Go Up
kurdtoday
گروه : سیاسی

آیا تاسیس کُردستان مستقل ممکن است؟

کردستان مستقل، کُردهای عراق، کُردهای سوریه، بخش باثبات خاور میانه

کردستان ثابت کرده که تنها بخش باثبات در منطقه و تنها قلمرویی است که می تواند بقای اقلیت های خاور میانه مانند ترکمان ها، ایزدی ها، فیلی ها، شبک ها و آشوری های مسیحی را تضمین کند.

به گزارش کُردتودی، کردهای عراق سال 1991 عملاً صاحب استقلال شدند و از آن در برابر استبداد عربی صدام حسین (طی سال های 2003-1991)، مالکی (سال های 2013 و 2014) و همچنین داعش سنی (از 2014 به این سو) دفاع کرده اند. به همین ترتیب کردهای سوریه نیز از سال 2011 خودگردانی سه کانتون شان به نام های جزیره، کوبانی و عفرین را به دست آورده و از آنها در برابر داعش و حکومت اسد دفاع کرده اند. آنها همچنین کانتون دیگری به نام شهبا را اخیراً آزاد کرده اند.

 

یادآوری این نکته حائز اهمیت است که تا اینجا کردستان ثابت کرده که تنها بخش باثبات در منطقه و تنها قلمرویی است که می تواند بقای اقلیت های خاور میانه مانند ترکمان ها، ایزدی ها، فیلی ها، شبک ها و آشوری های مسیحی را تضمین کند.

 

این کردستان سوریه و عراق است که ترکیه را از سکونت گاه های اعراب سنی جدا می سازد. تنها جایی که ترکیه و مناطق عرب سنی به هم می رسند، ناحیه ی اعزاز در شمال حلب و در غرب رود فرات است. ترکیه در اینجا در حال برقراری منطقه ی حائل خود است.

 

همان گونه که من در مقاله ی "اشغال گری ترکیه و مصر در عراق و سوریه" اشاره کرده ام، مناطق اشغالی ترکیه و مصر باید در سکونت گاه های اعراب سنی در عراق و سوریه واقع شود. ارتش ترکیه برای آنکه مناطقی به اندازه ی کافی را اشغال کند، باید چندین دهلیز امن بسازد. این دهلیزها را می توان از طریق کردستان عراق و سوریه ساخت اما در اینجا دو خطر وجود دارد.

 

نخست اینکه در صورت بروز هرگونه مشکل در رابطه ی ترکیه و کردها همان طور که در دو ماه گذشته دیده ایم، این خطر وجود دارد که کردها دهلیزهای نظامی ارتش ترکیه را مسدود و در نهایت به آنها حمله کنند. این اتفاق همچنین در صورت تغییر دموکراتیک جهت گیری کردستان و تلاش آن برای تغییر مسیر اشغال گری ترکیه می تواند رخ دهد. یک مثال خوب می تواند بستن دهلیز آمریکا از پاکستان به افغانستان از طریق تنگه ی خیبر باشد که پس از آن رخ داد که حزب "جنبش عدالت پاکستان" (پاکستان تحریک انصاف) در انتخابات استان پشتوی خیبر پختونخوا در پاکستان پیروز شد.

 

دوم اینکه ترکیه از زمان پیمان صلح لوزان (سال 1922) که مرزهای کنونی ترکیه را مشخص ساخت، همواره ادعای مالکیت بر ولایت موصل سابق را داشته است که تا حدی منطبق بر کردستان عراق امروز می شود. در حال حاضر یگان های ترکیه در ناحیه ی بعشیقه در دشت های نینوا مستقر هستند. ارتش ترکیه هم در شمال کردستان (در ترکیه) و هم در جنوب کردستان (در مناطق تحت اشغال ترکیه در عراق و سوریه) از دو منطقه کردستان را تحت محاصره قرار می دهد. ترکیه ممکن است وسوسه شود که به کردستان حمله و مسأله ی کرد را یک بار برای همیشه حل کند.

 

منطقه ی تحت حفاظت آمریکا در کردستان

همان گونه که من در مقاله ی "مناطق سنی نشین پس از داعش: اشغال توسط قدرت های سنی؟" اشاره کرده ام، توافقات پس از جنگ باید بر اساس اصل کمترین میزان اشغال گری خارجی لازم باشد: در جاهایی که ساختارهای حکومتی وجود ندارد (مانند مناطق اعراب سنی)، حکومت اشغالی باید مستقر شود اما جاهایی که ساختارهای حکومتی وجود دارد (مانند حکومت های شیعه و کرد)، تنها مناطق حفاظتی مورد نیاز است.

 

از یک سو حکومت اقلیم کردستان (کردستان عراق) روابط دوستانه ای با همسایه ی اصلی خود یعنی ترکیه دارد و از سوی دیگر خودگردانی روژاوا (مناطق کردنشین سوریه) از آنجا که ی پ گ حاکم بر آن و وابسته به پ ک ک است، روابط خصمانه ای با آنکارا دارد. بنابراین هر راه حل پایدار برای این مسأله ی دشوار باید شامل ادغام روژاوا با دولت کردستان مستقر در اربیل باشد که روابط دوستانه ای با آنکارا دارد.

 

به این نیز اشاره کرده بودم که آمریکا و روسیه نباید جزء دولت اشغالی در خاور میانه باشند اما حکومت تحت حفاظت که در آن حکومت در دست دولت محلی قرار دارد و قدرت های خارجی امنیت آن را تنها برای دوره ی گذار تأمین می کنند، بدون این قدرت های خارجی نمی تواند ممکن شود.

 

در خاور میانه به استثنای اسرائیل، تنها جایی که آمریکا در آن از محبوبیت زیادی برخوردار است، در میان کردهاست. بنابراین آمریکا باید با برقراری یک منطقه ی حفاظتی، امنیت کردستان عراق و سوریه را در برابر تمایلات زیاده خواهانه ی ارتش ترکیه و عراق و بقایای داعش تضمین کند.

 

تضمین هایی برای کردستان و ترکیه

نیروهای حفاظتی آمریکا تنها پس از برقراری ثبات در سوریه و عراق و پس از عقب نشینی نیروهای اشغالی ترکیه از شمال سوریه و عراق، کردستان را ترک می کنند.

 

آمریکا به منظور حفاظت از کردستان در برابر ترکیه و دولت های عرب و همچنین حفاظت از آشوری ها، ترکمان ها، ایزدی ها و دیگر اقلیت ها در برابر زیاده خواهی های کردها بهتر است پایگاه های نظامی کوچکش در کردستان را نگه دارد.

 

از سوی دیگر به منظور حفاظت از ترکیه در برابر تجزیه طلبان کرد و برای پیشبرد منافع ترکیه در منطقه، کردستان جزئی از اتحاد ترکی بین ترکیه، آذربایجان و در نهایت ترکمنستان و ازبکستان می شود که طرف مقابل سلطه عرب در خاور میانه و غلبه ی روسیه در آسیای مرکزی است.

 

موازنه ی قوای مشترک نیز ترکیه و کردستان را به هم پیوند می دهد: تضمین حقوق اقلیت کرد در قانون اساسی ترکیه با تضمین حقوق اقلیت ترکمان در کردستان جبران می شود.

 

اقلیت های غیر عرب در داخل کردستان

همان گونه که قبلاً اشاره شد، کردستان تنها قطب ثبات در عراق و سوریه است اما اینکه نمایندگان اقلیت های هم جوار کردستان مانند آشوری های مسیحی، فیلی های شیعه، شبک های قزلباش، ترکمان های شیعه، سنی و علوی و همینطور ایزدی ها و کاکه ای ها همچنان بر تصور عراق و سوریه ی چندفرهنگی تکیه کنند، نابخردانه است.

 

نتیجه ی این تصور مهاجرت دسته جمعی اقلیت ها از عراق و سوریه به اروپا و آمریکا بود و این خطر را به دنبال دارد که در خاور میانه ای که مهد مسیحیت و ادیان دیگر است، دیگر هیچ مسیحی یا هیچ اقلیت دیگری پیدا نشود. تنها چشم انداز موجود برای حفظ این اقلیت ها در داخل کردستانی است که از پناهجویان این اقلیت ها در زمان اشغال سرزمین شان توسط داعش مراقبت کرد.

 

پس از تمام چیزهایی که اتفاق افتاد، دیگر این پرسش که چه کسی بهتر است بر میدان های نفتی کرکوک فرمان براند، نباید پرسیده شود. اعراب نشان دادند که لیاقتش را ندارند. برخورد شیعه ها با بقیه ی عراق در سال های 2013 و 2014 بسیار بد بود و ارتش عراق سال 2014 در شمال این کشور از هم فروپاشید. سنی ها هم تنها موفق به یافتن داعش شدند. بنا به این دلایل، منطقه ی حفاظتی آمریکا باید نه تنها کردستان که تمام بخش ها و زیربخش های اقلیت ها را نیز در بر گیرد.

 

این در استان موصل (نینوا) شامل تمام سکونت گاه های کردها، آَشوری ها، ایزدی ها، شبک ها و کاکه ای ها از سنجار و از میان تل عفر تا دشت های نینوا و آکری از جمله شهرهای قرون وسطایی نینوا و نمرود و همچنین شرق موصل و در استان کرکوک شامل سکونت گاه های کردها، ترکمان ها و کاکه ای ها به استثنای حویجه ی عرب نشین می شود.

 

به طرف جنوب تمام سکونت گاه های فیلی ها و ترکمان ها از طوز خرماتو از میان کفری تا مندلی. حتی اگر برخی شهرهای فیلی ها و ترکمان ها تحت فرمانروایی ارتش عراق شیعه باشند، افزودن آنها به منطقه ی حفاظتی آمریکا از آنها در برابر آینده ای نامطمئن در داخل دولت عرب عراق محافظت می کند.

 

ناممکن بودن بقای اقلیت ها در عراق و سوریه ی چندقومیتی

داستان دولت اسلامی آشکارا نشان داد که سیاست مداران اقلیت ها باید واقع بینانه عمل کنند. نمایندگان آشوری های مسیحی در عراق دچار این توهم بوده اند که عراقی متحد و چندقومیتی تنها وطن ممکن برای آنهاست. نتیجه ی این سیاست اشغال شهرهای آنها یعنی بغدادیه (حمدانیه) و تل کپه (تل کیف) توسط داعش و نابودی شهرهای باستانی نینوا و نمرود بود.

 

بیشتر شیعیان فیلی، شبک و ترکمان درانتخابات برگزار شده از سال 2005 به این سو به اتحادیه ی احزاب عرب شیعه ی جنوب عراق رأی داده اند. نتیجه ی این انتخاب غیرواقع بینانه ی آنها بی حرمتی پیکارجویان داعش به مساجد، خانه ها و مردم شیعه در تمام شهرهای ترکمان ها، شبک ها و فیلی ها از تل عفر تا شاربان (مقدادیه) است. این اقلیت های شیعه رودرروی انتخابی قرار گرفته اند که در آن همزیستی با اعراب شیعه ی خویشاوندان شان در جنوب اصلاً گزینه ای واقع گرایانه نیست. تنها گزینه های واقع گرایانه یا کردستان یا اعراب سنی پیش از داعش است.

 

مدت زیادی از زمانی که ترکمان های سوریه به چشم خود ناممکن بودن بقای شان در سوریه را دیدند، نمی گذرد. حکومت سوریه و روسیه به عنوان بخشی از "جنگ با تروریست های اسلام گرا" روستاهای آنها را بمب باران کرده اند. یکی از دلایل تنش های خطرناک هنگام سرنگون کردن هواپیمای روسی توسط ترک ها در نوامبر 2015 همین بود.

 

حفاظت از اقلیت ها در کردستان مستقل

کردها در زمان اشغال عراق توسط آمریکا جنایات بسیاری علیه آشوری های مسیحی و همچنین ترکمان های مسلمان، شبک ها، ایزدی ها و دیگران مرتکب شدند. نقش کردها در نسل کشی ارمنی ها، آشوری ها و یونانی ها توسط عثمانی در سال 1915 را نباید از یاد برد. بنابراین دلیلی ندارد که باور کنیم برخورد کردها با این اقلیت ها از این پس به هر لحاظ کامل خواهد بود.

 

اما می توان امنیت را به اقلیت ها داد. تا امروز هیچ دولتی استقلال کردستان را به رسمیت نشناخته است. بنابراین استقلال بالقوه ی کردها را می توان مشروط به شروطی مانند تضمین حقوق اقلیت ها در قانون اساسی آن کرد. همانطور که کروات ها در فدراسیون بوسنی و هرزگوین صاحب کانتون های کروات و مختلط شدند و اقلیت صرب در کوزوو از نواحی صرب برخوردار شد، اقلیت ها در کردستان نیز باید تضمین هایی برای سرزمین های خود داشته باشند.

 

این دولت مالکی بود که پیشاپیش ایجاد سه استان جدید برای اقلیت ها را تصویب کرد: تل عفر و طوز خرماتو برای ترکمان ها و دشت های نینوا برای آشوری ها، ایزدی ها، شبک ها و کاکه ای ها. قرار بود که دو استان دیگر برای اقلیت ها نیز ایجاد شود: سنجار برای ایزدی ها و خانقین برای فیلی ها.

 

این نوع توافق کانتونی به سود هر دو طرف خواهد بود: کردها در عراق و سوریه سرزمین رؤیایی شان کردستان را در بهترین شکل آن به دست خواهند آورد و در همان حال خودمختاری اقلیت ها در قانون اساسی تضمین می شود.

 

کانتون های کردی

شرایط کانتونی کردستان وجود هم زمان زبان های رسمی متعدد مانند زبان های کردی کرمانجی، سورانی و فیلی و همچنین زبان های ترکمان ها و آشوری ها را ممکن می سازد.

 

یکی از شرایط کانتونی ممکن می تواند ترکیب کانتون های کردی بر اساس مناطق تاریخی با کانتون های اقلیت باشد. بر این اساس هر یک از سه منطقه ی کردی می تواند شامل پنج کانتون شود که مجموع آنها پانزده کانتون می شود.

 

در مناطق تحت فرمان حزب دموکرات کردستان می توان کانتون های کردی سند، بادینان، سوران و حزبان را داشت که پایتخت های شان به ترتیب شامل دهوک، آگری، رواندز و اربیل می شود. کانتون پنجم هم شرق موصل در کرانه ی باختری رود دجله است.

 

در مناطقی که از قدیم الایام در دست اتحادیه ی میهنی کردستان بوده است، می توان کانتون های بابان، بیجهن، گرمیان، برزنج و هورامان را تأسیس کرد که پایتخت های شان می تواند به ترتیب سلیمانیه، کویسنجق، کرکوک، کفری و حلبچه باشد.

 

در پایان در مناطق کردستان سوریه که در دست حزب اتحاد دموکراتیک (ه د پ) است، کانتون های جزیره، کوبانی، عفرین و شهبا همین حالا هم تشکیل شده اند که به ترتیب پایتخت های شان قامیشلی، کوبانی، عفرین و منبج است. می توان کانتون خابور با مرکزیت حسکه را هم به آن افزود.

 

کانتون / سرزمین های اقلیت

در مناطق اقلیت چهار کانتون ترکمان می تواند وجود داشته باشد: سه کانتون در عراق کنونی و یک کانتون در سوریه ی کنونی که پایتخت های شان تل عفر، طوز خرماتو، کرکوک و جرابلس است. در مورد کرکوک محله های جنوبی و ترکمان آن می تواند پایتخت کانتون ترکمانی کرکوک ترکمان باشد در حالی که محله های شمالی و کرد آن پایتخت کانتون کردی گرمیان می شود. کرکوک ترکمان همچنین شامل مناطق کاکه ای جنوب کرکوک می شود.

 

سه کانتون آشوری مسیحی نیز می تواند وجود داشته باشد. در دشت های نینوا کانتون های آشوری نمرود و نینوا با مرکزیت حمدانیه و تل کیف می تواند تشکیل شود. در شمال شرق سوریه کانتون تور عابدین (تداعی کننده ی کوهستان مجاور تور عابدین در ترکیه) بر اساس منطقه ی تل تعمر در ساحل رود خابور با برون بوم های محله های آشوری در شهرهای مالکیه و حسکه و شهرک های بین قامیشلی و بئر الحلو می تواند تأسیس شود.

 

فیلی های شیعه می توانند کانتون گوران با مرکزیت خانقین و شبک ها، کاکه ای ها و باجلان ها می توانند کانتون شبک در دشت های نینوا با مرکزیت بعشیقه را داشته باشند. سرانجام ایزدی ها هم می توانند دو کانتون داشته باشند: سنجار در کوهستان سنجار در نزدیکی مرز سوریه و ایزدخان با مرکزیت عین صفین و لالش شهر مقدس ایزدی ها در دشت های نینوا.

 

منبع: فارن پالسی بلاگ/ترجمه:کردپرس


(1) لادیسلاو گاراسی اهل اسلواکی و ساکن جمهوری چک است. او یک کارشناس جغرافیای سیاسی است که مطالعاتش را بر هویت قومی – سیاسی متمرکز کرده. او در شرایط پساجنگ در بسیاری از کشورهای خاور میانه، آفریقا و آسیا ناظر انتخابات بوده است. او در "مرکز فرهنگی و آموزشی شرق اروپا" در زمینه های جغرافیای سیاسی، ناسیونالیسم، درگیری های قومی و وحدت اروپا تدریس می کند.

انتهای پیام/M.I

پنجشنبه 16 دی 1395 | 08:35

کد خبر : 21729

منتشر کننده : M.I

نظرات :

شهریاری پاسخ پنجشنبه 16 دی 1395 | 11:37

0
1

بله حتما ممکن است و در نهایت کردستان مستقل در همسایگی ما شکل خواهد گرفت.

کردتودی نظراتی را که حاوی توهین یا افترا است، منتشر نمی کند.
لطفا از نوشتن نظرات خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.

نام *
 

کد امنیتی
 
   

مقـالـه / یادداشت

بیشتر ...

ADS

ADS

کانال رسمی کردتودی در تلگرام

سنه بازار

ADS

ADS

ADS