کُردتودی اخبار کردستان، ایران و جهان

گردشگری کردستان (3)

«هه‌لپه‌رکی» آینه‌ای تمام نما از زندگی گذشته مردم کُرد که به صورت زنده در زمان حال در جریان است

گویش کردی، گردشگری کردستان، هلپرکی، رقص کردی، زبان کردی

رقص کردی که در میان مردم کردستان به آن «هه‌لپه‌رکی» می‌گویند، با زیبایی خاص، آینه‌ای تمام نما از زندگی گذشته این مردم است که به صورت زنده در زمان حال در وجود آنان در حرکت و جریان است.

به گزارش خبرنگار کُردتودی، یکی از مهم ترین جاذبه‌های استان کردستان ویژگی‌های فرهنگی است. این ویژگی‌ها بیشتر در عوامل فرهنگی  همانند: زبان، لباس، موسیقی، هه‌لپه‌رکی، جشن‌ها، مراسم خاص و صنایع دستی بارزتر از سایر عوامل فرهنگی نمایان شده‌اند. این ویژگی‌های فرهنگی بر خلاف سایر مناطق کشور هنوز در این استان به صورت پویا در زندگی مردم جاری است. با وجود پیشرفت ارتباطات و در نتیجه دگرگونی فرهنگی و از بین رفتن بسیاری از فرهنگ‌ها، خوشبختانه فرهنگ مردم کردستان به علت ریشه‌های عمیق آن پویاتر از گذشته در برخی از ویژگی‌ها همانند «موسیقی، هه‌لپه‌رکی» بر سایر مناطق همجوار و کشوری نیز تأثیرگذار بوده است.

 

*مذهب

 

دین رسمی کردها اسلام است و بیشتر مردم تابع و پیرو عقیده اجتهاد امام محمد شافعی و (مذهب شافعی) (در اکثر شهرهای استان) و بقیه نیز پیرو مذهب شیعه (متمرکز در بیجار و قروه و پراکنده در سایر شهرهای استان) هستند.

 

*زبان کردی

 

در برخی دسته‌بندی‌ها، کردی به سه دسته اصلی شمالی، جنوبی و میانه تقسیم شده که خود شامل بیست و دو نوع گویش می‌باشد و هر گویش نوع نگارش و تلفظ خاصی دارد. مهمترین این گویش‌ها و لهجه های زبان کردی در سه شاخه اصلی قرار گرفته و مناطقی که در آن رایج هستند عبارتند از:

 

1 - کردی شمالی

 

شامل بخش عمده کردستان ترکیه، شمال کردستان عراق، کردستان سوریه، شمال کردستان ایران و کردهای منطقه قفقاز و ارمنستان و زازاکی‌ها در بخشی از کردستان ترکیه می‌باشند.

 

گویش زازاکی کردهای زازاکی

گویش زازا – گوران (هورامی)

 

شامل دو بخش زازاکی و هورامی است که از نظر جغرافیایی بسیار از هم دورند اما از نقطه نظر زبانی بسیار به هم نزدیکند و این نزدیکی شامل دستور زبان، دایره واژگان، طرز تلفظ واژگان و غیره بوده و اگر چه از نظر سازمان ایلی و جغرافیا هیچ پیوستگی با هم ندارند. منطقه جغرافیایی هورامی شامل مناطقی در استان‌های کرمانشاه و کردستان در ایران و قسمت‌هایی از استان سلیمانیه در کردستان عراق می‌باشد. منطقه جغرافیایی زازاکی نیز در درسیم و بخش‌هایی از الازیغ، ارزنجان و دیاربکر می‌باشد.

 

2 – کردی میانه

 

گویش سورانی:

 

شامل لهجه‌های: مُکری، بابانی، سورانی، گروسی، اردلانی و جافی است و جغرافیای آن در حوزه کردستان عراق همچون استان‌های اربیل، سلیمانیه، کرکوک، و شهرهای پیرامون آنها و در ایران در استان‌های آذربایجان غربی و کردستان.

 

3 – کردی جنوبی

 

شامل لهجه‌های کلیایی، فیلی، زنگنه، گورانی، قصری کلهری، و لکی در استان‌های کرمانشاه، ایلام و بخشی از همدان در ایران و جنوب کردستان عراق در شهرهایی چون: خانقین، مندلی، زرباطیه، بدره، جسان، جلولا و دیگر مناطق پیوسته به آن می‌باشد.

 

زنان کلهر گویش لکی

گویش لکی:

 

لهجه‌هایی چون: عثمانوند، جلالوند، چغلوندی، کاکاوندی و ... جغرافیای آن در کردستان ایران، هرسین در استان کرمانشاه، مناطق و روستاهای اطراف آن، نورآباد، الشتر، کوهدشت و دلفان در استان لرستان و برخی مناطق استان ایلام را شامل می‌شود.

 

رقص کردی آموزش رقص کردی

*هه‌لپه‌رکی (رقص کردی)

 

رقص کردی که در میان مردم کردستان به آن «هه‌لپه‌رکی» می‌گویند، با زیبایی خاص، آینه‌ای تمام نما از زندگی گذشته این مردم است که به صورت زنده در زمان حال در وجود آنان در حرکت و جریان است. اگر به ریشه‌بابی و علل به وجود آمدن این هنر توجه نماییم باید اذعان نمود که این هنر ریشه در زندگی و کار روزانه مانند کشاورزی، اعتقدات دینی، مراسم و جشن‌های بزرگ، بازی‌های محلی، جنگ و دفاع حالات روحی و درونی افراد دارد. برون گرایی مردم کردتأثیر کاملی بر این رقص داشته به طوری که رقص کردی کاملاً بیانگر فعالیت‌های درونی، طرز فکر و شرح اتفاقاتی است که بازآفرینی این اتفاقات در قالب هه‌لپه‌رکی پدیدار گشته است. اصالت این هنر باعث پیشرفت آن  در استان شده است به طوری که گروه‌های رقص متعددی در استان تشکیل شده و در بسیاری از جشنواره‌های بین‌المللی مقام‌های اول این رشته را کسب نموده‌اند.

 

هه‌لپه‌رکی به صورت جمعی و حرکت آن به صورت دایره‌وار بوده و نفر اول به علت دستمالی که در دست دارد «سرچوبی» نام دارد. دستمال نمادی از نشانه و پرچم هر منطقه و قوم بوده است.  تغییر ریتم رقص و یکسری حرکات هماهنگ با هه‌لپه‌رکی توسط سرچوپی انجام می‌شود مهم‌ترین شیوه های هه‌لپه‌رکی سنندج عبارتند از: گه‌ریان، پشت پا، هُلگرتن، فه‌تاح پاشایی، چُ‌پی، زنگی، شَلایی، سِه‌جار، خان امیری.

 

گردشگری کردستان (2)

 

گردشگری کردستان (1)

 

انتهای پیام/a.p

 

سه شنبه 15 اسفند 1396 | 10:56

کد خبر : 29038

منتشر کننده : a.p

هیچ نظری ثبت نشده است!

کردتودی نظراتی را که حاوی توهین یا افترا است، منتشر نمی کند.
لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.

نام *
 

کد امنیتی Captcha image
 
   

پیشنهاد سردبیر:

آرشیو پیشنهاد سردبیر

گزارش و تحلیل:

آرشیو گزارش و تحلیل
 

کُردتودی را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید