگی به یک مطالبه عمومی را تغییر دهد.

در این میان، خبرنگار باید صدای مردم باشد، اما نه به معنای فاصله گرفتن از انصاف. دفاع از حقوق مردم با داوری عجولانه متفاوت است. 

خبرنگار حرفه‌ای تلاش می‌کند واقعیت را همان‌گونه که هست روایت کند؛ نه آن‌گونه که مخاطب یا صاحب قدرت دوست دارد ببیند. استقلال فکری، شجاعت در پرسیدن و انصاف در شنیدن، سه ویژگی مهمی هستند که می‌توانند اعتبار یک خبرنگار را شکل دهند.

امروز رسانه‌ها با چالش‌های تازه‌ای نیز روبه‌رو هستند، شبکه‌های اجتماعی، هوش مصنوعی، اخبار جعلی و موج‌های خبری، فضای اطلاع‌رسانی را پیچیده‌تر کرده‌اند. در چنین شرایطی، نقش خبرنگار حرفه‌ای نه‌تنها کم‌رنگ نشده، بلکه ضروری‌تر شده است، مخاطب بیش از همیشه به رسانه‌ای نیاز دارد که میان واقعیت و شایعه مرز بگذارد، زمینه یک رویداد را توضیح دهد و به جای هیجان‌سازی، به فهم درست اتفاقات کمک کند.

البته سخن گفتن از رسالت خبرنگار بدون توجه به دشواری‌های این حرفه کامل نیست. خبرنگاران بسیاری روزهای خود را در میدان، پشت تلفن، مقابل رایانه، در نشست‌های خبری، سفرهای کاری و پیگیری‌های طولانی سپری می‌کنند، بخش زیادی از این تلاش‌ها دیده نمی‌شود؛ اما نتیجه آن در آگاهی جامعه، شفافیت بیشتر و ثبت رویدادها باقی می‌ماند. احترام به خبرنگار، در حقیقت احترام به حق مردم برای دانستن است.

روز خبرنگار، بنابراین، فقط روز تبریک به اهالی رسانه نیست؛ روز یادآوری مسئولیتی است که میان قلم و جامعه وجود دارد. این روز فرصتی است تا از خبرنگارانی یاد کنیم که با وجود دشواری‌ها، همچنان برای یافتن حقیقت تلاش می‌کنند؛ از عکاسانی که لحظه‌های تاریخ را ثبت می‌کنند؛ از تصویربردارانی که روایت را به تصویر می‌کشند؛ و از دبیران و سردبیرانی که برای دقیق‌تر و اثرگذارتر شدن روایت‌ها تلاش دارند.

نویسنده: رضا احمدی کارشناس مسائل فرهنگی