کُردتودی اخبار کردستان، ایران و جهان

رقابت خطرناک کُردها / رنج علاالدین

کردهای عراق از زمان کشتارهای دسته جمعی و نسل کشی دهه 1980 میلادی توسط رژیم بعث، یکبار دیگر درماه آگوست سال 2014 با جدی ترین تهدید علیه خودروبرو شدند. داعش به 30 کیلومتری اربیل، پایتخت پرهیاهوی اقلیم کردستان رسیده بود.

حمله جهادی های داعش، جنگجویان کرد راکه "پیشمرگه" نامیده می شوند و زمانی اسطوره جنگها بودند، از شهر شنگال در شمال عراق به عقب راند. بیش از 300 هزار نفر ساکن آن منطقه در کوهستانهای اطراف شنگال گیر افتادند و یک بحران انسانی و خطر نسل کشی را رقم زد. تنها بعد از پشتیبانی نیروی هوایی ایالات متحده بود که روند پیشرویهای داعش، که به گمان بسیاری از کردها بقای کردستان را به خطر انداخته بود، معکوس شد.

از آن زمان کردها ثابت کرده اند که در جنگ علیه داعش شریک قابل اعتمادی{برای غرب} هستند. اما حال امنیت کردها یکبار دیگر در خطر است اما اینبار از جانب اختلافات داخلی. رقابت تاریخی بین دو حزب حاکم اقلیم، یعنی حزب اتحادیه میهنی(PUK) و حزب دمکرات کردستان(KDP) از ماه آگوست دوباره زنده شده است.

اتحادیه میهنی در دهه 1970 به عنوان انشعابی از حزب دموکرات آغاز به کار کرد.این دو حزب در دهه 1990 در جنگ داخلی خونینی که در زبان کردی به "براکوژی" یعنی برادرکشی مشهور شد با هم بر سر قدرت جنگیدند. اتحادیه میهنی که در واکنش به خویشاوندسالاری و عشیره گرایی حزب دموکرات تاسیس شده بود، خود بویژه طی یک دهه گذشته قربانی مولفه های مشابهی شد و شروع به افول کرد. وخامت اوضاع جسمانی بنیانگذار آن یعنی "جلال طالبانی"که رئیس جمهور سابق عراق و نیرویی اتحادبخش و ثبات آور در اقلیم کردستان بوده است کمکی به رفع اختلافات درونی این حزب نکرد.

سقوط شنگال وضعیت را تغییر داد. این یگانهای پیشمرگه حزب دمکرات بودند که عقب نشینی کردند. اتحادیه میهنی هم با مشاهده این وضعیت فرصت را مغتنم شمرد تا روند افول خود را معکوس کند و از اینرو آن عقب نشینی را یک شکست نامید و خاطر نشان کرد که نیروهای وفادار به اتحادیه میهنی هرگز متحمل چنین شکستی نشده بودند.

بسیاری از کردها در اقلیم نیز به چنین دیدگاهی رسیده اند. بنابراین، اتحادیه میهنی موفق شد روایتی را که حزب دمکرات را سازمان کارامدتری می پندارد،مضمحل کند.

سپس موضوع محاصره کوبانی در کردستان سوریه واقع در مرز ترکیه-سوریه پیش آمد. یکبار دیگر اتحادیه میهنی فرصت را مغتنم شمرد تا ابتکار عمل را به دست بگیرد. این حزب به جای حکومت اقلیم کردستان و حزب دمکرات ادعا کرد که به جنگجویان کرد سوری، که به حزبی تعلق دارند که رقابتی دیرینه با حزب دمکرات دارد، تسلیحات و تدارکات رسانده بود.

این وقایع تا حد زیادی تنش بین دو حزب کرد عراقی را بالا برد. در حین اینکه، مقامات حزب دمکرات مناصب کلیدی حکومت اقلیم کردستان، از جمله پستهای ریاست اقلیم و نخست وزیری آنرا در اختیار دارند، اما نیروهای پیشمرگه هر حزب استقلال عملیاتی دارند. علیرغم اینکه، بیش از دو دهه از خودگردانی و فرایند دولت سازی حکومت اقلیم کردستان می گذرد، اما نیروهای پیشمرگه هنوز تحت یک فرماندهی واحد نیستند.

اینکه نیروهای پیشمرگه غالبا در راستای اهداف سیاسی افراد بانفوذ حزبی عمل می کنند خطر بزرگی را برای امنیت اقلیم پدید می آورد. یک مقام ارشد سیاسی ماه گذشته در اربیل به من گفت: «ما از استقلال دم می زنیم، اما این حرفها تا زمانی که پیشمرگه های ما به احزاب وفادارند نه ملت، بی ارزش هستند.»

در واقع اکنون مدت زمان زیادی از جنگ ویرانگر دو حزب علیه یکدیگر می گذرد. آنها بعد از سال 2003 با حمایت آمریکایی ها روند آشتی را تکمیل کردند و از طریق مشارکت در انتخاباتی که تاحد زیادی آزاد و منصفانه توصیف شده، مشروعیت خود را کسب کردند. این دو حزب همراه با حزب مخالف جنبش تغییر (گوران) که آن نیز انشعابی از اتحادیه میهنی است)در دولت ائتلافی اقلیم کردستان حضور دارند.

همانطور که پیشرویهای داعش تاکنون نشان داده است صرف این توافقات کافی نیستند. کردها اگر می خواهند تهدید جهادی ها را مهار کنند و اقلیم خود را در مقابل حملات تروریستی بیمه کنند- که نمونه آنرا در اربیل همین سه هفته پیش شاهد بودیم که طی آن بمبگذاران انتحاری به استانداری حمله کردند و دستکم 6 نفر کشته شدند- باید به لحاظ نظامی متحد شوند. یک نیروی امنیتی یکپارچه در مبارزه با یگانهای جنگ آزموده داعش بسیار موثرتر عمل خواهد کرد. اگر نیروهای پیشمرگه در شنگال تحت یک فرماندهی واحد قرار داشتند شاید می ­توانستند شهر را حفظ کنند.

داعش همچنین ثابت کرد که کردها هنوز شدیدا به کمک بین المللی متکی هستند. این اتکا همیشه پایدار نمی ماند. وقتی که تهدید داعش برطرف شود کمک جامعه بین المللی دیگر بی معنی خواهد شد. موج عظیم کمک اخیر بین المللی  بدین معنا نیست که سیاست خارجی کشورهای غربی در قبال کردستان دچار تغییر عمده شده است.

آشتی سیاسی که اخیرا بدست آمده است تنها یکی از عناصراتحاد است و نسبتا شکننده و قابل برگشت است. برای اینکه اطمینان حاصل شود که کردها درجنگ داخلی دیگری گرفتار نخواهند شد دو حزب باید ساختار فرماندهی نیروهای مسلح اقلیم را اصلاح کنند.

پیشمرگه دیگر نمی تواند یک نیروی امنیتی با وفاداری تقسیم شده بین آن دو حزب باشد. پیشمرگه هم در جبهه و هم در پشت جبهه باید تبدیل به یک ارتش حرفه ای بشود که فقط به حکومت اقلیم پاسخگو باشد نه نخبگان آن دو حزب.

لازم است ایالات متحده آمریکا و جامعه بین المللی در طی کردن این فرایند به کردها کمک کنند. اربیل تابحال ثابت کرده است که مرکزی برای دیپلماسی و تجارت در منطقه است، اما متحدان بین المللی اقلیم کردستان باید یک رویکرد تعامل جویانه تر و کمتر کاسبکارانه را در قبال آن اتخاذ کنند. تبدیل نیروهای مسلح اقلیم کردستان به یک شریک کارامدتردر جنگ علیه داعش به نفع آنها نیز خواهد بود. به علاوه، نیروی پیشمرگه متمرکز و حرفه ای به مدلی برای کردهای سوریه که در کوبانی در حال نبرد علیه جهادی ها هستند،تبدیل خواهد شد.

تشکیل یک ارتش واحد مانع از سنگر گرفتن دو حزب در موقعیتهای تخاصم آمیز  می شود بنابراین احتمال نزاع مسلحانه مجدد بین آنها کم خواهد شد. به علاوه فقدان یک نیروی مسلح واحد تاکنون به ضرر استقلال دستگاه قضایی، استقلال رسانه ها و دست به دست شدن آرام قدرت بین نخبگان در اقلیم بوده است. اصلاح ساختار فرماندهی پیشمرگه بطور کلی حاکمیت قانون را در اقلیم ارتقا خواهد داد.

در پایان باید گفت اتحاد واقعا می تواند از اقلیم در برابر تهدید داعش محافظت کند. بدون اتحاد سخت بتوان تصور کرد که کردها روزی به رویای تشکیل یک دولت مستقل که خواسته اغلب آنها، اگر نگوئیم همه آنهامی باشد،دست یابند.

منبع: نیویورک تایمز

ترجمه: خبرگزاری کردپرس/کمال ایرانی دوست

    دوشنبه 1 دی 1393 | 09:38

    کد خبر : 4094

    منتشر کننده : کردتودی

    خالد پاسخ سه شنبه 2 دی 1393 | 12:32

    2
    3

    سپاس بو برا یانی و خوشکانی زحمه ت کیشی کرد تودی

    sardasht پاسخ جمعه 17 بهمن 1393 | 00:01

    3
    1

    به عنوان یک کرد در مورد این مقاله باید بگم کا ملا منطقی بود . دسستتون درد نکنه

    کردتودی نظراتی را که حاوی توهین یا افترا است، منتشر نمی کند.
    لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.

    نام *
     

    کد امنیتی Captcha image
     
       

    ADS

    ADS

    ADS

    ADS

    ADS

    ADS

     

    کُردتودی را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید