کُردتودی اخبار کردستان، ایران و جهان

استاد اقتصاد دانشگاه کردستان مطرح کرد

مالیات بر عایدی سرمایه موجب متعادل شدن سرعت گردش مسکن می شود

حذف سوداگری از بازار مسکن ، وضع مالیات ، عایدی سرمایه،

استاد اقتصاد دانشگاه کردستان با بیان اینکه مالیات بر عایدی سرمایه نسخه‌ای برای برون رفت از رکود تورمی است، تصریح کرد: سوداگری مهمترین دلیل رشد قیمت مسکن است و اجرای این پایه مالیاتی، دست سوداگران را از بازار مسکن کوتاه می‌کند.

به گزارش کُردتودی، بر اساس اطلاعات مرکز آمار، طول دوره انتظار برای خرید خانه ۷۵ متری در کلانشهرها به ۵۶ سال افزایش یافته است. با این شرایط دیگر خانواده های سه دهک اول و بخشی از خانوارهای دهک چهارم؛ حتی با افزیش وام هم نمی توانند، نیاز خود را برطرف کنند. این امر باعث به وجود امدن، رکود در بازار مسکن و کاهش تعداد معاملات در بخش مسکن شده است؛ زیرا با وجود چندین برابر شدن قیمت مسکن تنها تعداد محدودی معامله آن هم توسط سوداگران صورت می گیرد.

 

در این زمینه با حامد قادرزاده اقتصاد دادن و عضو هیئت علمی دانشگاه کردستان به گفتگو نشستیم که در ذیل می خوانید؛

 

*** میزان کارآیی راهکارهای بازدارنده مالیاتی برای مقابله با دلالی و سوداگری در بازار املاک و مسکن با توجه به تجربه جهانی چه میزان است؟


از آنجا که  کارایی هر سیاست اقتصادی تابع وجود زیرساخت های لازم برای اجرای آن است نبود زیرساخت نه فقط از کارایی سیاست می کاهد بلکه میتواند موجبات بی اعتمادی عمومی نسبت به کارکردهای سیاستهای اقتصادی را به دنبال داشته باشد. از طرف دیگرنظر به شرایط اقتصادی متفاوت در کشورها امکان الگوگیری کامل نه منطقی است و نه توصیه میشود‌. 

 


تحقق اهداف سیاستهای اقتصادی تابع وجود داده های لازم و کافی اقتصادی است تا امکان و قدرت پیش بینی قبل از اجرا را بیشتر کند. اما  نظر به نبود زیرساخت مناسب مالی و ردگیری مالی یا به عبارت ساده تر نبود شفافیت  مالی و مالیاتی و وجود راههای متعددی برای منحرف نمودن سازمانهای مانع ایجاد و دسترسی به اطلاعات کامل در در کشور شده و  تحقق اهداف سیاست های بازدارنده مالیاتی را با مشکل جدی مواجه میکند.

 


نکته قابل تامل دیگر که تحقق اهداف سیاست را با مشکل جدی مواجه میکند به ضریب شدید جمعیتی در مرکز کشور است که باعث شده قیمت مسکن  به شدت از مرکز رهبری شود‌لذا صرف وضع  قوانین مالیاتی نتیجه بخش نیست و تعریف و اعمال سیاستهای مکمل به منظور کاهش رانت های اقتصادی مرکز اجتناب ناپذیر است اما متاسفانه علیرغم اعلام سیاست تمرکز زدایی هیچگاه عزمی برای اجرا مشاهده نشده است. همچنین وجود مالکینی با بیش از چندین هزار واحد مسکونی شانس موفقیت بیش از پیش غیرممکن میناید.

 


*** آیا نباید درآمدی که افراد در فعالیت های غیرمولد نظیر دلالی و سوداگری املاک بدست می آورند مانند سایر درآمدها مالیات گرفته شود؟


قطعا شناسایی منابع درآمدی کمک به اجرای درست قوانین میکند اما مشکل اصلی نبود زیر ساخت لازم برای ردگیری میزان و منشا درامدهاست.


*** با توجه به گزارش مرکز پژوهش های مجلس مبنی بر اینکه افزایش پایه مالیاتی منجر به افزایش درآمد دولت می‌شود و یکی از این پایه های مالیاتی مالیات بر عایدی سرمایه است، نقش این مالیات را در درآمد دولت چطور ارزیابی می کنید؟


یکی از کارکردهای مالیات کسب درآمد برای دولت است ولی باید یادآور شد که افزایش مالیات به عنوان یکی از ابزارهای سیاست مالی ابزاری انقباضی بوده و باعث کاهش رشد اقتصادی میشود. لذا در شرایط فعلی اقتصاد کشور تک بعدی نگاه کردن به سیاستی خاص و عدم توجه به اثرات جانبی آن میتواند  مشکل را تشدید کند‌. 

 


ضمن این در کشور هنوز مشکل حسابهای اجاره رفع نشده و به دلیل فاصله شدید طبقاتی، اقشار پایین درآمدی مانعی جدی برای تحقق اهداف سیاستی است. 
 افزایش درآمد دولت بر اساس شواهد چند دهه اخیر به دلیل ناکارامدی بخش عمومی ،در بیشتر موارد نه فقط باعث رشد اقتصادی در بخش خصوصی نشده بلکه موجبات کند کردن آن نیز شده است.

 


*** مالیات بر عایدی سرمایه چه تأثیری در کاهش شکاف طبقاتی و عدالت مالیاتی دارد و آیا اثر مالیات بر عایدی سرمایه معنی دار است اما آیا امکان تشخیص آن به طور مطلوبی وجود دارد؟ 


متاسفانه خیر. همین باعث کاهش اثر آن میشود ضمن این سیاست افزایش سقف وام ها بر حسب جمعیت و اختصاص بیشتر به کلان شهر تهران و.... خود سبب حفظ جمعیت و تقاضا برای مسکن در این شهرها شده و مانع انتقال جمعیت و تعادل در این خصوص شده و عملا کمک به مالکین دانه درشت مسکن میشود.


*** آثار مثبت اخذ مالیات بر عایدی سرمایه در بهبود و تنظیم بازار مسکن چیست؟


مالیات بر عایدی سرمایه موجب متعادل شدن سرعت گردش مسکن میشود، در برخی از کشورها درصد  مالیات بر عایدی سرمایه تابع زمان ماندن مسکن در مالکیت مالک است به طوری که اگر در طول یکسال معامله مسکن صورت گیرد ۱۰۰ درصد عایدی مالیات است و مدت زمان ۳ سال  مالیات بر آن ۵۰ درصد و با گذشت زمان بیشتر این درصد کاهش می یابد، این موضوع باعث میگردد تمایل به خرید و فروش یک مسکن کاهش یابد.

 

*** با توجه به اینکه درآمد این مالیات به ساخت و ساز تخصیص می‌یابد، چه تأثیری بر تولید مسکن خواهد داشت؟


ابتدا باید به این سوال پاسخ داد آیا ساخت و ساز مسکن سوبسیدی در شرایط عدم تقارن اطلاعاتی کمک به حل مشکل مسکن فقرا میشود یا بیشتر دلالان مسکن از آن منتفع میشوند و فقرا سعی در جذب درصدی از امتیاز خود خواهند داشت. 


تجربه تاریخی در کشور نشان میدهد سهم کمی از سوبسید عاید جامعه هدف شده است. لذا امید به اثرگذاری مثبت کاهش می یابد.  به جای اختصاص مالیات به ساخت مسکن اولویت با ایجاد زمینه های اقتصادی خارج از مرکز است و این باعث افزایش اشتغال در استان های کمتر برخودار و کاهش قیمت مسکن در کلان شهرها و به تبع آن در سایر نقاط میشود.


*** چه گروه هایی با این مالیات مخالفند و مانع اصلی در تأخیر چیست؟


بیشتر مخالفین دارندگان مسکن انبوه و مدیران کلان شهرها از جمله تهران است. چرا که جمعیت بالا برای فعالین اقتصادی و حتی شهرداری ها درآمدزا است و علیرغم تشویق به خروج از کلان شهرها ما شاهد توسعه زیر ساخت ها در این شهرها هستیم که این خود فراخوان برای جمعیت بیشتر است. این هم بر مبنای اصل صرفه حاصل از مقیاس است ولی به شدت مغایر با اصل عدالت اجتماعی و توسعه متوازن است.


*** با توجه به اینکه مالیات بر عایدی سرمایه منجر به هدایت منابع به سمت تولید می شود، نقش آن را در اقتصاد کشور چگونه می بینید؟


اگر چه این هدف است و در اصل ماجرا انتظار میرود درآمد حاصله به سوی تولید هدایت  شود ولی با توجه به هزینه های بالا مدیریت در بخش عمومی این هدف به سختی تحقق می یابد مگر این سیاستهای تکمیلی و نظارت دائمی برای آن تعریف گردد.


*** با توجه به معافیت سازندگان و مردم عادی از پرداخت مالیات نقش آن را در خروج از رکود چطور ارزیابی می کنید؟


اساسا تحریک بیش از اندازه مسکن در شرایط فعلی اقتصاد ایران پیشنهاد نمی شود چون مشکل اصلی اقتصاد اشتغال است و در صورت افزایش زیرساخت برای اشتغال سرمایه های جدید خلق و تقاضاهای مسکن در جغرافیای کشور توزیع و موجبات رونق و کاهش قیمت فراهم میشود. در فرایند توسعه تمرکز جمعیتی در قواره فعلی کشور میتواند از نظرسیاسی و امنیتی هم مسله باشد و هزینه های اجتماعی را به شدت افزایش و تقابلها را جایگزین تعامل جغرافیای داخلی میکند، از طرفی هزینه سازندگان عادی معمولاً بالاتر از میانگین انبوه سازان است و از طرف دیگر اطلاعات بخش مسکن به راحتی قابل دسترس نیست و نباید به تبانی انبوه سازان و فروشندگان مصالح ساختمانی بی توجه بود.


*** با توجه به افزایش روز به روز قیمت مسکن و عامل اصلی آن یعنی سوداگران، طرح مالیات بر عایدی سرمایه را برای تنظیم بازار چگونه ارزیابی می کنید؟


علیرغم نمونه های موفق در دنیا ، تحقق اهداف در ایران مستلزم سیاستهای تکمیلی و شفاف سازی اقتصاد و معاملات است و بدون آن به جای تعدیل قیمت در جهت کاهش تحریک نتیجه غالب خواهد بود چون به راحتی میتوان این سیاست را عملیاتی کرد.  ضمن این بیشتر متقاضیان  واقعی مسکن دارای قدرت چانه زنی بالایی نیستند.


انتهای پیام/m.r
 

سه شنبه 16 مهر 1398 | 13:07

کد خبر : 34075

منتشر کننده : م ر/a

هیچ نظری ثبت نشده است!

کردتودی نظراتی را که حاوی توهین یا افترا است، منتشر نمی کند.
لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.

نام *
 

کد امنیتی Captcha image
 
   

ADS

ADS

ADS

 

کُردتودی را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید