کُردتودی اخبار کردستان، ایران و جهان

نگاهی گذرا بر پیشینه ی تاریخی سقز و موقعیت آن

سقز دومین شهر بزرگ استان کردستان است که روایت های تاریخی متعددی از چگونگی نامگذاری این شهر وجود دارد.

به گزارش کُردتودی، سقز یكی از شهرهای استان كردستان است كه در شمال غربی سنندج و در فاصله 198 كیلومتری آن واقع است و از شمال به بوكان و از غرب به بانه و از جنوب به منطقه تیلكو و از شرق به منطقه افشار منتهی می شود.

 

شهرستان سقز بر روی دو تپه طویل كه رودخانه سرپوشیده ولی خان از وسط آن می گذرد، بنا شده است پستی و بلندیهای داخل شهر و مناظر و چشم انداز زیبای رودخانه سیمینه رود كه از كنار این شهر می گذرد جلوه بدیعی را به نمایش گذاشته است.

 

هر چند كاوشهای علمی باستانشناسی در این شهر انجام نگرفته است. اما در مورد تاریخ آن روایتهای گوناگونی وجود دارد و نظریات مختلف ابراز شده است تا جائیكه تاریخ ساخت آنرا به هزاره هفتم قبل از میلاد نسبت می دهند. عده ای از مورخین به استناد به آثار باستانی زیویه معتقدند كه این شهر در نخستین اتحاد ماد با نام ایزیرتا نامیده شده و پایتخت مادها بوده است و توسط مادها استحكاماتی در آن ساخته شده است كه زیویه و آرمائیت "قپلانتو" از آن جمله هستند.

دسته ای دیگر از مورخین معتقدند كه بعد از هجوم 'سارگن دوم' پادشاه آشور به سرزمین ماد كه منجر به گریز مادها به سوی همدان شده سكاها به سقز آمدند و آنرا به عنوان پایتخت خود برگزیدند. نام امروز این شهر از قوم سكه - سكا - اسكیت - ساكز - سكز به یادگار مانده است. در زمانی كه حكومتهای محلی در مناطق مختلف ایران حاكمیت می كردند در شهرستان سقز نیز حكومت اردلانها برای مدتی مدید ادامه داشت.

 

پارك مولوی كرد - لاله - كوثر - بازار سقز - طبیعت بكر و زیبای منطقه سرشیو - كوههای چهل چشمه - نه كه روز و سد شهید كاظمی از جاهای دیدنی شهرستان سقز هستند. در این شهرستان بیش از یكصد و پنجاه اثر تاریخی و باستانی وجود دارد كه فقط دو اثر آن یعنی قلعه باستانی زیویه و غار كرفتو مورد بررسی و مطالعه قرار گرفته و در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.

 

الف) قلعه باستانی زیویه: این قلعه بر روی تپه ای به ارتفاع 140 متر در فاصله 42 كیلومتری شهر سقز و در حاشیه روستایی به نام زیویه قرار دارد كه در سال 1947 میلادی به طور اتفاقی كشف گردید .

 

ب) غار كرفتو: در 74 كیلومتری شرق شهرستان سقز و در منطقه اوباتو"هه وه تو" صخره ای از سنگهای آهكی بر فراز تپه ای پدید آمده است كه قلعه و غار كرفتو نامیده میشود . براساس مطالعات زمین شناسی صخره قلعه و غار كرفتو در دوران سوم زمین شناسی شكل گرفته است که هرچند عده ای بر این باورند که باید جزو شهرستان دیواندره به حساب آورده شود.

 

وضعیت فرهنگی و اجتماعی

آنچه مسلم است كردها از قدیمی ترین نژاد آریایی ها هستند. همان طوری كه در كتاب كارنامه ایرانیان در عصر اشكانیان جلد دوم آمده است مستشرقین و مورخین می نویسند كه كردها یكی از شریف ترین و باستانی ترین آریاییهای ایران شمرده می شوند و ممكن است آریاییها كه در یكهزار و هشتصد سال پیش از میلاد در بابل حكومت نموده و به نام كاسو یا كاسیت در تاریخ معروف شده اند نیاكان كردهای امروزی باشند.

 

دین مردم شهرستا ن سقز اسلام و پیرو مذهب تسنن "امام شافعی " میباشند . وجود علمای فاضل - دانشمند متدین و متعهد نویسندگان و شعرای عارف و نامی، فرهنگیان و هنرمندانی خلاق و مبتكر و توانا در تمامی زمینه ها این شهرستان را از قدیم الایام به صورت یك كانون فرهنگی - علمی در آورده است و در یك جمله میتوان گفت سقز در بین شهرهای كردنشین از این نظر بیشتر مورد توجه بوده است.

 

موقعیت جغرافیایی 

شهرستان سقز از نظر جغرافیایی در فاصله بین 45 درجه و 51 دقیقه و 46 درجه و 54 دقیقه طول شرقی و 35 درجه و 46 دقیقه و 36 درجه و 28 دقیقه عرض شمالی از نصف النهار گرینویچ قرار گرفته است که مساحت آن 4370 كیلومتر مربع می باشد.

 

بخشداریها و دهستانها

شهرستان سقز دارای چهاربخش به نامهای مركزی ، زیویه و سرشیو و امام می باشد.

 

1- بخش مركزی شامل دهستانهای :

میرده به مركزیت روستای میرده

ترجان به مركزیت روستای قهرآباد سفلی

تموغه به مركزیت روستای تموغه

سرا به مركزیت روستای سرا

 

2- بخش سرشیو شامل دهستانهای :

چهل چشمه غربی به مركزیت دگاگاه

ذوالفقار به مركزیت حسن سالاران

 

3- بخش زیویه شامل دهستانهای :

صاحب به مركزیت صاحب

گل تپه به مركزیت گل تپه

بخش امام : با دهستان های امام، تیلکو و خورخوره.

 

    چهارشنبه 14 آبان 1393 | 12:13

    کد خبر : 3391

    منتشر کننده : رامان

    دیواندره ایی پاسخ پنجشنبه 15 آبان 1393 | 07:43

    2
    0

    سردبیر بزرگوار کردتودی با عرض سلام و خسته نباشید آوردن اسم غار کرفتو در شهرستان سقز ظلم بزرگی به شهرستان دیواندره است و این اثر طبیعی تاریخی متعلق به حوزه دیواندره بوده و سقزی ها همواره مدعی شده اند

    محیا میکائیلی پاسخ شنبه 17 آبان 1393 | 08:08

    0
    3

    بزرگوار دیواندره ای سقزی ها مدعی نیستند پیشینه تاریخی این را ثابت می کند سقز با تاریخ چند هزار ساله و دیواندره با تاریخ هشتاد ساله و...

    محمد پاسخ سه شنبه 15 تیر 1400 | 02:17

    0
    0

    دیواندره جای احترامه ولی باید واقعیت روبپذی

    کردتودی نظراتی را که حاوی توهین یا افترا است، منتشر نمی کند.
    لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.

    نام *
     

    کد امنیتی Captcha image
     
       

    ADS

    ADS

    ADS

     

    کُردتودی را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید